Οι εξόριστοι

Συνέχεια στο χθεσινό σημείωμα μιας και εκτιμούμε ότι χρειάζονται περισσότερες διευκρινήσεις γύρω από το θέμα των εξόριστων του εκάστοτε κυρίαρχου πολιτικού ρεύματος. Ο 20^ος  αιώνας για τη χώρα μας ήταν ο αιώνας των εξόριστων, ανθρώπων, εννοιών, ιδεών και λέξεων. Κάθε φορά που υπήρχε ένα κυρίαρχο ρεύμα στην κοινωνία κάθε τι διαφορετικό έπρεπε να εξοριστεί. Κάθε τι που μπορούσε να δηλώνει την διαφορετικότητα έπρεπε να εξαφανιστεί. Έτσι λοιπόν διατρέχουμε τον αιώνα με τους πολίτες διχασμένους, από τη μια οι βενιζελικοί και από την άλλη οι βασιλικοί, από τη μία οι δημοτικιστές και από την άλλη οι καθαρευουσιάνοι, από τη μια οι κομμουνιστές από την άλλη οι εθνικιστές, από τη μία οι προοδευτικοί και από την άλλη οι συντηρητικοί και κάπως έτσι φτάνουμε μέχρι τις ημέρες μας με τα «πράσινα» και τα «γαλάζια» καφενεία.

Έτσι η κάθε κυρίαρχη κατάσταση επέβαλε  τα δικά της σύμβολα, επέβαλε τους δικούς τηςορισμούς και τις δικές της λέξεις. Με τρόπο μαγικό άλλαζε άρδην η σκηνή μετά από κάθε πολιτική αλλαγή. Η λησμονιά κάλυπτε κάθε τι που μπορούσε να θυμίζει τους προηγούμενους. Ακόμη και ολόκληρες περίοδοι της ελληνικής ιστορίας περιέπεσαν σε αφάνεια επειδή δεν ήταν αρεστοί. Ιδιαίτερα μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, που ο μεταπρατισμός ιδεών και αγαθών έγινε το κύριο όχημα και των δυο πολιτικών χώρων εξουσίας, γίναμε μάρτυρες αφανισμού και απαξίωσης αιώνων ελληνικής ιστορίας, για να εξυπηρετηθούν σκοπιμότητες του σήμερα.

Φτάνοντας προς το τέλος της δεκαετίας του ’90 γίνεται όλο και πιο φανερό ότι τόσο η μεταπολίτευση έχει αρχίσει να πνέει να λοίσθια όσο και ότι αυτή η συνεχής και ανελέητη αντιπαράθεση δεν οδηγεί πουθενά. Τότε λοιπόν αρχίζουν να πέφτουν και οι πρώτες «γέφυρες» εκατέρωθεν για συνεννόηση, μόνο που αυτή δεν γίνεται επί τη βάση των αρίστων αλλά των λαμογιών. Ξαφνικά αρχίζουν να ξεφυτρώνουν μέχρι και κοινές γαλαζοπράσινες εταιρίες και συμπράξεις ανάλογου μείγματος σε διάφορους χώρους, όπου πλέον το μέχρι πρότινος το μονοκομματικό φαγοπότι γίνεται διακομματικό. Επιπλέον υπάρχει και μια εξαιρετική συνεργασία σε επίπεδο συγκάλυψης οπότε όποιο σκάνδαλο και  να αποκαλυφθεί κανείς δεν τιμωρείται. Μέσα σε δεκαπέντε χρόνια φαγώθηκαν από τα γαλάζια και τα πράσινα τρωκτικά όσα δεν είχαν φαγωθεί εδώ και ένα αιώνα.

Χωρίς υπερβολή μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η μεταπολίτευση βούλιαξε μέσα σε μια απέραντη ρεμούλα. Οι τίμιοι, οι ικανοί, οι εργατικοί και οι ηθικοί θέλοντας και μη έμειναν στο περιθώριο, ως εφεδρείες της κοινωνίας. Αν δεν έρθουν τώρα στο προσκήνιο σε πρωταγωνιστικό ρόλο, τι άλλο θα μπορούσε να ήταν αυτό που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα πολιτική εποχή; Μια εποχή χρηστής και αποτελεσματικής διοίκησης. Έτσι και αλλιώς σε επίπεδο κοινωνίας πολιτών τα τείχη έχουν πέσει, και η οριζόντια επαφή αξιόλογων και αξιοσημείωτων ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους είναι γεγονός, εκείνο που δεν είναι ακόμη ώριμο είναι η νέα πολιτική πρόταση που θα δώσει την ευκαιρία σε αυτούς να κυβερνήσουν.

Οι εξόριστοι και η νέα μεταπολίτευση

Όπως έχουμε ξαναγράψει σε αυτή τη στήλη, ακόμη και αν δεν υπήρχε το μνημόνιο έπρεπε να το είχαμε συντάξει ως μια λύση εθνικής σωτηρίας, χωρίς όμως τους επαχθείς όρους που περιλαμβάνει αυτό της τρόικας. Κι αυτό γιατί η διαφθορά και η σπατάλη είχε ξεπεράσει κάθε λογική. Ωστόσο ένα τέτοιο σχέδιο ανατροπής κατεστημένων λογικών και πρακτικών δεν προϋποθέτει απλά μια συμφωνία αλλά και μια νέα πρακτική.

Σήμερα που έχουν κλείσει οι στρόφιγγες και το χρήμα έχει γίνει σπάνιο, μειώνεται ραγδαία η διαφθορά. Αυτό συμβαίνει όχι γιατί έχει αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας των υποκειμένων αλλά γιατί δεν υπάρχει «πρώτη ύλη». Είναι σαν να έχεις ένα βάλτο και αντί να κυνηγάς τα κουνούπια στεγνώσεις από νερό το έλος οπότε και τα κουνούπια εξαφανίζονται. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποδώσει μακροπρόθεσμα καθώς όταν ένα σύστημα έχει εθιστεί στη διαφθορά, μόλις φανεί εκ νέου χρήμα, θα υποτροπιάσει και πάλι. Ουσιαστικά με την λογική του ρετσινόλαδου δεν έχουμε παίδευση του συστήματος σε μια άλλη λειτουργία αλλά υποχρεωτική τιμωρία. Πως όμως μπορεί να γίνει διαφορετικά όσο το πολιτικό σύστημα παραμένει ως έχει;

Δεν γίναμε μέσα σε μια νύχτα μια διεφθαρμένη χώρα, χρειάστηκαν κόποι και «ανθρωποθυσίες» όσων στέκονταν εμπόδιο στον εκμαυλισμό. Τίμια, ικανά και ηθικά στελέχη του δημόσιου τομέα, με διάφορες προφάσεις παραγκωνίστηκαν, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος. Τα ουσιαστικά προσόντα απαξιώθηκαν και αναδείχθηκαν μόνο τα τυπικά, με αποτέλεσμα να χαθεί η αναγκαία ισορροπία.

Σήμερα λοιπόν δεν μπορεί να αποδώσει η λογική του «κλείνουμε τη μύτη και καταπίνουμε το ρετσινόλαδο»! Μόνο αν υπάρξει μια αποκατάσταση όσων διώχθηκαν, δηλαδή να επιστρέψουν από την εξορία οι διωχθέντες από την φαυλοκρατία μπορεί να αλλάξει ο βηματισμός, γιατί μια νέα λειτουργία έχει ανάγκη και νέα πρότυπα. Που αλλού θα βρεθούν αυτά τα πρότυπα; Ουσιαστικά χρειάζεται να γίνει ένας «επαναπατρισμός» όσων βρέθηκαν στην εξορία λόγω της ακεραιότητας του χαρακτήρας τους. Η απάντηση στα λαμόγια δεν μπορεί να είναι μόνο η παραδειγματική τους τιμωρία αλλά και η αποκατάσταση των εξορισθέντων. Ποιο πολιτικό κόμμα έχει την τόλμη να μιλήσει γι’ αυτά, αφού κινδυνεύει να έρθει σε σύγκρουση με τον κύριο κορμό του στελεχιακού του δυναμικού; Αυτό το γεγονός ωστόσο, δηλαδή η επιστροφή των εξόριστων, είναι εκείνο που θα σηματοδοτήσει και τη νέα μεταπολίτευση.

Κι όπως μας έλεγε ένας φίλος στην Ελλάδα ουσιαστικά υπάρχουν δυο κόμματα, το ένα είναι των τίμιων και νοικοκυραίων και το άλλο των λαμόγιων, ανεξαρτήτως χρώματος.

Το μεγάλο θέμα που πρέπει να επιλύσουμε είναι να αποφασίσουμε σε ποιο από τα δύο κόμματα θα δώσουμε την διαχείριση στην μετά χρεωκοπία εποχή. Αυτό ουσιαστικά θα είναι το κρίσιμο μέγεθος που θα δηλώνει ένα νέο ξεκίνημα.

Ιστορία δύο δικαστικών αποφάσεων

Το ό,τι πρέπει να σεβόμαστε τις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση αλλά και καθήκον των πολιτών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να τις κρίνουμε. Και να τις κρίνουμε καλόπιστα και καλοπροαίρετα. Γιατί και οι κρίνοντες κρίνονται. Οι δικαστές είναι ένα κομμάτι από μας. Ένα κομμάτι της κοινωνίας και συμβάλλουν καθημερινά στις δικαστικές αίθουσες στη βελτίωση του δικαιικού μας πολιτισμού. Εμείς θα σταθούμε σε δύο δικαστικές αποφάσεις και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

            Η πρώτη αφορά τον πρώην υπουργό κ.Τάσο Μαντέλη. Στον πρώην λοιπόν υπουργό του επιβλήθηκε από το Εφετείο Αθηνών ποινή φυλάκισης 3 ετών με αναστολή. Δεν αναγνωρίστηκε κανένα ελαφρυντικό, ενώ το πρόστιμο ανήλθε σε 7.500 ευρώ. Στο δικαστήριο παρέστη ο συνήγορος του τέως υπουργού ο οποίος κατά την αγόρευσή του, υπογράμμισε ότι ο εντολέας του πρώην υπουργός «δεν μπορεί να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών». Εδώ έχουμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις όσο αφορά το κατηγορητήριο. Ο κ. Μαντέλης παραπέμφθηκε, σε βαθμό κακουργήματος, διότι έλαβε χρήματα από τη Ζήμενς. Συγκεκριμένα του τηλεφώνησε…άγνωστος και τον…παρεκάλεσε να καταθέσει σε λογαριασμό, που θα του υποδείκνυε ο πρώην υπουργός, το ποσό των 450.000 μάρκων!! Τα χρήματα αυτά δεν δηλώθηκαν στο «πόθεν έσχες». Τα χρήματα αυτά μπήκαν σε λογαριασμό στην Ελβετία αλλά….δεν μπήκαν στο…»πόθεν έσχες». Αν λοιπόν τα χρήματα αυτά ήταν….νόμιμα κατά μία έννοια 1] γιατί να επιλεγεί ελβετική Τράπεζα για την αντίστοιχη κατάθεση, 2] γιατί να μεσολαβήσει για την κατάθεση ο κουμπάρος του τέως υπουργού 3] γιατί να χρησιμοποιηθεί η διακριτική ονομασία στον υπό εξέταση λογαριασμό A.ROCOS 4] βρέθηκαν …ανακριβείς οι δηλώσεις «πόθεν έσχες» για τα έτη 2006 και 2007. Στα επόμενα ή προηγούμενα  έτη ήταν ακριβείς, αληθείς μέχρι κεραίας οι δηλώσεις της περιουσιακής του τ. υπουργού; Και αν δεν ήταν τι έκανε ο τότε πρόεδρος της Βουλής και οι αρμόδιοι [λέμε τώρα] της επιτροπής ελέγχου «πόθεν έσχες»; 5] Ο συνήγορος υπεράσπισης κατά την αγόρευσή του στάθηκε στο γεγονός ότι ο πελάτης του [ ο κ. Τ.Μαντέλης ] δεν είναι δυνατόν να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών. Δηλαδή υπάρχουν και άλλα σκάνδαλα κατά τον κ. συνήγορο, που έχουν αποδειχτεί και οι κατηγορούμενοι μένουν στο απυρόβλητο; Αν συνεχίσουμε τον προηγούμενο συλλογισμό μας θα ήταν δυνατόν να «δεχτεί» να …πληρώσει ο κ. Μαντέλης αν δικαζόταν με όλους τους άλλους πολιτικούς που ενέχονται στα σκάνδαλα σε περίπτωση μιας…ομαδικής δίκης των εμπλεκομένων; { !!!!! }. 6} Τα 450.000 ευρώ θα αποδοθούν στο δημόσιο σαν προϊόν δωροδοκίας ή με το πρόστιμο των 7.500 ευρώ και την τριετή [με αναστολή] φυλάκιση θα παραμένουν «κανονικά πλέον» στην κατοχή του;

            Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ο κ. εισαγγελέας της έδρας ζήτησε ποινή φυλάκισης 4 ετών πράγμα που σημαίνει ότι ο κ. Μαντέλης έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή αν γινόταν δεκτή από το δικαστήριο η πρότασή του.

            Από την άλλη μεριά έχουμε έναν 73 χρονο ζητιάνο ο οποίος συνελήφθη στο Χαϊδάρι να επαιτεί. Το δικαστήριο του επέβαλε ποινή φυλάκισης 10 ημερών και καθώς δεν είχε χρήματα ο άνθρωπος να εξαγοράσει την ποινή του έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή. Ας κάνουμε κι εδώ κάποιες σκέψεις πάνω στη σχετική απόφαση: 1] ο καταδικασθείς ζητιάνος έπασχε από σοβαρή ασθένεια [Αλτσχάιμερ] 2] Θα μπορούσε δηλ. να εκτίσει την ποινή του στην Αθήνα αφού προηγούμενα με εντολή του δικαστηρίου γινόταν παρέμβαση από κάποιο προνοιακό οργανισμό. 3] Επελέγη το σωφρονιστικό κατάστημα…Κομοτηνής, αλλά ώσπου να τον μεταφέρουν οι αστυνομικοί…έληξε η ποινή κράτησής του. Να σημειώσουμε ότι όσοι είναι πάνω από 65 χρονών και καταδικάζονται εκτίουν το μισό της επιβληθείσας σ΄αυτούς ποινής. Επομένως η μεταχείριση του δυστυχισμένου συνανθρώπου έπεφτε στα φιλάνθρωπα αισθήματα  των αστυνομικών που τον συνόδευαν, αλλά και στο διευθυντή φυλακών Κομοτηνής κ. Καμπάνταη, ο οποίος δήλωσε:  «Μπορούσαν να τον στείλουν στον Κορυδαλλό και εκεί η κοινωνική υπηρεσία να φρόντιζε να του πλήρωνε την ποινή. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι υπέβαλαν σε αυτήν την ταλαιπωρία έναν ήδη ταλαιπωρημένο άνθρωπο. Εγώ και όλοι οι εργαζόμενοι τον είδαμε σαν τον πατέρα μας και δεν μπορούσαμε να τον αφήσουμε στην κατάσταση που ήρθε» ΠΗΓΗ: http://prezatv.blogspot.com/2011/02/72.html#more

            Είναι βέβαιο πως ο «Γολγοθάς» του πάμπτωχου ζητιάνου δεν τελείωσε με την επιστροφή του στην Αθήνα. Εκεί όπου κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την τύχη του. Δεν γνωρίζουμε κι αν ακόμη έτυχε κάποιας φροντίδας προκειμένου να επιβιώσει ώστε να μην χρειάζεται να ζητιανεύει ή να ψάχνει τα αποφάγια από τους κάδους σκουπιδιών. Ίσως η λεπτομερής μελέτη των δύο πιο πάνω περιπτώσεων μάς βοηθήσει να εντοπίσουμε σε ποιο άρθρο του Νόμου βρίσκεται η παρανομία των καταδικασθέντων ώστε να υπαγάγουμε τα πραγματικά περιστατικά στο άρθρο αυτό. 

