Απάντηση στις δηλώσεις του τέως προέδρου του Μουσείου Καπνού

Αιδώς Αργείοι!!!

Λίγη ντροπή δεν βλάπτει

Με αφορμή την … «αποστομωτική» απάντηση του κ. Βύζικα  στην επιστολή διαμαρτυρίας των καθηγητών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Οδηγός, ο οποίος οδηγεί σκνίπα στο μεθύσι, χάνει τον έλεγχο, παρεκκλίνει από την πορεία του και …εφορμά πάνω σε δέντρο. Για καλή του τύχη διασώζεται και οι αστυνομικοί που σπεύδουν στον τόπο του ατυχήματος, εκπλήσσονται, καθώς τον βρίσκουν να έχει απεγκλωβιστεί από το αυτοκίνητο και σε έξαλλη κατάσταση να βρίζει και να κλωτσά το δέντρο που του… έφραξε το δρόμο!!!

Το παραπάνω ανεκδοτολογικό περιστατικό μας θύμισε συνειρμικά η απάντηση που έδωσε ο  κ. Βύζικας στην ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας των πανεπιστημιακών καθηγητών, απάντηση που δημοσιεύτηκε σε φιλική του τοπική εφημερίδα. Ο κ. Βύζικας αντί να ζητήσει συγγνώμη ως όφειλε, αντί να δώσει εξηγήσεις και να προσπαθήσει έστω να δικαιολογήσει τις αντιδεοντολογικές και παράνομες πρακτικές του ως Προέδρου του Μουσείου Καπνού, ζητά και τα ρέστα! « Ήλπιζα οι καθηγητές με την επιστολή τους να με ευχαριστήσουν που διευκόλυνα το έργο τους με την τρίτομη έκδοση που εξέδωσα», απαντά ξεπερνώντας σε θράσος και απερισκεψία τον μεθυσμένο οδηγό. Μόνο που ο κ. Βύζικας δεν τελεί υπό το καθεστώς μέθης. Ομιλεί και πράττει με πλήρη νηφαλιότητα. Γι’ αυτό και εγείρει το αναπόφευκτο ερώτημα: Ο κ Βύζικας, ο οποίος  θέλει να προβάλλεται ως ένα σοβαρό και αξιόπιστο δημόσιο πρόσωπο, έχει δικαίωμα να διεκδικεί το ακαταλόγιστο;

Αμείλικτο το ερώτημα που δεν αφορά μόνο στενά, προσωπικά τον κ. Βύζικα αλλά και όλα τα  πρόσωπα που διαχειρίστηκαν από πόστα ευθύνης δημόσια αγαθά και αποδείχτηκαν, πολλοί από αυτούς, απολύτως ακατάλληλοι, οδηγώντας τον τόπο με την ανευθυνότητα του μεθυσμένου οδηγού,  στον εκτροχιασμό που βιώνουμε σήμερα. Γι’ αυτό και κρίνεται για όσα κάνει αλλά και όσα δηλώνει.

Επομένως, η αναφορά μας στον κ. Βύζικα είναι γενικευτική. Στο πρόσωπό του καταγγέλλουμε όλους εκείνους που αναρριχήθηκαν σε παραταξιακούς μηχανισμούς των κυρίαρχων κομμάτων, αναλαμβάνοντας δημόσιες θέσεις. Κι αυτή η ανέλιξη δεν αφορά μόνο τους ισχυρούς του  Αθηναϊκού Κέντρου αλλά και όλους αυτούς που δραστηριοποιήθηκαν ως καθεστωτικά στελέχη, δημιουργώντας ισχυρές διαπλοκές και ισχυρότατα ερείσματα στις τοπικές κοινωνίες όπου έδρασαν. Η καθεστωτική αντίληψη και πρακτική τους έγκειται στο γεγονός ότι θέτοντας σε πρώτη μοίρα το κομματικό και προσωπικό συμφέρον, και απολαμβάνοντας υψηλή προστασία από άλλα στελέχη της ίδιας συνομοταξίας,  έχουν βαθμιαία διολισθήσει σε πρακτικές όπου η συναλλαγή, η διαπλοκή, η αδιαφάνεια και η καταπάτηση της νομιμότητας είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Με την αλαζονεία της εξουσίας, αισθάνονται στο πόστο τους ως απόλυτοι οικοδεσπότες που επιδίδονται σε καθημερινό πανηγύρι αυθαιρεσίας, θεωρώντας ότι δικαιούνται να είναι υπεράνω του νόμου, ενθαρρυμένοι από την ανοχή και τη βεβαιότητα της ατιμωρησίας.