Βασίλης Ανδρονίδης

Η αξία της μνήμης

Μια επίσκεψη σε ένα παλιό ερειπωμένο χωριό ή πόλη, είναι κάτι περισσότερο από μια απλή βόλτα αναψυχής. Είναι ένα καλό μάθημα αυτογνωσίας. Είναι μια πράξη που βοηθάει τον επισκέπτη να συνειδητοποιήσει ορισμένα εξαιρετικής αξίας δεδομένα, όπως είναι για παράδειγμα η μνήμη.

Τι έχει ένα παλιό, έρημο, εγκαταλειμμένο και ολοκληρωτικά γκρεμισμένο χωριό, πέρα από σορούς από πέτρες; Τι περισσότερο μπορεί να είναι, πέρα από αυτό που φαίνεται, σωροί από πέτρες; Είναι σαν μια επίσκεψη σε ένα κοιμητήριο, με σωρούς από ανθρώπινα οστά.

Με τη δύναμη της φθορά του χρόνου τα πέτρινα σπίτια σωριάστηκαν και έγιναν λόφοι από πέτρες, οι άνθρωποι μέσα από την ίδια διαδικασία επέστρεψαν στη γη, το χώμα που δανείστηκαν για να πλαστεί η σάρκα τους και εκείνο που έμεινε από αυτούς είναι σωροί από οστά. Το μόνο που μπορεί να ξεπεράσει την φθοροποιό δύναμη του χρόνου, είναι η μνήμη. Η ανάμνηση των γεγονότων, η μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν. Κάποτε αυτό το χωριό ή η πόλη που βλέπεις μπροστά στα πόδια σου ήταν κάτι παραπάνω από δομημένες πέτρες, ήταν χώρος που έζησαν, πάλεψαν, πόνεσαν, αγάπησαν, προσευχήθηκαν και δημιούργησαν άνθρωποι…  Οι ανθρώπινες αναπνοές και οι φωνές γέμιζαν τον αέρα, πάθη, έχθρες, φιλίες και οικογενειακές σχέσεις έδεναν και χώριζαν τους ανθρώπους, αυτούς, από τους οποίους  δεν απέμεινε τίποτα περισσότερο από σωροί από οστά.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα ματαιότητας έρχεται η μνήμη, να λειτουργήσει σαν υφάδι, να μπλέξει το χθες με το σήμερα, το παλιό με το καινούργιο, το σημαντικό με το ασήμαντο και να «αναστηλώσει» μια ολόκληρη εποχή. Να «αναστηλώσει» γεγονότα περασμένα αλλά όχι ξεχασμένα, που η αξία τους φτάνει μέχρι σήμερα, γεγονότα ηρωικά ή ταπεινά, όλα όμως μετρήσιμη αξία στο σήμερα. Για όσους το κατάλαβαν αυτό, όλη η ζωή τους ήταν ένας αγώνας ενάντια στην λήθη, ήταν ένας αγώνας για την αλήθεια και τη συνέχεια της ιστορίας.

Η απουσία μνήμης δημιουργεί – μεταξύ όλων των άλλων – και ένα τεράστιο έλλειμμα αυτογνωσίας, κάνει την μορφή θολή, συγκεχυμένη, θετική σε πολλαπλές ερμηνείες και παρερμηνείες. Μια θολωμένη μορφή, είναι μια ασαφής, απροσδιόριστη μορφή, είναι σαν ένα δέντρο που δεν μπορείς να ξέρεις τι καρπό θα σου δώσει. Μια αμνήμων πόλη, είναι μια πόλη που δεν μπορεί να καρπίσει, είναι μια πόλη που αναπτύσσει στους κόλπους της μια κοινωνία χωρίς σκοπό υπέρβασης της φθοράς του χρόνου. Είναι μια κοινωνία που δεν μπορεί να βγει στο προσκήνιο της ιστορίας και βαλτώνει σε ένα φαύλο φθοροποιό κύκλο. Έχει ένα όνομα που κανείς δεν ξέρει από πού έρχεται και τι σημαίνει. Είναι ένα όνομα που δεν έχει να πει σε κανέναν τίποτα, πέρα από ένα περιεχόμενο που γεννάει ο βραχύς παρελθόν χρόνος.

Ευχή ή κατάρα

Κάποτε ζούσε ένας ενάρετος άνθρωπος οπότε για να τον ευχαριστήσει ο Θεός έστειλε έναν άγγελο για να τον ξεναγήσει στον άλλον κόσμο. Πήγε και τον βρήκε ο άγγελος και του είπε ότι η ξενάγηση θα ξεκινήσει από την κόλαση. Όταν αντίκρισε την κόλαση δεν πίστευε στα μάτια του! Ήταν μια μεγάλη αίθουσα, λαμπροφωτισμένη και στη μέση ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά, φαγητά, φρούτα, γλυκά, ποτά!!! Καμία σχέση με ότι είχε ακούσει για τις περιγραφές της κόλασης με τα καζάνια και τις λυόμενες πίσσες... Όταν πλησίασε λίγο πιο κοντά είδε ότι γύρω από το τραπέζι ήταν μαζεμένοι πάρα πολλοί άνθρωποι που «δειπνούσαν». Ο καθένας είχε στο χέρι του ένα κουτάλι και το βουτούσε σε όποιο πιάτο ήθελε και το έφερνε στο στόμα του, όμως δεν μπορούσε να φάει γιατί το κουτάλι ήταν τρύπιο και το φαγητό έπεφτε κάτω. Όσο και αν προσπαθούσαν, όσο γρήγορα και αν επιχειρούσαν να κάνουν την κίνηση, αποδεικνυόταν μάταιος κόπος. Τα μάτια τους χόρταιναν από τα φαγητά αλλά δεν μπορούσαν να χορτάσουν το στομάχι τους. Βασανίζοντας αιώνια από την ακόρεστη πείνα από τη μία και την πλούσια εικόνα των φαγητών από την άλλη. Κάποια στιγμή τον τράβηξε τον ξεναγούμενο ο άγγελος και πήγαν στον παράδεισο. Και εκεί το ίδιο, μια αίθουσα φωτισμένη λαμπρά, ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά και πολλοί άνθρωποι να κάθονται γύρω από τραπέζι. Κι εδώ ο καθένας κρατούσε ένα κουτάλι, μόνο που δεν έτρωγε  αλλά τάιζε τον διπλανό του. Έτσι χόρταιναν όλοι.

Θυμηθήκαμε αυτή την παλιά ιστορία, με αυτά που ακούμε καθημερινά για τραπεζικούς λογαριασμούς με πολλά εκατομμύρια ευρώ. Λογαριασμοί που ανήκουν όχι μόνο σε αυτούς που λέμε κροίσους, αλλά και σε καθημερινούς ανθρώπους, δικηγόρους, γιατρούς, δημόσιους  υπαλλήλους. Κάτοχοι τόσων πολλών  χρημάτων που μια ζωή δεν φτάνει για να καταναλωθούν. Το πώς έγιναν αυτά τα χρήματα όλοι το ξέρουμε, η απορία μας δεν είναι αυτή…  Τώρα που βλέπουν την οικονομία και την κοινωνία να καταρρέει γιατί δεν αρχίζουν να τα ξοδεύουν; Δεν λέμε να τα χαρίσουν, αλλά να καταναλώσουν, να κινηθεί η αγορά να δώσει μεροκάματα. Τι νόημα έχει η κατοχή τόσων χρημάτων όταν δεν ξοδεύονται, όταν δεν υπάρχει δημιουργία και κίνηση που χρηματοδοτείται από αυτά τα κεφάλαια; Πόσο απέχει ένας που έχει δύο εκατομμύρια στην τράπεζα και αρνείται να τα αγγίξει με αυτόν που έχει 50 ευρώ; Δεν υπάρχει καμία διαφορά, και οι δυο ζούμε φτωχά και μίζερα γιατί επί της ουσίας κανείς δεν έχει χρήματα. Τα χρήματα που δεν κινούνται είναι απλά λογιστικά νούμερα και τίποτε περισσότερο. Εμείς σαν πόλη έχουμε παράδοση στο παστάλιασμα και δεν λέμε να την χαλάσουμε.

Οι έχοντες και κατέχοντες ως πράξη αλτρουισμού προς την κοινωνία το λιγότερο που έχουν να κάνουν είναι τα ξοδέψουν για να τα χαρούν αυτά τα χρήματα και μαζί τους να χαρούν και αυτοί που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, βγάζοντας ένα μεροκάματο. Ένα μεροκάματο ίσως να σώσει έναν άνθρωπο, το έχει σκεφτεί κανείς απ’ όλους αυτούς; 

Κέντρο Οθωμανικών Σπουδών από το Ι.Μ.Α.R.Ε.Τ. - Καθηγητής του Α.Π.Θ. αρνείται την συμμετοχή του

Σκοπιμότητα ή προχειρότητα πίσω από την ανακοίνωση του ονόματος του;

Ένας μήνας πέρασε από την επίσκεψη του Αχμέτ Νταβούτογλου στην Καβάλα και την γνωστοποίηση μέσω του τουρκικού Τύπου της δημιουργίας Κέντρου Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών στην πόλη μας με συνεργασία Ινστιτούτο Μωχάμεντ Άλι και πανεπιστημίων της Τουρκίας. Μάλιστα από την έρευνα που κάναμε ανακαλύψαμε ότι στο εν λόγω κέντρο προΐσταται ο γνωστός τουρκολάγνος καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας Heath W. Lowry από το Bahcesehir University και Princeton University, χωρίς να έχει γίνει σαφές από πού προέκυψε σε αυτή τη θέση.

Το κέντρο αυτό που λειτουργεί ήδη κάτω από τον γενικό τίτλο «ΚΟΙΝΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ – ΚΟΙΝΑ ΣΥΝΟΡΑ» φέρεται να έχει την παρακάτω σύνθεση: Επικεφαλής είναι ο Enver Yucel από το πανεπιστήμιο του Bahcesehir και η Άννα Μισσιριάν Τζούμα από το Ινστιτούτο Μωχάμετ Άλι.  Ακαδημαϊκά μέλη είναι ο επίτιμος καθηγητής John Alexander από το ΑΠΘ, o καθηγητής Khaled Fahmy από το American University of Cairo and New York University, ο καθηγητής Feridun Emecen από το Istanbul University, ο καθηγητής Ismail E. Erunsal από το Marmara University, ο καθηγητής Ellias Kolovas από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, ο καθηγητής Heath W. Lowry από το Bahcesehir University και Princeton University και η δρ. Ιστορίας από το Μουσείο Μπενάκη Maria Tsigkakou. Τέλος σε διαφορετική κατηγορία συμμετέχουν και οι Τούρκοι καθηγητές Rukiye Kyneralp, Dr. Muhamment Hanefi Kutluoglu και Dr. Feryal Tansug. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στην υπόθεση φέρονται να συμμετέχουν μόνο δυο έλληνες πανεπιστημιακοί, όμως αυτό δεν είναι αλήθεια!!!

Μεταξύ αυτών που ανακοινώθηκαν ότι συμμετέχουν στο εγχείρημα φέρεται να είναι και ο καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης John Alexander!!! Μόνο που στο ΑΠΘ ο ομότιμος καθηγητής κ. Ιωάννης Χ. Αλεξανδρόπουλος, ο οποίος δραστηριοποιείται στο γνωστικό αντικείμενο της Οθωμανικής Ιστορίας δεν γνωρίζει τίποτα!!! Να είναι ένα ακόμη δείγμα προχειρότητας με την οποία δημιουργήθηκε αυτό το κέντρο, να υπάρχει κάποια σκοπιμότητα που αγνοούμε; Τα συμπεράσματα δικά σας.

Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Ιωάννης Αλεξανδρόπουλος μόλις πληροφορήθηκε από το ρεπορτάζ του «Χ» την συμμετοχή στο εν λόγω κέντρο έσπευσε με επιστολή του να βάλει τα πράγματα στην θέση τους, διευκρινίζοντας ότι πολύ απλά ποτέ δεν του ζητήθηκε να συμμετάσχει!!!

Παραθέτουμε την επιστολή του κ. Αλεξανδρόπουλου:

«Αξιότιμε κύριε Σπανέλη,

Με ενδιαφέρον μόλις πληροφορήθηκα από δημοσίευμά σας για την ύπαρξη του, κατά τα φαινόμενα, άχρι ιδρυθέντος  διεθνούς επιστημονικού ιδρύματος I.M.A.R.E.T. με έδρα την Καβάλα. Μεγάλη όμως έκπληξη μου προκάλεσε η δεδηλωμένη συμμετοχή μου, μαζί με σημαντικούς συναδέλφους,  στον (κατ΄ αλφαφητική σειρά) κατάλογο των academic members.

Οφείλω να σημειώσω ότι μέχρι στιγμής ουδεμία γνώση είχα για την πρόθεση ή τις διεργασίες ίδρυσης της ελληνο-τουρκικής αυτής συνεργασίας και, σπουδαιότερο, ποτέ  δε μου ζητήθηκε εκ των προτέρων ---γραπτά ή προφορικά-- η συμμετοχή μου.

Με τιμή,

Ι.Χ. Αλεξανδρόπουλος

Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

(John C. Alexander Professor Emeritus Aristotle University of Thessaloniki)»

Ερώτηση στη Βουλή

Στις 15 Μαρτίου, λίγο μετά την γνωστοποίηση της λειτουργίας του Κέντρου Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών στην Καβάλα, κατέθεσαν ερώτηση στη Βουλή, τρείς βουλευτές του ΛΑΟΣ, απευθυνόμενοι στον υπουργό Εξωτερικών κ. Δημήτρη Δρούτσα. Στην ερώτηση που υπογράφουν οι κ.κ. Άδωνης Γεωργιάδης, Θανάσης Πλεύρης και Ιωάννης Κοραντής, αναφέρονται όλα τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά μέσα από το ρεπορτάζ του «Χ» και καταλήγουν οι τρείς βουλευτές σε μερικά ερωτήματα. Όπως, αν αληθεύει ότι έχει δημιουργηθεί το εν λόγω κέντρο στην Καβάλα και κάτω από ποιές συνθήκες λειτουργεί, πότε συμφωνήθηκε και κάτω από ποιους κανονισμούς λειτουργεί - λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Καβάλα δεν υπάρχει κάποια σχετική με το θέμα πανεπιστημιακή έδρα, ρωτάνε επίσης αν υπάρχουν αντίστοιχα κέντρα στην Τουρκία που να λειτουργούν υπό τις ευλογίες της τουρκικής κυβέρνησης και να ασχολούνται με την ελληνική ιστορία και  παράδοση, ρωτάνε  για αν οι υπεύθυνοι του κέντρου θα ορίζονται από τις ελληνικές υπηρεσίες ή από την τουρκική κυβέρνηση και καταλήγουν με το ερώτημα για το αν έχει κάνει κάτι η Τουρκία για την αποκατάσταση των απόγονων των γενοκτονηθέντων και των θύματων του κεμαλικού καθεστώτος;

Ακριβώς ένα μήνα μετά και το ΥΠΕΞ δεν έχει δώσει καμία απάντηση, στα εύστοχα πραγματικά ερωτήματα. Ούτε όμως και από το Κέντρο Οθωμανικών Ιστορικών Σπουδών ή από το Ινστιτούτο Μωχάμεντ Άλι έχουν δοθεί πληροφορίες και διευκρινήσεις για τα ζητήματα που έχουν τεθεί. Τι νόημα έχει αυτή η σιωπή;

Ένα ακόμα δείγμα της νεοθωμανικής επέκτασης - H Ziraat Bank και στη Καβάλα

Αναζητεί ακίνητο στο κέντρο της πόλης

Εξαπλώνεται ακόμη περισσότερο προκαλώντας μεγάλη ανησυχία

Μετά την Αθήνα, την Κομοτηνή, την Ξάνθη, την Κω και τη Ρόδο η τουρκική τράπεζα Ziraat Bank ετοιμάζει να ανοίξει τις δουλειές της και στην Καβάλα. Η επέκταση της εν λόγω τράπεζας είναι συνυφασμένη με περιοχές όπου διαμένει ισχυρό μουσουλμανικό στοιχείο και υποτίθεται ότι μέσω της πολιτικής δανείων που ακολουθεί προσπαθεί να προσεταιριστεί και οικονομικά το μουσουλμανικό στοιχείο. Γι’ αυτό προκαλεί προβληματισμό αν όχι έκπληξη το γεγονός της επέκτασής της και στην Καβάλα, όπου ως γνωστό δεν υπάρχει μουσουλμανική μειονότητα με εξαίρεση μερικές δεκάδες αιγύπτιων αλιεργατών οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με την Τουρκία… Στελέχη της τράπεζας βρέθηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην Καβάλα και είχαν επαφές για ενοικίαση ακινήτου στο κέντρο της πόλης, χωρίς όμως ακόμη να καταλήξουν κάπου.

Η τράπεζα αυτή ενεργεί μέσα στα γενικότερα πλαίσια εκτουρκισμού της Ελληνικής Θράκης, γεγονός που μάλλον αφήνει αδιάφορους τους καρεκλοκένταυρους των Αθηνών, οι οποίοι δεν νιώθουν καμία απειλή από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του τουρκικού τραπεζικού ομίλου στη Θράκη!!! Ε, τώρα στα σχέδια της εντάσσεται και η Καβάλα, αφού είναι θέμα χρόνου να ανοίξει το επόμενο κατάστημά της.

Αν θεωρείται ότι και αυτή η κίνηση είναι άσχετη με την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου στην Καβάλα, δεν έχετε πέσει έξω. Εμείς το είχαμε γράψει και τότε ότι ο κ. Νταβούτογλου δεν ήρθε στην Καβάλα για τουρισμό αλλά για μεγάλες μπίζνες. Η αργή έγινε με το Κέντρο Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών οπότε μετά την πολιτιστική τώρα αρχίζει και η οικονομική επέλαση.

Επέκταση στο Κίρτζαλι της Βουλγαρίας

Επίσης σύμφωνα με δημοσιεύματα του Βουλγαρικού Τύπου οι δραστηριότητες του τουρκικού οικονομικού τραπεζικού οργανισμού Ziraat Bank επεκτείνονται και στην γειτονική νότια Βουλγαρία κα συγκεκριμένα στην πόλη Κίρτζαλι, όπως γράφτηκε στην "Rodop Ruzgari". Να θυμίσουμε πως στη νότια Βουλγαρία διαμένει μεγάλος μουσουλμανικός πληθυσμός ο οποίος φαίνεται να γίνεται "στόχος" των οικονομικών (και όχι μόνο) επιτελών της Άγκυρας.

Ποια είναι η Ziraat Bank

Η εν λόγω τράπεζα, η οποία διατηρεί και υποκαταστήματα στα κατεχόμενα, ξεκίνησε την επιχειρηματική της δραστηριότητα στην Ελλάδα το 2008. Τότε ίδρυσε υποκαταστημάτων στην Αθήνα, την Κομοτηνή και την Ξάνθη, αποκτώντας ταχέως πελάτες, στους οποίους προσφέρει, καταναλωτικά δάνεια με χαμηλό επιτόκιο, μόλις 3% ετησίως, τη στιγμή που οι ελληνικές τράπεζες απαιτούν επιτόκια 12%-16%!

Πρόσφατα και ο καθηγητής Ιστορίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Φάνης Μαλκίδης αναφέρθηκε στην δράση της μιλώντας σε εκδήλωση για το διωγμό των ελλήνων της Ίμβρου. Συγκεκριμένα σημείωσε ότι «η επιβολή του φόρου περιουσίας (varlik vergisi) το 1942, προετοίμασε το 1955 και το 1964. Μέσα σε δύο μήνες από την επιβολή του νόμου (Δεκέμβριος 1942 - Ιανουάριος 1943), είχαν αλλάξει χέρια χιλιάδες ακίνητα, τα έσοδα μέσα σε δύο μήνες ήταν 221 εκατομμύρια λίρες, όταν από το φόρο για τα αγροτικά προϊόντα την περίοδο 1944-1948 για όλη την τουρκική επικράτεια ήταν 229 εκατομμύρια λίρες. .Όλα τα έσοδα από το φόρο εναντίον των Ελλήνων κατατέθηκαν στην κρατική αγροτική Τράπεζα (Ζιράτ), η οποία λειτουργεί από το Φεβρουάριο του 2009, στη Θράκη».

Όπως καταλαβαίνεται η Ziraat Bank έρχεται να ελέγξει την οικονομική ζωή και της Καβάλας με χρήματα από την εκποίηση της περιουσίας των Ελλήνων της Πόλης, της Τενέδου και της Ίμβρου. Δεν νομίζεται ότι θα πρέπει να την «καλοδεχθούμε» όπως επιβάλουν οι επιταγές των νέο-οθωμανών για να μην κατηγορηθούμε ως ακραίοι και σκοταδιστές;

Το αδιέξοδο

Θα αργήσουμε να βγούμε από την κρίση και ένας λόγος είναι ότι μόλις τώρα κάποιοι αρχίζουν να ψελλίσουν τους λόγους που μας οδήγησαν στην κρίση. Αν εξαιρέσουμε την ελληνική ιδιαιτερότητα και ότι είναι συνάρτηση αυτής, το σύνολο του δυτικού κόσμου διέρχεται μια  δομικού χαρακτήρα κρίση, η οποία παραμένει άγνωστο το πώς θα ξεπεραστεί. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Δύση είναι ότι αναπτύχθηκε με πολύ γρήγορους ρυθμούς η τεχνολογία και η επικοινωνία – τα όσα συνέβησαν τα τελευταία 30 χρόνια μπορούν να συγκριθούν μόνο με τους τελευταίους αιώνες της ανθρώπινης ύπαρξης – γεγονός που ανέτρεψε παραδοσιακές δομές στην κοινωνία και την οικονομία, χωρίς να υπήρχε μια πρόβλεψη του τρόπου διαχείρισης των όσων θα επακολουθούσαν. Τα όσα συνέβησαν οδήγησαν σε μια κρίση τόσο το ίδιο το μοντέλο όσο και τον ίδιο τον άνθρωπο. Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε τίθεται το ζήτημα της ανακατανομής του πλούτου, μιας και η ίδια η τεχνολογία από τη μία τον δημιουργεί με ξέφρενους ρυθμούς και από την άλλη έχει ανάγκη άτομα ικανά – τουλάχιστον οικονομικά – να την καταναλώσουν. Ακόμη και αυτό να γίνει, θα εκτονώσει την κατάσταση προσωρινά πυροδοτώντας ένα νέο κύμα καταναλωτισμού, το οποίο θα μας φέρει πιο κοντά στα αδιέξοδα. Και ποια είναι αυτά; Μα η διαχείριση της ατομικότητας μέσα σε ένα νέο πλαίσιο συλλογικότητας, όπως αυτό καθορίζεται από την τεχνολογία και την επικοινωνία.

Περισσότερο από ποτέ άλλοτε στην εποχή μας, η ανθρώπινη ύπαρξη έχει συναίσθηση της ατομικότητάς της αλλά συγχρόνως, επειδή απουσιάζει ένα σύγχρονο φιλοσοφικό και θεολογικό πλαίσιο, άλλοτε αυτή την αίσθηση την βιώνει ως ελευθερία και άλλοτε ως ανυπόφορο βάρος. Θα επαναλάβουμε αυτό που πολλάκις έχουμε επισημάνει από αυτή την στήλη, η γνώση της ιστορικότητας και οι στέρεες βάσεις της παράδοσης δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις τα όρια της φυλακής μας, αλλά και τα όρια της ελευθερίας μας. Εξαρτάται πως το βλέπει κανείς και η ματιά αυτή καθορίζεται από την ισορροπία ανάμεσα στην αίσθηση της ατομικότητας και της ένταξης σε μια συλλογικότητα η οποία προσφέρει ασφάλεια, ευκαιρίες για βελτίωση και προοπτικές μιας ευζωίας.

Από την στιγμή που δεν υπάρχει αυτό θα ζούμε χιλιάδες αντινομίες. Για παράδειγμα ένα άτομο που από την μια αρνείται να συζητήσει το πρόβλημά του με ένα οικείο πρόσωπο ή με ένα πνευματικό καθοδηγητή, την ίδια ώρα μπορεί να «βγει» στο διαδίκτυο και όχι μόνο να αποκαλύψει όλα τα προσωπικά του δεδομένα αλλά και τα βαθύτερα ζητήματα που ταλαιπωρούν την ύπαρξή του. Ίσως να έχει την αίσθηση ότι μιλάει στο κενό και αυτό προσφέρει την ασφάλεια της ανεμπόδιστης εξομολόγησης, όμως όλοι γνωρίζουμε ότι δεν είναι έτσι.

Δεν εμπιστευόμαστε το γνωστό και οικείο και παραδινόμαστε άνευ όρων και προϋποθέσεων στο άγνωστο. Αν αυτό δεν είναι ένα άλμα στο κενό, χωρίς προστατευτικό δίκτυ από κάτω, τι είναι άραγε;

Αν δεν λυθούν αυτά τα προβλήματα η οικονομική κρίση θα συνεχίσει να είναι μέρος της συμπτωματολογίας ενός καταρρέοντος συστήματος. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να είναι ζήτημα των οικονομολόγων και τον πολιτικών, αλλά ανθρώπων βαθιά πνευματικών τους οποίους όμως ακόμη δεν φτάσαμε στο σημείο να αρχίσουμε να τους αναζητούμε.

Ανομολόγητη χρεωκοπία

Όλο και περισσότερο θυμίζουμε κάτι χρεωκοπημένα βασίλεια του μεσαίωνα όπου ενώ ο βασιλιάς ήταν νεκρός κανείς δεν το ομολογούσε μέχρι να βρεθεί λύση στο πρόβλημα της διαδοχής. Το ίδιο συμβαίνει και με εμάς, μόνο που εδώ δεν είναι  νεκρός ο βασιλιάς, αλλά η οικονομία. Βγήκε τις προάλλες ο υπουργός Υγείας κ. Λοβέρδος και κάλεσε την κυβέρνηση «να πει όλη την αλήθεια στο λαό»!!! Ποια αλήθεια; Μα φυσικά ότι η οικονομία είναι νεκρή. Όλοι το γνωρίζουν αλλά κανείς δεν το ομολογεί ό,τι η οικονομία έχει χρεοκοπήσει και δεν το ομολογούν, όχι γιατί μας λυπούνται και σκέπτονται το σοκ που θα υποστούμε, αλλά πολύ απλά επειδή δεν έχουν εξασφαλίσει τα συμφέροντα των δανειστών μας…

Έτσι διάγουμε βίο υπό καθεστώς ανομολόγητης χρεωκοπίας, έχουμε πάρει αναστολή εκτέλεσης του πλειστηριασμού… για πόσο όμως ακόμη; Όμως όσο το αναβάλουν δεν κερδίζουμε τίποτα, απεναντίας επιτρέπουν να θρέφονται φρούδες ελπίδες με αναμενόμενη συνέχεια μια πιο μεγάλη απογοήτευση, ίσως μεγαλύτερη και από την ίδια τη χρεωκοπία.

Φυσικά δεν χρειάζεται να έχει κανείς πολύ μυαλό για να καταλάβει ότι η χρεωκοπία είναι καθολική και δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομία, είναι χρεωκοπία του πολιτικού συστήματος το οποίο ανδρώθηκε ως διαχειριστής των δανεικών και της ίδιας της κοινωνίας η οποία κυριολεκτικά ευνουχίστηκε σαν συνείδηση και αδυνατεί πλέον να αντιδράσει θετικά στην πρόκληση της κρίσης, γι’ αυτό και επιλέγει .

Ακόμη και αν δεν υπήρχε το μνημόνιο έπρεπε να το είχαμε συντάξει μόνοι μας, για να σταματήσουμε το κατήφορο του δανεισμού. Θα ήταν τότε μέρος ενός γενικότερου σχεδίου ανάταξης της κρατικής οντότητας και επαναπροσδιορισμού της σχέσης μας με αυτήν. Κάτι το οποίο δεν συμβαίνει σήμερα όπου η κυβέρνηση παίζει το ρόλο της κακιάς μητριάς σε βάρος των πολιτών. Πως όμως θα μπορούσαμε να φτάσουμε στο σημείο από μόνοι μας να απαιτήσουμε  και να επιβάλουμε μια διαδικασία ανάταξης;

Γι’ αυτό σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε δεν είναι το οικονομικό, είναι το έλλειμμα που έχουμε ως κοινωνία και ως άτομα για το που θέλουμε να πάμε, τι στόχους έχουμε για το αύριο. Η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να αντιστρέψει το πρόσημο στην πορεία που έχουμε πάρει είναι η πίστη. Μια πίστη, μια πεποίθηση, ότι μπορούμε να σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά. Το θέμα είναι ποιος θα μας την εμπνεύσει;  Μέχρι τότε θα ζούμε υπό την απειλή της χρεωκοπίας και θα εκλιπαρούμε για μια ακόμη μικρή αναβολή. 