- Υπεράνω του νόμου είναι ένας δημόσιος λειτουργός ο οποίος παραβιάζει απροκάλυπτα το καταστατικό του δημόσιου φορέα, στον οποίο μάλιστα διορίστηκε ως πρόεδρος με βασική αποστολή να …προωθεί  τους σκοπούς του καταστατικού (!!!).

- Υπεράνω του νόμου δρα ένας δημόσιος λειτουργός όταν αγνοεί απροκάλυπτα τις επανειλημμένες γνωματεύσεις του Συνηγόρου του Πολίτη που τον καλούν να συμμορφωθεί.

- Υπεράνω του νόμου και υπεράνω πάσης δεοντολογίας είναι ο δημόσιος λειτουργός ο οποίος γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του την έγγραφη διαμαρτυρία 84 καθηγητών Πανεπιστημίων της Ελλάδας και του εξωτερικού που του ζητούν να κάνει το απολύτως αυτονόητο: να πειθαρχήσει στο καταστατικό λειτουργίας της υπηρεσίας του.

Η έκπληξη

Ο Πρόεδρος του Μουσείου Καπνού τα διέπραξε όλα αυτά κατ’ εξακολούθησιν, χωρίς  δυστυχώς να ενοχληθεί κανείς, από αυτούς που είχαν τη συνευθύνη για τη λειτουργία του Μουσείου Καπνού!!! Έχοντας συγκεντρώσει με αξιοθαύμαστη πράγματι ενεργητικότητα ένα πλούσιο αρχειακό υλικό (τουλάχιστον 2000 μοναδικά βιβλία, φωτογραφίες και πρωτογενή έγγραφα για την ιστορία του καπνού της πόλης μας),  το κρατά εδώ και χρόνια πεισματικά απροσπέλαστο στο κοινό και στους μελετητές. Κι όμως το καταστατικό του Μουσείου Καπνού αναφέρει (άρ. 2 παρ. 6) ότι σκοπός του Μουσείου είναι «η προσέλκυση ερευνητών, επιστημόνων και ινστιτούτων που ασχολούνται με το καπνικό ζήτημα». Ο κ. Βύζικας δικαιολογούσε τη στάση του αυτή με το επιχείρημα ότι το πλούσιο αρχειακό υλικό είναι αταξινόμητο.

Μέχρι που ήλθε η έκπληξη, η οποία κονιορτοποίησε το επιχείρημα του κ. Βύζικα και μας αφύπνισε από τις καθησυχαστικές δικαιολογίες του. Ως γνωστόν, πρόσφατα κυκλοφόρησαν τρεις πολυτελείς τόμοι για τον καπνό με συγγραφέα τον κ. Βύζικα, όπου παραθέτει πλούσιο αρχειακό υλικό από το Μουσείο Καπνού!!! Το αρχειακό υλικό επομένως που το κρατούσε απροσπέλαστο, το διέθεσε αποκλειστικά για τον εαυτό του και πιστοποίησε αυτήν την προνομιακή μεταχείριση εκδίδοντας τρίτομο έργο! Πρόκειται μάλλον για τον πιο απροκάλυπτο αυτοδιασυρμό που διέπραξε μέχρι σήμερα δημόσιο πρόσωπο στην Καβάλα, εφόσον έτσι πιστοποίησε ότι το κρυμμένο μέχρι τώρα αρχειακό υλικό το μεταχειρίστηκε ως προσωπική ιδιοκτησία. Έτσι λοιπόν έπεσαν οι μάσκες, πράγμα που προκάλεσε την εύλογη επιστολή-αντίδραση των πανεπιστημιακών καθηγητών. Είδαμε τη θρασύτατη απάντηση που έδωσε ο κ. Βύζικας, απάντηση βέβαια που δεν θίγει την ουσία αλλά εξαντλείται σε επικοινωνιακούς φανφαρονισμούς, παρακάμπτοντας το πρόβλημα και θεωρώντας ότι απευθύνεται σε ηλίθιους. Απαιτεί από τους πανεπιστημιακούς καθηγητές να τον… ευχαριστήσουν(!!) «που διευκόλυνε το έργο τους»! Πώς το διευκόλυνε; Κρατώντας κλειστό το αρχείο και χλευάζοντας (όπως έκανε προ διετίας) το αίτημά τους να ανοίξει το αρχείο στους ερευνητές από το ΑΠΘ;  "Ας έκαναν την έρευνα οι ίδιοι", συνεχίζει ακάθεκτος με το γνωστό αυτάρεσκο ύφος του.