Μουσείο Καπνού: Αρχεία ερμητικά κλειστά

Αλλιώς, πώς ο Συνήγορος του Πολίτη χάθηκε σε «θολά νερά»

                    

Υπάρχει περίπτωση κάποιος να γράφει μια ολόκληρη πανεπιστημιακή κοινότητα στα παλιά του τα παπούτσια και κανενός το αυτί να μην ιδρώνει; Υπάρχει περίπτωση κάποιος να αγνοεί επιδεικτικά τον Συνήγορο του Πολίτη και καμία εισαγγελική αρχή να μην  νιώθει την ανάγκη να παρέμβει; Μάλλον μπορεί να συμβεί και δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ για να την βρούμε, αφού το παράδειγμα το έχουμε κοντά μας, εδώ στην Καβάλα: είναι το Μουσείο Καπνού. Το Μουσείο Καπνού με δικαιολογία την ανύπαρκτη  ταξινόμηση,  την ανύπαρκτη αρχειοθέτηση, την ανύπαρκτη  συντήρηση και την ανύπαρκτη  ψηφιοποίηση αρνείται πεισματικά να επιτρέψει την πρόσβαση των ερευνητών στο πλούσιο αρχείο του. Τότε τι νόημα έχουν οι πολλές δηλώσεις του κ. Βύζικα για ένα πλούσιο και ανεκτίμητο αρχείο; Και αν δεν μπορεί να τα κάνει όλα αυτά, γιατί αρνείται δύο χρόνια τώρα την επιστημονική συνδρομή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης;

Οφείλουμε, ωστόσο, να αναγνωρίσουμε τις εξαιρετικές ικανότητες του προέδρου του Γιάννη Βύζικα, ο οποίος παρά τις αντίξοες συνθήκες που προαναφέραμε, δείχνοντας ιδιαίτερο ζήλο και αυταπάρνηση κατάφερε να «αλιεύσει» από το αρχείο όλο εκείνο το υλικό που ήταν απαραίτητο για την συγγραφή του τρίτομου έργου του ΚΑΒΑΛΑ Η ΜΕΚΚΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ. Έργο το οποίο πρόκειται να παρουσιαστεί από τους προσκεκλημένους του σήμερα Σάββατο. Προφανώς, οι καλεσμένοι του γνωρίζοντας τα εμπόδια και τις δυσκολίες που χρειάστηκε να υπερπηδήσει ο κ. Βύζικας, δέχθηκαν να παρουσιάσουν το βιβλίο του, για να τιμήσουν την «προσπάθεια» του. Γιατί, απ’ όποια σκοπιά και να το δει κανείς, δεν είναι λίγο από τη μια να περιφρονεί τις παραινέσεις των  ελεγκτικών μηχανισμών της Δικαιοσύνης και από την άλλη, σαν σύγχρονος «τυμβωρύχος», να ερευνά χιλιάδες ιστορικά ντοκουμέντα, για την μελέτη των οποίων έχει κλείσει τις πόρτες στους ερευνητές ιστορικούς!!!

Ίσως στο σημείο αυτό θα πρέπει να δώσουμε ορισμένες διευκρινίσεις για όσους δεν γνωρίζουν την υπόθεση, η οποία δεν είναι καθόλου καινούργια, αλλά μετράει ήδη κάποια χρόνια!!!

Η οδύσσεια της ιστορικής έρευνας

Το 2007 προτάθηκε από τον καθηγητή του ΑΠΘ κ. Γ. Μουρέλο στην κ. Γεωργία Μπακάλη να εκπονήσει την διδακτορική της διατριβή με θέμα «ΤΟ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ», με την σκέψη ότι στο Μουσείο Καπνού υπήρχε αρχειακό υλικό σημαντικό, στο οποίο είχε ξεναγηθεί δυο χρόνια νωρίτερα ο ίδιος από τον κ. Βύζικα, οπότε γνώριζε καλά τι υπάρχει, και περιμένει την ιστορική έρευνα για να αξιοποιηθεί. Μάλλον η κ. Μπακάλη δέχθηκε με ενθουσιασμό την πρόταση, η οποία θα συνέβαλε να αναδειχθεί μια σημαντική πτυχή της πρόσφατης ιστορίας της πόλη μας. Ωστόσο γρήγορα ο ενθουσιασμός της υποχώρησε, με ραγδαία πτωτικούς ρυθμούς, όταν αντελήφθη το τι εμπόδια ορθώνονταν μπροστά της… 

Το πρώτο που έκανε ήταν να επικοινωνήσει με τον κ. Βύζικα για να τον ενημερώσει για τις προθέσεις της και το αντικείμενο της έρευνά της. Ενώ στην αρχή της δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι θα έχει μια αρμονική συνεργασία, η οποία πέρα του ότι θα την βοηθούσε στο διδακτορικό της θα ήταν και μια ευκαιρία να αρχίσει η επιστημονική έρευνα στο Μουσείο Καπνού, πολύ σύντομα βρέθηκε μπροστά σε μια εχθρική συμπεριφορά – όπως καταγγέλλει - από τον κ. Βύζικα, όπου με διάφορα και ποικίλα προσχήματα, από το «Δεν υπάρχουν αρχεία τόσο σημαντικά» και φτάνοντας μέχρι δικαιολογίες του είδους, «Δεν μπορείτε να έχετε πρόσβαση επειδή είναι αταξινόμητο το αρχείο» δεν της επέτρεψε να υλοποιήσει τους στόχους που είχε θέσει με το έργο που ανέλαβε. Όλα αυτά την οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει άρνηση παροχής στοιχείων.

Ευρισκόμενη μπροστά σε απουσία κάθε συνεννόησης και  σε μια διάθεση αρνητική, η κ. Μπακάλη εγκατέλειψε ουσιαστικά για μεγάλο διάστημα την ιστορικής της έρευνας   και άρχισε να αλληλογραφεί με κάθε εμπλεκόμενο φορέα που θα μπορούσε με την παρέμβασή του να επιβάλει την νομιμότητα. Ο σχετικός φάκελος με την αλληλογραφία περιλαμβάνει από αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείο Καπνού, παρεμβάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας, συνολικά πέντε γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη υπέρ του αιτήματος της κ. Μπακάλη και μια επιστολή διαμαρτυρίας πανεπιστημιακών στην οποία μεταξύ όλων των άλλων επισημαίνεται ότι:  «….ο κ. Βύζικας να πάψει να συμπεριφέρεται ως ιδιοκτήτης του Μουσείου Καπνού και να δημοσιοποιήσει αναλυτικά το ευρετήριο των αρχείων που φυλάσσονται σε αυτό». Αυτή δεν είναι η μόνη αιχμή που υπάρχει στην εν λόγω επιστολή των πανεπιστημιακών καθηγητών Ιστορίας, υπάρχουν και άλλες τις οποίες θα παραθέσουμε στη συνέχεια.

Μπορεί ο καθένας να σκεφτεί ότι ο κ. Βύζικας εργάστηκε για να μαζευτεί αυτό το αρχείο, οπότε με ποιο δικαίωμα έρχεται ο κάθε ιστορικός και ζητάει πρόσβαση παραβλέποντας τις δυσκολίες που υπάρχουν στην διαχείριση ενός τόσο  μεγάλου και σημαντικού αρχείου. Και σε αυτό θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε και εμείς, και το πράξαμε κατά το παρελθόν, ωστόσο δεν είναι έτσι απλά τα πράγματα… Όπως φαίνεται για τον κ. Βύζικα υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο αρχείο, ενώ δεν αποκλείεται να ανταλλάσει τα στοιχεία που έχει με φορείς της Τουρκίας, προκειμένου να εμπλουτίσει ο καθένας το αρχείο του.

Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη

Από τις 25 Ιουνίου του 2009 έχει εκδοθεί η πέμπτη γνωμοδότηση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία είναι πραγματικός κόλαφος για το πρόεδρο και την διοίκηση του Μουσείου Καπνού. Σημειώνεται σχετικά ότι «η άρνηση της χορήγησης των αιτηθέντων στηρίζεται πλέον σε γενικής τάξεως επιχειρήματα, αφού δεν αναφέρονται μόνο στον τρόπο αναπαραγωγής του υλικού, σύμφωνα με το αίτημα της κ. Μπακάλη, αλλά εισάγει μια απόλυτη απαγόρευση εν ονόματι των εγγενών περιορισμών στους οποίους υπόκεινται τα περισσότερα Ιδρύματα στην Ελλάδα»!!! Επίσης διαπιστώνει ότι η νομιμότητας της απόφασης του Δ.Σ. του Μουσείου Καπνού να απαγορεύσει την πρόσβαση έχει αμφισβητηθεί από μέλος της διοίκησης του Μουσείου!!! Το καλύτερο όμως είναι στο τέλος όπου σημειώνεται ότι είναι αντισυνταγματική η απαγόρευση της έρευνας (αρ. 16 1 Σ) καθώς η συνταγματική επιταγή προβλέπει ακώλυτη πρόσβαση στα αρχεία.

Παρά την ύπαρξη αυτής την γνωμοδότησης, μέχρι και σήμερα, κοντά δυο χρόνια μετά, δεν έχει εκδηλωθεί καμία εισαγγελική παρέμβαση για να γίνουν έργο τα αυτονόητα και συνταγματικά δικαιώματα ενός ερευνητή. Ο χρόνος δεν έδωσε τη λύση στο πρόβλημα, απεναντίας αύξησε τα ερωτήματα που υπάρχουν πίσω από την άρνηση για ελεύθερη και σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, πρόσβαση στα αρχεία. Ερωτήματα που πρώτοι είχαν θέσει  στην καταγγελία τους, πριν από δυο επίσης χρόνια οι πανεπιστημιακοί:

-              «Σχετίζονται ή όχι οι παραπάνω αυθαιρεσίες με το γεγονός ότι ο πρόεδρος του Μουσείου Καπνού έχει ήδη εκδώσει ένα βιβλίο για τους αγώνες των καπνεργατών και ετοιμάζει την έκδοση και δευτέρου βιβλίου;»

-              «Με δεδομένη την άρνηση εξυπηρέτησης των ερευνητών, τι σημαίνει για την τύχη των αρχείων του Μουσείου η πρόσφατη σύσταση του Ινστιτούτου Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού (αστική μη κερδοσκοπική εταιρία) με πρόεδρο τον ίδιο τον πρόεδρο του Μουσείου Καπνού κ. Βύζικα και γραμματέα υπάλληλο του Μουσείου;»

-              «Τι ακριβώς υποδηλώνουν οι προνομιακές σχέσεις που τον τελευταίο καιρό, τόσο το Μουσείο Καπνού, όσο και το Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού καλλιεργούν με τουρκικούς φορείς, γεγονός που προβάλλεται εμφαντικά από τον τοπικό Τύπο, ενώ παράλληλα παρεμποδίζεται το έργο του ΑΠΘ;»

Αυτές τις ανησυχίες εξέφραζε μια πλειάδα καθηγητών ιστορίας που υπέγραφαν την καταγγελία, και παρά το χρόνο που κύλησε, πειστικές απαντήσεις δεν δόθηκαν, απεναντίας ανέκυψαν και άλλα ερωτήματα.

Ερωτήματα που ζητάνε απαντήσεις

Για παράδειγμα, ενώ το βιβλίο του κ. Βύζικα εκδόθηκε με την υποστήριξη μιας πλειάδας χορηγών, γιατί ζητάει επιπλέον οικονομική ενίσχυση – σχεδόν 2.500 ευρώ – για να γίνει η εκδήλωση παρουσίασής του; Τι έχει να αποκομίσει ο Δήμος Καβάλας; Αφού είναι ένας φορέας που η δράση του ενισχύεται από το δημοτικό ταμείο, δεν θα πρέπει να μας απαντήσει στο ερώτημα, πόσο κόστισε η εκτύπωση του βιβλίου και τι ποσό χορήγησε ο κάθε φορέας;

Επίσης, ο κ. Βύζικας με διάφορες δηλώσεις του στα τοπικά ΜΜΕ διαφημίζει τις σχέσεις συνεργασίας που αναπτύσσει με μια σειρά φορείς της Τουρκίας, ιδιωτικούς και δημόσιους, οι οποίοι έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη της ιστορικής γνώσης και την αξιοποίηση των εκατέρωθεν αρχείων. Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να προχωράει αυτή η συνεργασία με ένα αρχείο αταξινόμητο, που παραμένει μέσα σε πλαστικές σακούλες; Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει πρωτόκολλο καταγραφής και αρχειοθέτης με  αύξοντα  αριθμό για κάθε αντικείμενο που έχει δωρηθεί στο Μουσείο  Καπνού; Η απουσία αυτού του πρωτοκόλλου δεν παρεμποδίζει  άραγε οποιαδήποτε έρευνα για τι το υπάρχει από τα δωρηθέντα αρχεία και τι τυχόν έχει κάνει «φτερά»; Αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά για να παρέμβει η εισαγγελική αρχή και να επιβάλει την νομιμότητα, τι άλλο πρέπει να γίνει; Να μείνουν άδειοι φάκελοι ή να καταστραφεί μέρος του αρχείου από απουσία συντήρησης; Σε τελική ανάλυση αν το Μουσείο Καπνού δεν μπορεί να το διαχειριστεί , γιατί να μην περιέλθει στα Γενικά Αρχεία του Κράτους που είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας;

Η πανεπιστημιακή κοινότητα έκανε ό,τι μπορούσε καταδικάζοντας αυτή τη συμπεριφορά, σημειώνοντας ότι «Καταδικάζουμε απερίφραστα φαινόμενα σκοταδισμού αυτού του είδους που βάλλουν συνειδητά κατά της προαγωγής της επιστημονικής γνώσης στη χώρα μας». Και αν νομίζετε  ότι όλα αυτά εκπορεύονται από μια δράκα «αρπακτικών» πανεπιστημιακών ερευνητών, στο σημείο αυτό να παραθέσουμε και το παράπονο μιας  Καβαλιώτισσας αρχιτεκτόνισσας, ερευνήτριας της τοπικής αρχιτεκτονικής ιστορίας, της Σαπφώς Αγγελούδη, η οποία στο  τέλος του βιβλίου της Η ΚΑΒΑΛΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, σημειώνει με παράπονο ότι «παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες  όμως, το Μουσείο Καπνού της πόλης, αδικαιολόγητα παρέμεινε απρόσιτο».

Από πού προκύπτει ότι ο μόνος που μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτό το αρχείο και να το εκμεταλλεύεται είναι ο κ. Βύζικας, ο οποίος σε τελική ανάλυση δεν διαθέτει ούτε τις ελάχιστες ακαδημαϊκές γνώσεις για την στοιχειώδη διαχείριση του, αφού η πανεπιστημιακές του γνώσεις εξαντλούνται σε ένα πτυχίο κτηνιατρικής!!!  Άραγε με ποια λογική αρνήθηκε και την πρόταση του Α.Π.Θ. σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε να αποσταλεί ομάδα φοιτητών για να ταξινομήσουν και να ψηφιοποιήσουν το αρχείο, οπότε σε διάστημα λίγων μηνών θα είχε ολοκληρωθεί το έργο αυτό; Μήπως τελικά όλα αυτά δηλώνουν μια τάση οικειοποίησης του συνόλου των δωρεών των καβαλιωτών προς το Μουσείο Καπνού, από τον κ. Βύζικα; Τέλος, από πού ο κ. Βύζικας αντλεί εξουσία ώστε να απολαμβάνει ασυλίας, η οποία είναι σε βάρος της επιστημονικής έρευνας και της ανάδειξης του ιστορικού παρελθόντος της πόλης; Υπάρχει μήπως κάτι που θέλει να κρύψει  ώστε να μην επιτρέπει την ενδελεχή και τεκμηριωμένη ιστορική έρευνα από τους ειδικούς;

Οι καλεσμένοι του στην βιβλιοπαρουσίαση του Σαββάτου, καταξιωμένοι και αναγνωρισμένοι πανεπιστημιακοί, με πλούσιο έργο και προσφορά, κατά πόσο εγκρίνουν αυτού τους είδους τις πρακτικές;

Πολλά τα ερωτήματα και νομίζουμε ότι ο κ. Βύζικας πέρα από τις  πανηγυρικού περιεχομένου δηλώσεις, ας δώσει απαντήσεις σε όλα αυτά που του θέσαμε. Ανοίγουμε εκ νέου ένα διάλογο που έγινε και πριν δύο χρόνια, οποίος όμως δεν τελεσφόρησε τότε. Είναι κάτι που το οφείλουμε όλοι απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στην ιστορία της πόλης μας!!!

Υπάρχει ελπίδα;

Ένας οικονομικός αναλυτής παρομοίασε την Ελλάδα ως ένα αεροπλάνο τζάμπο που πετάει μέσα σε μια φοβερή καταιγίδα με σβησμένους κινητήρες λόγω βλάβης… Το προσωπικό εν πτήσει θα πρέπει να διορθώσει τους κινητήρες και για το λόγο αυτό εκείνη τη στιγμή έχει ανοίξει τα τεχνικά εγχειρίδια και μελετάει για το τι πρέπει να κάνει…. Νομίζουμε ότι η παρομοίωση είναι πολύ πετυχημένη και γι’ αυτό την υιοθετούμε και επιπλέον προσθέτουμε ορισμένες ακόμη σκέψεις.

Για παράδειγμα τη στιγμή που συμβαίνουν όλα αυτά, τι περνάει από το μυαλό του κάθε επιβάτη; Εδώ υπάρχουν πολλά και διάφορα ενδεχόμενα:

1)      Ας καταφέρουμε να προσγειωθούμε και δεν πρόκειται να ξαναπετάξω με αυτή την παλιοεταιρία!

2)      Η ζωή μας κρέμεται από τα χέρια «μαθητευομένων μάγων» οπότε το μόνο που μας απομένει είναι να μας λυπηθεί ο Θεός και να βάλει το χέρι του.

3)      Δεν είναι τίποτα μου έχει ξανασυμβεί, τώρα θα πάρουν μπρος ξαφνικά οι κινητήρες και τα πράγματα θα είναι όπως πριν.

4)      Ο πιλότος είναι άσχετος, ας ήμουνα εγώ στην θέση του και θα δείτε πόσο εύκολα θα το είχα προσγειώσει ήδη το αεροπλάνο.

5)      Ας γλυτώσουμε και θα καταθέσω μήνυση και αγωγή για όλη αυτή την ταλαιπωρία. Ο πιλότος είναι πουλημένος, θέλει να μας ρίξει για να εισπράξει η εταιρία την ασφάλεια.

6)      Μα καλά τι αεροπλάνο είναι αυτό; Δεν υπάρχει ούτε ένα αλεξίπτωτο;

7)      Δεν υπάρχει περίπτωση, όλα τα λάθη εδώ πληρώνονται.  Όσο γλεντήσαμε, γλεντήσαμε, τώρα ήρθε η ώρα να πληρώσουμε.

8)      Ποιος γκαντέμης μπήκε μαζί μας στο αεροπλάνο;

9)      Πρέπει να υπάρχει έστω και ένας λόγος για να μας σώσει ο Θεός. Ας κάνω κάτι μπας και σωθούμε.

Νομίζουμε ότι όλοι αυτοί οι διάλογοι, πολύ ή λίγο αποτυπώνουν τις σκέψεις που περνάνε από το μυαλό όλων μας, όλο και πιο συχνά, όσο βλέπουμε το σκάφος να πηγαίνει ακυβέρνητο μέσα στην καταιγίδα. Το ερώτημα που βασανίζει τους περισσότερους είναι: Υπάρχει ελπίδα; Αν κάνουμε θυσίες, θα σωθούμε;

Βασανιστικά ερωτήματα στα οποία κανείς δεν μπορεί να δώσει απάντηση. Ωστόσο εκείνο που απουσιάζει παντελώς και το οποίο δημιουργεί μια τεραστίων διαστάσεων κρίση εμπιστοσύνης είναι η πίστη ότι μπορούμε να γλυτώσουμε. Όχι να γυρίσουμε πίσω, εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε πριν αρχίσει να ξεσπάει η καταιγίδα αλλά να βρεθούμε κάπου που να είναι ασφαλή. Ταξιδεύουμε σαν το Οδυσσέα, μόνο που εμείς δεν γνωρίζουμε ποια είναι η Ιθάκη που ψάχνουμε. Τι μορφή έχει και τι προσδοκούμε από αυτήν. Δεν έχουμε πιστέψει σε αυτή γι’ αυτό και το ταξίδι είμαι μια μεγάλη περιπέτεια και όχι μια μακρά πορεία προς την αυτογνωσία.

Ακόμη και σήμερα αναζητούμε ένα σωτήρα που θα μας πάρει από το χέρι, αντί να πιστέψουμε βαθιά σε αυτό που μπορούμε να γίνουμε και να προχωρήσουμε χωρίς ενδιάμεσους. Τώρα δεν φαίνεται μόνο το μορφωτικό κενό των πολιτικών αλλά και το δικό μας, αφού με την εν λευκώ ψήφο μας κυβερνούσαν τόσα χρόνια. Ας κλείσουμε λοιπόν τα αυτιά στις σειρήνες, ας σκεφτούμε που βρίσκεται η Ιθάκη και ας πιστέψουμε σε αυτή. Ήρθε η ώρα της συλλογικής μας ενηλικίωσης χωρίς προστάτες και άλλοθι, για τα λάθη που κάνουμε. Αν δεν πάρουμε την απόφαση να σωθούμε δεν θα το κάνει κανένας άλλος για εμάς. Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει ο καθένας είναι να σώσει τον εαυτό του και όλοι μαζί την χώρα. Τότε ίσως να μας λυπηθεί και ο Θεός και να εκτιμήσει την προσπάθεια που θα κάνουμε, βάζοντας και εκείνος το χέρι του. Αλλιώς…

Πέρα από τα γνωστά

Ζούμε σε μια εποχή που το μπουρίνι της οικονομικής κρίσης που έχει ξεσπάσει δεν θα αφήσει τίποτα όρθιο στο διάβα του. Βεβαιότητες και σταθερές του παρελθόντος σαρώνονται και πλέον υποχρεωνόμαστε να προσεγγίσουμε την κατάσταση από μια διαφορετική ματιά. Οι συνταγές και οι «μάγοι» του παρελθόντος, κυρίαρχοι για πάρα πολλά χρόνια, είναι πλέον ανίκανοι να αποδείξουν έστω ότι προσπαθούν. Αυτό δημιουργεί επιπλέον ένα τεράστιο κενό που εντείνει το αίσθημα της ανασφάλειας.

Για παράδειγμα μέχρι πρότινος η πολιτική και οι πολιτικοί, με την τρέχουσα και αγοραία έννοια ήταν σε θέση να υποσχεθούν τα πάντα και να γίνουν αποδεκτοί. Σήμερα δεν μπορούν να είναι σίγουροι ούτε και για την ίδια τους την επιβίωση. Η κρίση από μόνη της είναι μια φοβερή δοκιμασία που δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο. Οι πολιτικοί ακόμη δεν μπορούν να καταλάβουν ότι η πολιτική τους είναι ήδη νεκροζώντανη και στέκεται μόνο με μηχανική υποστήριξη.

Βγαίνουν και υπόσχονται στους άνεργους και στους πληγέντες από την κρίση μέτρα «ασπιρίνη», ενώ  ξέρουν πολύ καλά ότι το κρατικοδίαιτο μοντέλο των παροχών έχει τελειώσει, εξακολουθούν την ίδια πολιτική, δηλαδή επιδόματα – ψίχουλα αφού είναι η μόνη πρόταση που έχουν να προσφέρουν. Δεν έχουν κάνει ούτε ένα βήμα εμπρός, για να φύγουν από την πολιτική που συσσώρευσε χρέη και αδιέξοδα στην χώρα. Το μορφωτικό, το πολιτικό και το ιστορικό κενό που χαρακτηρίζει το πέρασμα τους από το προσκήνιο της ιστορίας δεν τους επιτρέπει να δούνε παρά πέρα.

Δεν μπορούν να καταλάβουν ότι μόνο μέσα από την ανάταξη της πρωτογενούς παραγωγής και την αξιοποίηση των ιστορικών και πολιτιστικών κοιτασμάτων που έχει ο τόπος, μπορεί να μπει σε λειτουργία η παραγωγική μηχανή, γι’ αυτό και απουσιάζει παντελώς κάθε είδους αναπτυξιακή πρόταση. Αυτή τη στιγμή όλη η κοινωνία βρίσκεται μετέωρη, αντί λοιπόν να αναζητήσουν πίσω στην ιστορία σταθερό έδαφος, για να πατήσουν επιχειρούν να ισορροπήσουν μετεωριζόμενοι!!! Ακροβατικά για την πολιτική επιβίωση τους χαρακτηρίζονται αυτά και όχι σοβαρή προσέγγιση των προβλημάτων.

Αντί να περιφέρονται οι πολιτικοί μας ως μεσάζοντες ανάμεσα στα άδεια κρατικά ταμεία και τις χιλιάδες και διαρκώς αυξανόμενους απελπισμένους, ας επιλέξουν ή να αλλάξουν ή να αποσυρθούν, διαφυλάσσοντας κάθε ίχνος αξιοπρέπειας που τους έχει απομείνει.

Δεν μας ανησυχεί το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα θα καταρρεύσει σε μια νύχτα, όπως συνέβη με το σοβιετικό μοντέλο, μας ανησυχεί όμως που χιλιάδες αν όχι εκατομμύρια ανθρώπων, θα βρεθούν χωρίς σωσίβιο στη  φουρτούνα που έρχεται.

Γι’ αυτό και υπογραμμίζουμε ότι πολύ καλύτερη είναι μια αξιοπρεπή αποχώρηση έστω και τώρα, παρά η παράταση της ζωής μια νεκροζώντανης πολιτικής. Η εποχή των επιδομάτων πέρασε, τελείωσε μαζί με το ευρωπαϊκό όραμα των «πακέτων στήριξης», τώρα έρχεται η ώρα για σοβαρή και υπεύθυνη δουλειά, η ώρα της μεγάλης επιστροφής σε ότι πετάξαμε στις χωματερές ενός δήθεν εκσυγχρονισμού.

Πέρα από την λογιστική

Η λογιστική γνώση είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για την σωστή διαχείριση των οικονομικών. Δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την πολιτική. Γι’ αυτό και η σημερινή οικονομική πολιτική της κυβέρνησης δεν έχει μέλλον, κι αυτό γιατί αποδέχεται την λογιστική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών που θέλει να επιβάλει η Μέργκελ σε όλη την Ευρώπη, αλλά απουσιάζει παντελώς ο αναπτυξιακός σχεδιασμός που διαθέτει η Γερμανία και της επιτρέπει παρά την οικονομική κρίση να επιδεικνύει θετικούς οικονομικούς δείκτες. Η στεγνή εφαρμογή λογιστικών κανόνων θα μετατρέψει την χώρα σε ένα στρατόπεδο υποχρεωτικής εργασίας, όπου θα υπάρχουν μόνο υποχρεώσεις και ελάχιστες απαιτήσεις, περιορισμένες σε λίγο ψωμί και λίγο νερό.

Και η αρχαία Σπάρτη αυτό είχε εφαρμόσει και κατάφερε να βγει νικητής σε όλους τους πολέμους, ωστόσο η αρχαία Αθήνα ήταν εκείνη που μεγαλούργησε και άφησε λαμπρό ίχνος στο πέρασμά της από την Ιστορία. Μπορεί εμείς να τείνουμε να γίνουμε ένα κακέκτυπο της αρχαίας Σπάρτης, μια καρικατούρα, καθώς η παρουσία της είχε ενσωματώσει εξαιρετικά στοιχεία πειθαρχίας, αντοχής κ.α. τα οποία δεν διαθέτουμε, αυτός ο δρόμος όμως δεν θα οδηγήσει σε λύτρωση. Δεν μπορεί αυτή η επιλογή  να αποτελέσει το μέλλον μιας κοινωνίας, δεν μπορεί να εγείρει τις όποιες δυνάμεις έχουν απομείνει για να συγκροτήσουν ένα παραγωγικό μέτωπο ανάπτυξης, χωρίς να υπάρχει ένα όραμα.

Πως είναι δυνατό να ξαναγυρίσουμε στο ιστορικό παρόν και να ανοιχτούμε σε ένα μέλλον γεμάτο προκλήσεις και τόσο σύνθετο, χωρίς να έχουμε καταφέρει να σκιαγραφήσουμε το τι θέλουμε να πετύχουμε; Πως θα μπορέσουμε να πετύχουμε ένα νέο άνοιγμα προς τα εμπρός, αν δεν υπάρχει μια κατεύθυνση για το που πάμε και το τι ζητάμε; Η οικονομία ως αναπόσπαστο κομμάτι του λειτουργικού συστήματος της κοινωνίας, είναι όπως  η ζωή, αλλά και σαν το ποδήλατο, όσο κινείται και αναπνέει ζει, η παύση ισοδυναμεί με θάνατο. Αυτή τη στιγμή υπάρχει κάτι που της φράζει τις «αναπνευστικές οδούς» και αυτό δεν είναι άλλο από το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα και η δική μας ατολμία το συντηρεί, αντί να το απελευθερώνει.