  Η απάντηση του κ. Βύζικα αποκαλύπτει την πλήρη σύγχυση στην οποία βρίσκεται, ώστε να     έχει χάσει,  ακριβώς όπως ο μεθυσμένος οδηγός, την αίσθηση της πραγματικότητας. Ακριβώς επειδή λειτουργεί με τη συνείδηση του καθεστωτικού στελέχους που διαχειρίζεται με φεουδαρχική αντίληψη του πόστο του («Εγώ έφτιαξα το Μουσείο, δικαιούμαι να κάνω ό,τι θέλω»), δεν αντιλαμβάνεται τα σαφή αλλά εξαιρετικά ευαίσθητα όρια ανάμεσα στη δημόσια ιδιότητα του Προέδρου του Μουσείου Καπνού (που συλλέγει από τους δωρητές και διαχειρίζεται υλικό για το Μουσείο) και του ερευνητή ιδιώτη που αξιοποιεί αρχεία για την έρευνά του. Στο μυαλό του κ. Βύζικα, όπως φαίνεται από την απάντηση του, αυτές οι ιδιότητες συνυπάρχουν αξεδιάλυτες. Πρόκειται για μια επικίνδυνη σύγχυση, κοινότοπη σ’ όλα αυτά τα καθεστωτικά στελέχη που θεωρούν πως έχουν αυτονόητο δικαίωμα να εκμεταλλεύονται το δημόσιο πόστο τους για άντληση κάθε είδους προσωπικής ωφέλειας. Αυτή η καθόλου τυχαία σύγχυση εκκολάπτεται με ανοχές, συγκαλύψεις, διαπλοκές, κτλ, κτλ και δυστυχώς γιγαντώνεται με την αμήχανη παθητικότητα όλων ημών των πολιτών, όχι μόνο στην Καβάλα. Την απόληξη της πρακτικής αυτής την πληρώνουμε όλοι: και όσοι ευωχήθηκαν στο πάρτι της ρεμούλας και όσοι συνεχίζουν να διάγουν εντίμως «με τον σταυρό στο χέρι»… Ο κ. Βύζικας λοιπόν αντικρούει στους πανεπιστημιακούς καθηγητές με επιχειρηματολογία νηπίου, προσβάλλοντας βάναυσα τη νοημοσύνη μας.

Ιδιοκτησία του το αρχείο;