Το σύνολο του πολιτικού προσωπικού είναι «ιστορικά νεκρό» αδυνατεί το κλείσει το τελειωμένο κεφάλαιο της μεταπολίτευσης και να ανοίξει καινούργιο, γιατί προσπαθεί στην νέα κατάσταση να μεταφέρει τα κεκτημένα του. Μας ενοχλεί αλλά δεν κάνουμε τίποτα για να ωθήσουμε σε μια νέα αλλαγή. Αν δεν γίνει αυτό όμως πως θα απελευθερωθούν οι παραγωγικές δυνάμεις που ήδη προαναφέραμε;

Το πολιτικό σύστημα συντηρείται από την δική μας ατολμία, γιατί δεν έχουμε εμπεδώσει ακόμη ότι ό,τι είχε να δώσει το έδωσε! Η σελίδα θα γυρίσει έτσι κι αλλιώς, το θέμα είναι πότε και με τι κόστος!!!

Ο ανιστόρητος εαυτός μας

Το έχουμε σημειώσει πολλάκις από αυτή τη στήλη και χαιρόμαστε που το ακούμε τελευταία όλο και πιο συχνά, ότι δηλαδή, η ενασχόληση με την Ιστορία δεν εκφράζει απλά μια διάθεση δημιουργικής αξιοποίησης του χρόνου αλλά είναι κάτι πολύ βαθύτερο, είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για να μπορεί κάποιος να αυτοπροσδιορίζεται ως πολίτης. Μια ιδιότητα κορυφαία για κάθε άτομο που θέλει να είναι ενεργό μέλος μια κοινωνίας ανθρώπων. Πως μπορεί όμως κάποιος να έχει την δυνατότητα να αναπροσδιοριστεί ως πολίτης αν δεν έχει περπατήσει εκείνα τα βήματα που θα τον οδηγήσουν στην αυτογνωσία ή τουλάχιστον στην αναζήτησής της;

Η Ιστορία όσο πίσω και αν γυρίσουμε στο χρόνο είναι ένα ανοιχτό βιβλίο, όπου κάθε φορά που την διαβάζουμε καταλαβαίνουμε και κάτι διαφορετικό, γιατί η οπτική γωνία της κάθε εποχής είναι τελείως διαφορετική. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε ένα τεράστιο κενό, το οποίο προσπαθήσαμε – τουλάχιστον – να περιγράψουμε στο χθεσινό μας σημείωμα. Ένα ψυχικό κενό το οποίο πηγάζει από την απουσία ενός κοινού τόπου, σε σχέση με τον οποίο θα μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται κάθε μέλος της κοινωνίας. Αυτός ο προσδιορισμός είναι αναγκαίος για να νοιώσει ένα άτομο δυνατό και ικανό για να βιώνει την πεποίθηση ότι μπορεί να διαχειριστεί το μέλλον του. Η απουσία του δημιουργεί φοβικά σύνδρομα, ρατσιστικές αντιλήψεις και εν γένει μια ανασφάλεια για κάθε αλλαγή στη ζωή του. Κάθε άσχημη είδηση ισοδυναμεί με μια μεγάλη καταστροφή και το αποτέλεσμα είναι να οδηγούμαστε με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες σε αυτιστικές συμπεριφορές και ενίοτε και αυτοκαταστροφικές.

Δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και κατά συνέπεια και που πηγαίνουμε. Αν η μεταπολίτευση που απέρχεται ήδη από την σκηνή της ιστορίας σημαδεμένη από την βαριά ήττα της οικονομικής χρεωκοπίας, αφήνει πίσω της ένα τεράστιο πολιτικό κενό, το αύριο φαντάζει σαν μια μαύρη τρύπα μεγέθους όσο και το έλλειμμα. Επιπλέον η  πτώση συνοδεύεται από μια τεράστια υποθήκη ψεύδους, η οποία κλονίζει περαιτέρω την εμπιστοσύνη μας στο μέλλον που έρχεται. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε την διαχείριση του μέλλοντος, ατομικού και συλλογικού, σε κανένα, ούτε στον ίδιο μας τον εαυτό κι αυτό οδηγεί σε παραίτηση. Έτσι μπορούμε να αγανακτούμε με όσα συμβαίνουν αλλά αυτά δεν είναι ικανά να δημιουργήσουν αυτενέργεια…

Επιστροφή στην ιστορία, νέα ανάγνωση για να ανακαλύψουμε τον ανιστόρητο εαυτό μας και μόνο τότε θα νοιώσουμε ικανοί να διαχειριστούμε το μέλλον μας. Μέχρι τότε θα παραπαίουμε ανάμεσα σε αυτοκτονικές τάσεις ή  μια διάθεση αυτομαστιγώματος. Αν δεν νοιώσουμε το μέγεθος του ιστορικού βάθους που μας ακολουθεί δεν μπορούμε να ανοιχτούμε στο μέλλον. Οπότε όχι μόνο δεν θα  μπορέσουμε να βγούμε στα μαρμαρένια αλώνια για να παλέψουμε με τον κακό μας εαυτό, αλλά ούτε να ξανά βγούμε στις αγορές για δανεικά, θα καταφέρουμε. Αυτή η επιστροφή, αναγκαία για ένα άλμα προς το μέλλον θα σηματοδοτήσει και τη νέα, μετά την μεταπολίτευση, μετά την χρεωκοπία, εποχή της χώρας. Αν δεν συμβεί θα συνεχίσουμε να παλινδρομούμε ανάμεσα σε προστάτες και κηδεμόνες από τη μία και στα ψυχολογικά μας αδιέξοδα από την άλλη.

Μηδενισμός

Ανάμεσα στην μουτζουρωμένη πινακίδα της τροχαίας – συνήθως με κάποιο ποδοσφαιρικό σύνθημα – και τις νεόκοπες αναφορές αποδόμησης της εθνικής επανάστασης του 1821 δεν υπάρχει και πολύ μεγάλη διαφορά. Αποτελούν – τηρουμένων των αναλογιών – δείγματα μιας αυτοκαταστροφικής τάσης που ενδημεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια στην κοινωνία μας. Πιστεύουμε ότι αυτά τα φαινόμενα όπως και δεκάδες άλλα που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης, δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια τάση που μας έχει πιάσει να καταστρέψουμε ό,τι βρίσκεται μπροστά μας. Μια τάση να «τιμωρήσουμε» ένα απρόσωπο κρατικό μηχανισμό ο οποίος υπάρχει αποκλειστικά και μόνο για να μας «καταπιέζει». Ποιά είναι αυτά που μας καταπιέζουν; Πρώτα και κύρια μας καταπιέζουν τα σχολικά και τα δημόσια κτήρια, γι’ αυτό και δεν χάνουμε ευκαιρία να βγάλουμε το άχτι μας, μας καταπιέζουν τα παγκάκια, τα όργανα της παιδικής χαράς, γι’ αυτό τα σπάμε, μας την δίνει στα νεύρα το καθαρό περιβάλλον γι’ αυτό και θεωρούμε ότι είναι μεγάλη «μαγκιά» να πετάμε σκουπίδια και μπάζα όπου μας βολεύει, μας «τσιτώνουν» τα νεύρα τα διόδια, οι δόσεις των δανείων, οι λογαριασμοί τηλεφώνου, ΔΕΗ και νερού γι’ αυτό φροντίζουμε να μην τα πληρώνουμε…. Αυτά και άλλα πολλά είναι εκείνα τα περιστατικά που δηλώνουν ότι αντιδρούμε βίαια και ακραία με οτιδήποτε στέκεται εμπόδιο στην δική μας «ελευθερία».

Όπως φαίνεται στο μυαλό μας έχουμε σχηματοποιήσει την κατάσταση θέτοντας από τη μια ένα εχθρικό κράτος και μια εχθρική κοινωνία τα οποία πρέπει να τα πολεμήσουμε με κάθε μέσο που έχουμε και από την άλλη βέβαια έχουμε την απαίτηση αυτοί οι μηχανισμοί να μας υπηρετούν και να καλύπτουν τις ανάγκες μας… έχουμε την απαίτηση της ύπαρξης  ενός κράτος «πατερούλη»…

Προσπαθήσαμε να περιγράψουμε ξένα μεταξύ τους γεγονότα τα οποία όμως αποτελούν εμφάσεις του ίδιου φαινομένου, το οποίο δεν γνωρίζει φραγμούς, ούτε όσον αναφορά τις κοινωνικές διαστρωματώσεις, αλλά ούτε και τις ηλικίες. Είναι ένα φαινόμενο που δεν εκφράζει μια συστηματική και συγκροτημένη προσπάθεια ανατροπής των δεδομένων με σκοπό την διαμόρφωση μια νέας, δικαιότερης, δημοκρατικότερης και ουσιαστικότερης κρατικής και κοινωνικής οντότητας αλλά τον πλήρη αφανισμό της… Αν το θέμα ήταν αυτό και μόνο, δηλαδή η δημιουργία μιας αναρχικής κοινωνίας, κοινοκτημοσύνης, πλήρους ισότητας κ.λπ. έτσι όπως περιγράφεται από τους θεωρητικούς του χώρου θα υπήρχε ένα ιδεολογικό υπόβαθρο για να γίνει συζήτηση, αλλά ούτε αυτό συμβαίνει. Βιώνουμε μια τάση απόλυτου μηδενισμού, φαινόμενο άκρως πολιτικό το οποίο όμως έχει ως γενεσιουργό αιτία ένα τεράστιο ψυχολογικό κενό.  Ακόμη και αυτό όμως δεν τεκμηριώνεται ως ένα ακόμη φαινόμενο του μηδενισμού το οποίο προσδιοριστεί επακριβώς και υπαγορεύει μια συγκεκριμένη στάση ζωής και εν πάση περιπτώσει προσδιορίζει μια φιλοσοφική προσέγγιση και μια συνειδητοποίηση της ίδιας της ύπαρξης και της αξίας της, αφού και αυτό απουσιάζει από τη δική μας περίπτωση. Μήπως τελικά όλα αυτά, είναι το αποτέλεσμα του βάρους των τριών χιλιάδων χρόνων ιστορίας και εκφράζουν μια βαθιά ανάγκη φυγής από την Ιστορία;

Η 190η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ Η ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ «1821»

Του Νικολάου Β. Ρουδομέτωφ

Ολόκληρη η Ελλάδα παρακολούθησε με μεγάλο ενδιαφέρον την νέα τηλεοπτική σειρά του «Σκαϊ», με τον τίτλο «1821». Τα δημοσιεύματα του τύπου που μιλούσαν για μια αναθεωρητική ματιά των γεγονότων της παλιγγενεσίας, προκάλεσαν το εν-διαφέρον αλλά και την δικαιολογημένη στους πονηρούς καιρούς μας, καχυποψία σε μια μερίδα του κόσμου. Τα ονόματα των καθηγητών που επιμελήθηκαν ή συμμετείχαν στη σειρά, είναι εκτιμώμενα και αποδεκτά από όλους τους καλοπροαίρετους τηλεθεατές. Ωστόσο τα σχόλια κατά τη διάρκεια των προβολών, δεν ήταν, στην πλειοψηφία τους, υπέρ των αναθεωρητικών αναφορών, γεγονός που προκάλεσε πολλές συζητήσεις.

Επειδή θεωρώ ότι ήμουν μεταξύ των καλοπροαίρετων τηλεθεατών, θα εκθέσω σε γενικές γραμμές τις ενστάσεις μου για δυο τρία σοβαρά θέματα.

Η πρώτη ένσταση αφορά βέβαια το βασικό θέμα της εκπομπής : προϋπήρχε ελ-ληνικό έθνος πριν από την επανάσταση ή όχι; Δηλαδή οι Έλληνες είχαν την πεποίθηση ότι ανήκαν σε μια διακριτή εθνότητα ή προσδιόριζαν τους εαυτούς τους απλά ως χριστιανούς Ορθόδοξους;

Ομολογώ ότι υπάρχουν τόσες πολλές αποδείξεις ότι οι Έλληνες προσδιορίζονταν ως έθνος από τα πρώτα κείμενα που διασώθηκαν, τα γνωστά μονόφυλλα του Αγώνα, ώστε μου προκάλεσε μεγάλη απορία πως ο διακεκριμένος καθηγητής Βερέμης πήρε επίσημα αρνητική θέση! Θα σας παραθέσω φωτοτυπία του πρωτοτύπου ενός τέτοιου αυθεντικού μονόφυλλου που διασώζεται στο Ιστορικό & Λογοτεχνικό Αρχείο Καβάλας και για την ευκολία της ανάγνωσης θα αποδελτιώσω μικρό μέρος του κειμένου :

« ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΠΑΝΤΙΚΡΑΤΟΡΟΣ

Το Ελληνικόν Έθνος βεβαρυμένον πλέον να αναστενάζει υπό τον σκληρόν ζυγόν, από τον οποίον τέσσερας περίπου αιώνας καταθλίβεται επονειδίστως τρέχει με γενικήν και ομόφωνον αρχήν εις τα όπλα δια να κατασυντρίψει τας βαρείας αλύσεις τας υπό των βαρβάρω Μοαμετάνων περιτεθείσας εις αυτό. Το ιερόν όνομα της ελευθερίας αντηχεί εις όλα τα μέρη της Ελλάδος, και πάσα ελληνική καρδία αναφλέγεται από την επιθυμίαν του να επαναλάβει το πολύτιμον τούτο δώρον του Θεού ή να απολεσθεί εις τον υπέρ τούτου αγώνα.

Οι κάτοικοι της νήσου Ύδρας ου θέλουσι μένειν ολιγώτερον πρόθυμοι εις τον ευγενή τούτον αγώνα, αλλά καταφρονούντες πάντα κίνδυνον δια να καταστρέψωσι τους τυράννους των θέλουσι θέλουν μεταχειρισθή το μόνον μέσον το οποίον η φύση της τοπικής αυτών θέσεως δίδει προς αυτούς προς τον σκοπόν τούτον.

Ημείς οι προύχοντες οι συγκροτούντες την διοίκησιν της νήσου ταύτης, επιτρέπομεν εις τον καπιτάν Πετράκην Ιωάννην του πλοίου «ο Αχιλλεύς», το οποίον έχει κανόνια 12 και άλλα πολεμικά όπλα υπό την ελληνικήν σημαίαν να υπάγει μετά του πλοίου τούτου όπου ήθελεν κρίνη ωφέλιμον εις τον κοινόν αγώνα και να ενεργεί κατά των Οθωμανι-κών δυνάμεων ξηράς τε και θαλάσσης πράττον παν ότι συγχωρείται εις νόμιμον πόλεμον, έωςού η ελευθερία και η ανεξαρτησία του ελληνικού έθνους αποκατασταθή με στερέωσιν.

Παρακαλούμεν όλους τους ΑΡΧΟΝΤΑΣ των θαλασσίων και ηπειρωτικών δυνάμεων των πασών των ευρωπαϊκών εξουσιών όχι μόνον να μην επιφέρωσι κανέν εμπόδιον εις το πλοίον τούτο και εις τας ενεργείας της αποστολής αυτού, αλλά και να προσφέρουσι εις τούτο πάσαν βοήθειαν και υπεράσπισιν συγχωρουμένην από την ουδετερότητα αυ-τών … κλπ κλπ.

Εξεδόθη εις την Καγκελλαρίαν της Ύδρας την 22αν Απριλίου 1821».

(σφραγίδα με βουλοκέρι και υπογραφή).

Να σημειώσουμε ότι το έγγραφο είναι γραμμένο σε δυο στήλες. Η πρώτη περιέ-χει το κείμενο που αναφέραμε και η δεύτερη το ίδιο κείμενο στη Ιταλική γλώσσα για να είναι κατανοητό από τα ευρωπαϊκά πολεμικά πλοία των οποίων την ανοχή και συνδρομή επεδίωκε. Όπως φαίνεται καθαρά στο έγγραφο, κυριολεκτικά κατά την έναρξη της επανάστασης, υπήρχε ξεκάθαρη πεποίθηση των συντακτών ότι ήταν Έλληνες και ότι αποτελούσαν μέρος του υπόδουλου επί τέσσαρες αιώνες ελληνικού έθνους!

Να σημειώσουμε ότι υπάρχουν χιλιάδες τέτοιων εγγράφων που διασώζονται στα αρχεία της Βουλής, στα Κρατικά Αρχεία, αλλά και στο Ιστορικό & Λογοτεχνικό Αρχείο Καβάλας, γραμμένων κατά την έναρξη και κατά τη διάρκεια του Αγώνα και στα ο-ποία αποτυπώνονται με τον πλέον αυθεντικό και άμεσο τρόπο τα αισθήματα που κυριαρχούσαν στις καρδιές και στο πνεύμα των πρωταγωνιστών σ’ εκείνες τις κρίσιμες ώρες του αγώνα με το αβέβαιο αύριο και το γεμάτο εθνική επαναστατική έ-ξαρση αλλά και αγωνία, παρόν.

Η δεύτερη ένσταση έχει να κάνει με την περίεργη γνώμη που εκφράστηκε στην τηλεοπτική σειρά ότι, οι υπόδουλοι Έλληνες δεν ζούσαν άσχημα πριν από την επανάσταση του 1821, κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας.

Θα σας παραθέσω ένα κείμενο από τα περιεχόμενα του 3ου τόμου των Μικρασιατικών Χρονικών του έτους 1940, που εκδίδονταν από το Τμήμα Μικρασιατικών Μελετών της Ενώσεως Σμυρναίων των Αθηνών. Έχει τον τίτλο «Περί του θεσμού των επί τουρκοκρατίας Δημογεροντιών» και πρόκειται για βραβευθείσα έξοχη με-λέτη του Κ. Λαμέρα, κατόπιν διαγωνισμού που προκήρυξε η Ένωση Σμυρναίων. Η βράβευση έγινε από επιτροπή διακεκριμένων καθηγητών πανεπιστημιακών, όπως του Κ. Άμαντου, Ν. Π. Ελευθεριάδη και Κ. Σπανούδη. Από την μελέτη, της οποίας μόνον το δημοσιευόμενο απάνθισμα καλύπτει 73 σελίδες, θα χρησιμοποιήσουμε, για την οικονομία του χώρου, δυο μικρά χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

Υποσημείωση σελίδας 17:

«-Υιός δημογέροντος, ιατρός εξ’ Αμάσειας διέσωσε την άδειαν της ταφής του πάππου αυτού Γρηγορίου, δημογέροντος και τούτου. Η άδεια αύτη (της τουρκικής διοίκησης) απευθυνομένη προς τον αρχιερατικόν επίτροπον, έχει ως εξής:

Συ ο παπάς, του οποίου το μεν ένδυμα είναι μαύρον ως πίσσα, το δε πρόσωπον ως του σατανά, συ ο ιερεύς των μιαρών, συ ο έλκων την καταγωγήν από τον άπιστον Ιησούν, διατάσσεσαι: Τον εις το έθνος σου ανήκοντα άπιστον Γρηγόριον, ο οποίος εψόφησε σήμερον, αν και την μεν ψυχήν του παρέδωσεν εις τον σατανάν το δε βρωμερόν πτώμα του δεν το δέχεται το χώμα, έξω και μακράν της πόλεως ανοίξατε λάκκον και δια λακτισμάτων ρίψατε αυτόν εντός αυτού».

Παραθέτοντας και το πρωτότυπο κείμενοι στην παλαιοτουρκική, θα προσθέσου-με ότι χρονολογικά κατατάσσεται στον 19ο αιώνα, μάλιστα μετά το Χάττι Χομαγιούν (1852) με το οποίο υποτίθεται ότι οι χριστιανοί απέκτησαν κάποια ανθρώπινα δικαιώματα!

Από την ίδια μελέτη, η οποία περιλαμβάνει πλήθος τεκμηριωμένων πληροφοριών που επιβεβαιώνουν την κοινώς κρατούσα αντίληψη ότι οι συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων χριστιανών ήταν από πανάθλια έως τραγική, τουλάχιστον μέχρι τον Κριμαϊκό πόλεμο στα μέσα του 19ου αιώνα, δηλαδή πολύ αργότερα από το 1821,  αξίζει να αναφέρουμε μερικά ακόμη στοιχεία.

Στα 1850, μετά από πιέσεις δεκαετιών, παρακλήσεις και υποδείξεις του Φαναρίου προς την Υψηλή Πύλη, δημοσιεύτηκε εκ νέου σουλτανικό φιρμάνι με το οποίο οι εισπράξεις των φόρων από τους χριστιανούς ανετέθη στις κατά τόπους δημογεροντίες. Το γεγονός αυτό θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία διότι γλύτωναν επί τέλους οι χριστιανοί από τις άπειρες αυθαιρεσίες, αδικίες και αθλιότητες, των Τούρκων υ-παλλήλων της διοίκησης. Με το φιρμάνι αυτό, η δημογεροντία πλέον όριζε, μεταξύ των μελών, της τους εισπράκτορες, οι οποίοι εκαλούντο «Αγιάν», ή «μουχτάρ εβέλ» και «μουχτάρ σανή»  και «ταχσιλδάρ». Είναι χαρακτηριστικοί οι  εισπραττόμενοι φόροι, όπως ο φόρος δζιζιέ και το χαράτς. Ο πρώτος ήταν κεφαλικός φόρος επιβαλλόμενος στους ζιμμή (απίστους) ως αντισήκωμα για την προστασία την οποία παρείχε το κράτος στη ζωή και την περιουσία των απίστων. Στην μελέτη που προαναφέ-ραμε, ο φόρος αυτός χαρακτηρίζεται ως «χρηματική τιμωρία διότι προτιμούσαν (οι άπιστοι) να μένουν στο σκότος της πλάνης του χριστιανισμού και απέφευγαν το φως του Ισλαμισμού». Δεν θα υιοθετήσω αυτόν τον χαρακτηρισμό, παρ ότι η πηγή είναι σημαντική. Ο δεύτερος φόρος ήταν το χαράτς. Φόρος τον οποίο κατέβαλαν οι «ραγιά» για τα εισοδήματα τα οποία αποκόμιζαν από την όποια κτηματική περιουσία τους. Ο φόρος αυτός είχε κάλυψη από τον γενικό νόμο που όριζε ότι όλη «η κα-τακτημένη γη» ανήκε στον Σουλτάνο και κατά συνέπεια οι άπιστοι νομείς έπρεπε να καταβάλουν φόρο, στον Σουλτάνο, γεγονός που ουσιαστικά τους υποβίβαζε σε δουλοπάροικους. Είναι πολύ ενδιαφέρον ο ορισμός της λέξης ραγιά: Ραγιά δεν σημαίνει ακριβώς ποίμνιο, αλλά «ποίμνιο που βόσκει σε ξένο αγρό, με την ανοχή του ιδιοκτήτη του αγρού». Οι φόροι αυτοί, μετά το Χάττι Χουμαγιούν συγχωνεύτηκαν εις το «μπετέλ» τον στρατιωτικό φόρο, που και αυτός καταργήθηκε στα 1908.

Θα τελειώσω αυτή τη μικρή αναφορά με τις ακόλουθες σκέψεις.

Οι παραθέσεις των πηγών στο κείμενό μου, σαφώς και είναι μια δική μου επιλογή. Αυτό έγινε επειδή θεωρώ ως δεδομένο ότι ο αναγνώστης έχει δει την τηλεοπτική σειρά ή έχει διαβάσει τους σχετικούς τόμους που την συνοδεύουν, οπότε γνωρίζει τα σημεία για τα οποία υποβάλω τις ενστάσεις μου.

Ποτέ, όμως, μα ποτέ, δεν επιτρέπεται κείμενα ή τηλεοπτικές σειρές με αξιώσεις έγκυρης ιστορικής πληροφόρησης, να χρησιμοποιούν επιλεγμένα αποσπάσματα από γνωστές και καθ’ όλα αυθεντικές ήδη πηγές όπως τα απομνημονεύματα των αγωνιστών και άλλα,, με σκοπό να αλλάξουν την γνωστή εικόνα του Αγώνα της Πα-λιγγενεσίας όπως έχει εμπεδωθεί στη συνείδηση των Ελλήνων στη διάρκεια των 190 ετών της ελεύθερης ζωής τους. Οι εύκολες, επιλεγμένες αποσπασματικές αναφορές είναι ο κλασικός τρόπος παραμόρφωσης της αλήθειας και δίνει τη δυνατότητα το άσπρο να παρουσιάζεται ως μαύρο, με το αθώο ένδυμα της «σωστής» χρήσης γνωστών και αναμφισβήτητων ιστορικών πηγών. Καθώς, επ’ ουδενί θέλω να αμφισβητήσω τις αγαθές προθέσεις ή την αναμφισβήτητη επάρκεια των διακεκριμένων πανεπιστημιακών που πραγματεύτηκαν το θέμα, αποδίδω τις ατυχείς εντυπώσεις στο γεγονός ότι η οικονομία του τηλεοπτικού χρόνου δεν επέτρεπε τον επιβαλ-λόμενο αντίλογο.

Ο σωστός τρόπος παρουσίασης είναι και παραμένει πάντοτε ο γόνιμος διάλογος, με όλες τις απόψεις να κατατίθενται ξεκάθαρες, χωρίς λεκτικές ακροβασίες, μαζί με τις πηγές τους και μέσα από γόνιμο και καλόπιστη συζήτηση των ειδικών, ο τηλεθεατής ή ο αναγνώστης να καταλήγει αβίαστα στα δικά του συμπεράσματα ή να αντιλαμβάνεται σαφώς τις διαφορές των απόψεων και τα επιχειρήματα της κάθε πλευράς. Ίσως αυτά να ακούγονται ρομαντικό γιατί αυτό το επίπεδο των συζητήσεων είναι ακόμη άγνωστο στην σημερινή ελληνική πραγματικότητα. Πιστεύω ότι μένει πάντοτε επίκαιρο το αξίωμα, το οποίο δυστυχώς πολύ συχνά ξεχνούμε, «ότι είναι αληθινό είναι και εθνικό».

21 Μαρτίου 2011

Να ακυρώσουμε το 1821;

Είμαστε πολλοί – πιστεύουμε – αυτοί που εκτιμούν ότι το νεοελληνικό κράτος έχει φτάσει στα όρια του. Οι δυσλειτουργίες, οι αγκυλώσεις, οι ατελέσφορες καταστάσεις και πολλά άλλα που συνιστούν ένα σύστημα σε παρακμή είναι πλέον ορατά ακόμη και από τους πλέον συντηρητικούς στις προσεγγίσεις. Τολμούμε να υποστηρίξουμε ότι μετά από μια 30ετία ψευδεπίγραφης ευημερίας, το μόνο που καταφέραμε ήταν να πολλαπλασιάσουμε το ψέμα και να εξορίσουμε την αλήθεια από την ζωή μας, ακόμη περισσότερο. Αυτό, από μόνο του ήταν αρκετό να αναδείξει όλες τις αδυναμίες, τόσο τις δικές μας όσο και της ίδιας της κοινωνίας. Μετά την αποτίναξη του χουντικού ζυγού ζήσαμε το όνειρο και την χαρά της ελευθερίας και πάρα πολύ σύντομα κοιμηθήκαμε με ένα νέο παραμύθι, αυτό της λεγόμενης «Δημοκρατίας της μεταπολίτευσης». Κοιμηθήκαμε και χάσαμε το τρένο του αληθινού εκσυγχρονισμού μας ως χώρα. Σπαταλήσαμε πόρους, ζωές και όνειρα για να φτάσουμε σήμερα να διαπιστώσουμε ότι «πτωχεύσαμε». Γιατί όντος «πτωχεύσαμε», οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, πνευματικά. Μείναμε ένα «άδειο σακκί» που το μόνο που ξέρει είναι να καταναλώνει. Όταν διαπιστώσαμε ότι αυτό δεν μπορεί να συνεχίζεται στο διηνεκές, τότε πέσαμε σε εθνική κατάθλιψη με αυτοκτονικές τάσεις…

Αρχίσαμε να βγάζουμε τα χρήματά μας έξω, λες και ένας , ο οποιοδήποτε ευρωπαίος πολίτης για παράδειγμα, θα έκανε το ίδιο πράγμα αν κινδύνευε η χώρα του, σταματήσαμε να συναλλασσόμαστε – για να κρατήσουμε τα χρήματά μας για τα χειρότερα!!! Ανεχόμαστε τους πολιτικούς ακόμη και σήμερα, μετά από τα όσα έχουν γίνει γνωστά, να μας λένε παραμύθια, ενώ αντίθετα θυμώνουμε όταν κάποιος μα λέει την αλήθεια. Στραφήκαμε ο ένας εναντίον των προνομίων του άλλου, αντί να καθίσουμε να διαμορφώσουμε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο ειρηνικής συνύπαρξης και εξόδου από την κρίση.

Και σαν να μην έφτασαν όλα αυτά μέσα στο γενικότερο καταθλιπτικό κλίμα, κάποιοι – όχι τυχαία βέβαια – θυμήθηκαν να «ξαναδιαβάσουν» ιστορία και να την αναθεωρήσουν. Εκ του πονηρού. Το τι αδυναμίες, το τι προβλήματα και το τι χρέη κουβαλάει το ελληνικό κράτος από γεννησιμιού του είναι γνωστό, λίγο έως πολύ. Ξαφνικά πως φτάσαμε μέσα σε λίγους μήνες να γίνει κυρίαρχο ζήτημα; Μήπως κάποιοι – από την οικονομική και κοινωνική ελίτ – διαβλέποντας το επερχόμενο αδιέξοδο αναζητούν διέξοδο για να μην χάσουν την πολιτική και οικονομική τους ασυλία, στο πλαίσιο της λειτουργίας ενός ευνομούμενου κράτους που θα μπορούσε να γεννηθεί από τα αποκαΐδια που θα αφήσει η κρίση πίσω της;

Αντί να αποδεχθούμε τα προβλήματα με τιμιότητα και παρρησία και να τα επιλύσουμε στην πορεία διαμόρφωσης ενός δημοκρατικού και σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους,  αυτοί επέλεξαν να μας γυρίσουν εκεί απ’ όπου προσπαθούμε τόσα χρόνια να ξεφύγουμε: την εποχή των κοτζαμπάσηδων!!! Δεν νοιάζονται για τα προβλήματα των πολιτών και του κράτους, αλλά για την διατήρηση των δικών τους προνομίων, ίσως και γι’ αυτό τείνουν ευήκοα ώτα στις εξ ανατολών σειρήνες του νέο - οθωμανισμού.