Το ενδιαφέρον μας για την υπόθεση των αρχείων του Μουσείου Καπνού παραμένει αμείωτο, γιατί το πλουσιότατο και μοναδικό για καπνικά θέματα αρχειακό υλικό αποτυπώνει την πιο λαμπρή περίοδο της ιστορίας της Καβάλας, περίοδο που περιμένει τους ερευνητές για να φωτιστεί. Ε, λοιπόν αυτό το αρχείο δεν το ξέρει κανείς παρά μόνο ο κ. Βύζικας! Το συγκέντρωσε, είναι αλήθεια με πολύ μόχθο, όμως ουδείς γνωρίζει αν το έχει διαχειριστεί με τη στοιχειώδη αρχειονομική δεοντολογία, αυτονόητη για τον κοινό νου: όταν περιέρχεται στην ευθύνη μιας  αρχειακής μονάδας , όπως είναι το Μουσείο Καπνού, αρχειακό υλικό (είτε από ιδιώτες είτε από άλλους φορείς), το υλικό αυτό καταγράφεται επίσημα και δίνεται σχετικό έγγραφο στους δωρητές, ώστε να γνωρίζουν αυτοί αλλά και το μουσείο τι υλικό κατατέθηκε. Υπάρχουν τέτοια έγγραφα για όλο το αρχειακό υλικό; Αν έχει χαθεί, αν έχει διολισθήσει σε άλλα χέρια μέρος έστω του υλικού, αν  ο κ. Βύζικας θα ήθελε να κρατήσει ένα μέρος του υλικού αυτού (το κράτησε ζηλότυπα ως προσωπική ιδιοκτησία για χρόνια, γιατί τώρα να το αποχωριστεί;) πώς μπορεί αυτό να διαπιστωθεί και πολύ περισσότερο να αποκατασταθεί;

Το ερώτημα δεν είναι μόνο θεωρητικό: Επίκειται η παράδοση του υλικού του Μουσείου Καπνού στον νέο φορέα σε μερικές μέρες. Θα  γίνει άραγε αυτή η παράδοση-παραλαβή με τη λογική του άρπα κόλα ή με την προβλεπόμενη από το νόμο και τη δεοντολογία διαδικασία; Η  μέχρι τώρα πείρα έδειξε ότι ούτε το Δημοτικό Συμβούλιο ούτε ο Δήμαρχος ούτε δυστυχώς και το Δ.Σ του Μουσείο Καπνού έδειξαν ενεργό ενδιαφέρον και ευαισθησία για τη διαχείριση του αρχειακού υλικού, αφήνοντας το στην απόλυτη διάθεση του κ. Βύζικα. Γι’ αυτούς το Μουσείο Καπνού ήταν αποκλειστικά και μόνο ένα πρωτότυπο Μουσείο, στολίδι για την Καβάλα, πόλος έλξης, και προπάντων αστραφτερή βιτρίνα που την έδειχναν, σπεκουλάροντας για προσωπικό κύρος,  στους  κάθε είδους μεγαλοσχήμονες που επισκέπτονταν την πόλη.

Το  μοναδικό στην πόλη μας θεματικό Μουσείο, το Μουσείο Καπνού, μπορεί να είναι πράγματι ένα στολίδι, σε όποιο οργανισμό και αν υπαχθεί. Μένει να αποκατασταθεί η νομιμότητα και να το πλαισιώσουν άνθρωποι με γνώση ήθος και προσήλωση στη νομιμότητα και διαφάνεια. Σε ένα τέτοιο καθεστώς ο κ. Βύζικας θα μπορούσε να έχει θέση, εφόσον λογοδοτήσει, ως οφείλει, με την επικείμενη παράδοση του υλικού του Μουσείου. Αν αποκηρύξει τις αυθαιρεσίες του, αν παραδώσει έγκυρα και αξιόπιστα όλο το υλικό που παρέλαβε, εμείς θα επιδοκιμάσουμε και δεν θα έχουμε πλέον κανένα λόγο να τον στηλιτεύουμε. Έχει δουλέψει για το Μουσείο και μια θέση του ανήκει, θέση βέβαια από την οποία δεν θα μπορεί να συνεχίσει να είναι πάλι φεουδάρχης του Μουσείου…  

Οι καθηγητές Ιστορίας του ΑΠΘ - Εγκαλούν δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους

Τους ζητάνε να παρέμβουν – έστω και τώρα – γα τη σωτηρία του «απαγορευμένου αρχείου» του Μουσείου Καπνού