Αν έχει ξεπεραστεί το νεοελληνικό κράτος που ιδρύθηκε το 1821, να το ακυρώσουμε, αλλά για κάτι καλύτερο, για κάτι ελληνικότερο, για κάτι πιο συνεπέστερο στην ιστορία και την παράδοσή μας. Η Ιστορία εξελίσσεται και έρχεται η ώρα που χρειάζεται να ξεπεραστούν κάποια πράγματα, όχι όμως να τα ακυρώσουμε ή να τα διαγράψουμε, γιατί τότε ακυρώνουμε και την ίδια την συνέχεια της ιστορίας μας. Είτε μας αρέσει, είτε όχι η Επανάσταση του 1821 είναι γεγονός, είναι η συμβολαιογραφική πράξη ίδρυσης του νεοελληνικού κράτους και μάλιστα γραμμένη με πολύ αίμα. Οφείλουμε να προχωρήσουμε μπροστά, να γίνουμε καλύτεροι, δικαιότεροι, αποτελεσματικότεροι και εν γένει πιο αληθινοί, αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει βγάζοντας σκελετούς από την ντουλάπα. Η Οθωμανική αυτοκρατορία δολοφονήθηκε από τα ίδια τα μέλη της επειδή είναι αυτό που ήταν, η νεκρανάσταση αυτού του είδους και όπως επιχειρείται, το μόνο στο οποίο παραπέμπει είναι οι χολιγουντιανές ταινίες τρόμου.

νάτανε το ΄21…

Με τον όρο 1821 ή μόνο 21 καθορίζουμε ιστορικά αλλά και μεταφορικά μια ηρωική εποχή μια πραγματική επανάσταση, που ξεκίνησε από την αρχέγονη ανθρώπινη τάση για ελευθερία. Και μπορεί σήμερα [αύριο] να γιορτάζουμε την επέτειο του ξεσηκωμού, όμως ίσως αγνοούμε γεγονότα ,αλλά και μνήμες όπως καταγράφηκαν από έγκριτους ιστορικούς. Τη στιγμή που ο ξεσηκωμός εκδηλώθηκε από το σύνολο του αγράμματου και απλού λαού ,είναι επανάσταση με το Ε κεφαλαίο. Μια επανάσταση που δεν ήταν μονοσήμαντη. Δεν είχε μόνο έναν εχθρό. Αλλά αρκετούς, που σαν παράσιτα κοίταξαν να χορτάσουν την αρρωστημένη εν πολλοίς ματαιοδοξία τους για εξουσία και πλουτισμό. Δεν είναι περίεργο λοιπόν να λοιδορούνται οι επώνυμοι αλλά και ανώνυμοι αγωνιστές του 21, για έλλειψη μόρφωσης και για κοινωνική ανεπάρκεια. Αλλά κατηγορήθηκαν οι περισσότεροι  για…κουρελήδες και για ζήτουλες, που ζητούσαν λίγο ψωμί στο όνομα της ελευθερίας τους. Η επανάσταση του 21 είχε πολιτικά και κοινωνικά αίτια. Η διαφορά κατανομής του πλούτου και η άγρια εκμετάλλευση των κοτζαμπάσηδων και των Τούρκων φεουδαρχών, σε συνδυασμό με τους Φαναριώτες, θεωρούνται πολύ βασικές αφετηρίες για να οδηγηθεί ένας λαός σε Επανάσταση.

            Είναι γεγονός ότι οι Τούρκοι κάθε άλλο παρά φημιζόταν για αποτελεσματικό και λειτουργικό διοικητικό σύστημα. Αποτέλεσμα αυτής της ανεπάρκειας ήταν η παραχώρηση στους κοτζαμπάσηδες της τοπικής κοινοτικής διοίκησης αλλά, πρώτιστα, την είσπραξη φόρων από τους υπόδουλους. Ο κεφαλικός φόρος υπήρξε φοβερό όπλο στα χέρια των κοτζαμπάσηδων τυχοδιωκτών ,οι οποίοι και άδραξαν την ευκαιρία να αποκτήσουν δύναμη αλλά και εξουσία ακόμη και πάνω στη ζωή των σκλαβωμένων προγόνων μας. Επομένως δεν ήταν μόνο ο αγώνας κατά του ξένου κατακτητή, αλλά και η καθημερινή καταπίεση που δέχονταν ο σκλαβωμένος απλός λαός, από τη μεριά των ίδιων του αρχόντων [;].

            Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Οι Φαναριώτες για πράδειγμα κάθε άλλο παρά είχαν συνείδηση της νεοελληνικής εθνότητας και ούτε πολυπίστευαν ότι το Έλληνικό Έθνος θα μπορέσει να προχωρήσει προς την Ελευθερία του. Αυτοί [ οι Φαναριώτες ] είχαν άλλα «όνειρα». Να διαλυθεί το ευρωπαϊκό τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και να επιπέσουν να μοιραστούν φέουδα-ηγεμονίες. Νηστικοί για πολυτέλεια και δύναμη όπως ήταν έμοιαζαν ως άλλοι καπουτσίνοι καλόγεροι που επιπίπτουνστο χοιρομήριο όταν επανακάμπτουν από πολυήμερη υποχρεωτική νηστεία. Αυτούς λοιπόν τους ενδιέφερε να διαλύσουν την ευρωπαϊκή Τουρκία και να την χωρίσουν σε ηγεμονίες. Να αναλάβουν ηγεμόνες στα κομμάτια που θα προέκυπταν. Αλλά και η συνέχεια της δουλείας των Ελλήνων ουδόλως τους ενδιέφερε, αφού «…αυτοί είχαν κεκτημένα δικαιώματα υπό το Τουρκικό καθεστώς και δεν εννοούσαν να το διακυβεύσουν….» [Τ. Μιχαλόπουλου όπ.άν, σελίς 89].

            Οι κοτζαμπάσηδες ήταν γέννημα θρέμμα της οθωμανικής παρακμής. Η οικονομική τους δύναμη και αυτοτέλεια είχε σαν αποτέλεσμα το μονοπώλιο της κοινοτικής εξουσίας. Κάτω λοιπόν απ΄αυτή την κατάσταση ήταν φυσικό οι κοτζαμπάσηδες να εξελιχτούν [ αν δεν ήταν ούτως ή άλλως ] σε συντηρητικά και αντιλαϊκά στοιχεία. Οι υπόδουλοι τους αποκαλούσαν… τουρκοχριστιανούς  ή ….τουρκολάτρες. Υπάρχουν επίσημες ιστορικές καταγραφές ότι από τους φόρους που εισέπρατταν απέδιδαν στους Τούρκους περίπου το 20-25% και το υπόλοιπα για την πλούσια και πολυτελή τους διαβίωση, τη στιγμή που ο απλός λαός πεινούσε. Αλλά οι περισσότεροι ασχολούνταν και με……τραπεζικές δραστηριότητες. Δανείζονταν χρήματα από τους Τούρκους και στη συνέχεια τα δάνειζαν με πολλαπλάσιο τόκο στους ραγιάδες. Με τέτοια λοιπόν «προνόμια» θα ήταν αφέλεια να επιμείνει κανείς ότι πρωτοστάτησαν στις εθνικαλαπελευθερωτικές ενέργειες. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα ήταν ιστορικά, οικονομικά αλλά κοινωνικά περίεργο και ας μου επιτραπεί και ο χαρακτηρισμός….παράλογο. Δυστυχώς ή ευτυχώς λίγα είναι τα παλληκάρια. Αυτοί που βάζουν πρώτα την Πατρίδα και ύστερα όλα τα άλλα. Οι πατριώτες δεν είναι μόνο λίγοι, είναι μάλλον πολύ λίγοι. Υπάρχουν πολλές ιστορικές μαρτυρίες για το βίο και την πολιτεία των κοτζαμπάσηδων. «….οι κοτζαμπάσηδες ή προύχοντες δεν ήταν λαοπρόβλητοι καθώς τινές γράφουσι και λέγουσι. Αλλά ήταν ένα σώμα ενωμένον δια του μεταξύ του συμφέροντος….» [Φωτάκου τ.Ι. σελίς 32].

           

Οι…άρχοντες των Γραικών πάντως άκουσαν σε πολύ μικρή μειοψηφία τη φωνή του σκλαβωμένου Έθνους και η συμπεριφορά των περισσοτέρων καθοδηγούνταν από τα κεκτημένα και αποκλειστικά τους προνόμια.

            Μ΄αυτά τα δεδομένα δεν είναι περίεργες και οι δολοφονίες αλλά και οι φυλακίσεις ηγετών που ξεπήδησαν από ταπεινές και φτωχές οικογένειες και τέθηκαν μπροστάρηδες στον ξεσηκωμό. Και ακόμη και σήμερα πολλοί κυρίως Ευρωπαίοι αλλά και ντόπιοι αυτόκλητοι ιστορικοί αναλυτές αναφέρονται σκωπτικά στην ταπεινή καταγωγή των επώνυμων και ανώνυμων αγωνιστών του 21. Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί και με τους επαναστάτες της γαλλικής επανάστασης [1789] όταν σκωπτικά οι ροζ κυρίες επι των…τιμών [!] της βασιλκής αυλής, αποκαλούσαν τον επαναστατημένο λαό “sans kilote” δηλ.ξεβράκωτο!!

            Η επανάσταση όμως δεν αλλοιώνεται από τα επί μέρους γεγονότα και ιστορικά στοιχεία. Άλλωστε σε μια επανάσταση δεν είναι όλα αγγελικά. Το παρασκήνιο, οι δολοπλοκίες και τα συμφέροντα αποτελούν μια συνεχή διαδικασία την οποία ο ίδιος ο λαός κάθε φορά σε μεγάλες ιστορικές στιγμές, καλείται να ανατρέψει και να πορευτεί προς την Ελευθερία του. Αυτή την πορεία καλούμαστε αύριο να γιορτάσουμε. Γιατί και τώρα στους δύσκολους καιρούς οφείλουμε να αντιδράσουμε ώστε να λογοδοτήσουν επιτέλους και οι σύγχρονοι «κοτζαμπάσηδες». Το 21 μάς οδηγεί στο να καταργήσουμε κάθε τι σάπιο που υπάρχει στην πατρίδα μας. Οι επώνυμοι αλλά κυρίως οι ανώνυμοι αγωνιστές του 21 δεν πρέπει να αναρωτιούνται κάθε χρόνο, αν άδικα ή δίκαια έπεσαν για να κρατήσουν όρθια την Πατρίδα μας…

Βασίλης Ανδρονίδης

Κίνημα ενάντια στο γιαούρτωμα

Πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα οι πράξεις αποδοκιμασίας των πολιτών προς τα κυβερνητικά στελέχη. Γιαουρτώματα, εξυβρίσεις, αποδοκιμασίες είναι όλο και πιο συχνά φαινόμενα. Φυσικά η εύκολη λύση είναι η μεν κυβέρνηση να αποδίδει αυτές τις αντιδράσεις σε εγκάθετους, κύρια των κομμάτων της Αριστεράς, οι δε υποστηριχτές της μέσω  των Αθηναϊκών ΜΜΕ να πηγαίνουν και ένα βήμα παρακάτω και να καταδικάζουν τον βαρβαρισμό, ως ένα φαινόμενο που απλώνεται όλο και περισσότερο στην κοινωνία.

Προσωπικά δεν με εκφράζουν αυτού τους είδους οι αντιδράσεις, αλλά από την άλλη δεν μπορώ να τις παραβλέψω και να μην τις καταλάβω. Όταν ο άλλος είναι απελπισμένος, άνεργος και καλείται να επιβιώσει αξιοπρεπώς με τρείς και εξήντα πόσο θα αντέξει ακόμη. Σε τελική ανάλυση είναι προτιμότερο να εκτονωθεί με πετώντας κανένα γιαούρτη ή κανένα μπουγέλο νερό, απ’ ότι να αρχίσει να σπάσει και να καίει τα πάντα. Χωρίς βέβαια να μπορεί κανείς να αποκλείσει και αυτή την εξέλιξη αν δεν γίνει κάτι!!!

Που όμως η κυβέρνηση έχασε το παιχνίδι; Το πρώτο είναι ότι ζήτησε και ζητάει σκληρές θυσίες από τους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους, ενώ την ίδια ώρα δεν περιορίζει τα προνόμια των πολιτικών, συστήνει εξεταστικές επιτροπές απαλλαγής πολιτικών προσώπων και παρά τις διακηρύξεις δεν έχει οδηγηθεί στην Δικαιοσύνη ούτε ένα επίορκος υπάλληλος, από αυτούς που συστήνουν το σύστημα διαφθοράς στον δημόσιο τομέα.

Παράλληλα δεν έχει γίνει καμία, μα καμία κίνηση για να μαζευτούν τα κλεμμένα. Δυο κινήσεις ήταν αρκετές, άρση του τραπεζικού απορρήτου για όλους τους έχοντες εργασιακή σχέση ή συναλλαγή με το δημόσιο και φυσικά εξονυχιστικός έλεγχος του Ε9.

Σε όλα τα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε και την αίσθηση που υπάρχει στους πολίτες για την ανικανότητα του συνόλου του πολιτικού κόσμου να διαχειριστεί προς όφελος της κοινωνίας και των πολιτών την οικονομική κρίση. Ζητείται ελπίς, θα μπορούσε να είναι το ζητούμενο  για κάθε πολίτη αυτής της χώρας, όσο όμως παραμένει ζητούμενο θα αντιδρά σπασμωδικά, απερίσκεπτα και παρορμητικά, γιατί πολύ απλά δεν ξέρει τι καλύτερο μπορεί να κάνει μέσα στην απελπισία του. Αυτός  όμως δεν λόγος για να δέχεται κάθε είδους κατηγορίες από τα τηλεπάραθυρα και από τους χορτάτους πολιτικούς, οι οποίοι με την στάση τους δεν προάγουν την εθνική ενότητα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αλλά διασπείρουν την διχόνοια και την κοινωνική απορρύθμιση. Ας μιλάνε λιγότερο και ας πράττουν περισσότερο υπέρ της κοινωνίας και των πολιτών μήπως και κάποια στιγμή σταματήσει η εκπόρνευση της πολιτικής.