Με χθεσινή τους παρέμβαση καθηγητές της Ιστορίας από το  ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ εκφράζουν την αγωνία τους για την τύχη του αρχείου του Μουσείου Καπνού και καλούν τόσο το δήμαρχο Καβάλας Κωστή Σιμιτσή όσο και τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου να συμμορφωθούν με τις καταδικαστικές γνωμοδοτήσεις του Συνήγορου του Πολίτη, σχετικά με την αυθαίρετη απαγόρευση πρόσβασης της ιστορικού και ερευνήτριας Γεωργίας Μπακάλη στο αρχείο και τους ζητούν να αποδεχθούν την εφαρμογή της  νομιμότητας. Παράλληλα υπενθυμίζουν οι υπογράφοντες την επιστολή, τα όσα είχαν καταγγελθεί από τους 84 πανεπιστημιακούς, πριν από δύο χρόνια, το Μάϊο του 2009, σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης του αρχείου του Μουσείου Καπνού από τον πρόεδρό του Γιάννη Βύζικα. Οι καθηγητές που υπογράφουν την χθεσινή ανοιχτή επιστολή, από το  ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ – ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ & ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ    κατηγορούν τον κ. Βύζικα ότι «αγνόησε επιδεικτικά τις καταδικαστικές εις βάρος του γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και  συμπεριφέρθηκε ως ιδιοκτήτης του Μουσείου, του οποίου προΐσταται» και αφού θυμίζουν το πόσο ανεκτίμητο είναι το αρχείο ζητούν έστω και τώρα να επιτραπεί η μελέτη του από τους ειδικούς. Η επιστολή μεταξύ άλλων ζητάει από τους αιρετούς να σεβαστούν τόσο τη νομιμότητα όσο και την, συνταγματικά κατοχυρωμένη, επιστημονική έρευνα, ενώ τους καταγγέλλει ότι με τη στάση τους άφησαν ένα πολύτιμο αρχείο «στην ανεξέλεγκτη διαχείριση ενός ερασιτέχνη ιστορικού».

Η επιστολή αυτή συντάχθηκε μετά τα τελευταία δημοσιεύματα στο «Χ» αλλά και στον Αθηναϊκό Τύπο, τα οποία ήρθαν ως φυσική συνέπεια της έκδοσης του τρίτομου έργου του κ. Βύζικα «ΚΑΒΑΛΑ Η ΜΕΚΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ», για την συγγραφή του οποίου άντλησε υλικό από τα «απαγορευμένα αρχεία» και τα οποία παραθέτει κατά τελείως αντεπιστημονικό τρόπο. Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι μετά το προχθεσινό δημοσίευμα του «Χ» πηγές από το περιβάλλον του δημάρχου Καβάλα κ. Σιμιτσή μας ενημέρωσαν ότι τις προσεχείς ημέρες θα περιμένουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που τους θέσαμε!

Αναλυτικά το κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:

                                                                                        

                                                                                                                                                                                                      ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ  ΔΗΜΑΡΧΟ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

                                                                                         

                                                                                                                      

Αξιότιμοι Κύριοι,

                Από πρόσφατα δημοσιεύματα τόσο του τοπικού όσο και του αθηναϊκού Τύπου, επιβεβαιώθηκαν περίτρανα οι φόβοι και οι επιφυλάξεις, που είχαν εκφρασθεί, ήδη από τη 14η Μαΐου 2009, με δημόσια καταγγελία 84 πανεπιστημιακών της Ελλάδας και του εξωτερικού εναντίον των αντιδεοντολογικών και καταχρηστικών ενεργειών του Προέδρου του Μουσείου Καπνού του Δήμου Καβάλας κ. Ιωάννη Βύζικα.

               

                Η τρίτομη (!) έκδοση με τίτλο Καβάλα, η Μέκκα του Καπνού με συγγραφέα τον ίδιο τον κ. Βύζικα, που κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα (2011), αποδεικνύει έμπρακτα τις θέσεις που έχουμε υποστηρίξει επανειλημμένα. Σύμφωνα με αυτές ο εν λόγω κύριος, παρά τις υποσχέσεις του περί του αντιθέτου, παρεμπόδιζε σκόπιμα την πρόσβαση στο αρχείο του Μουσείου Καπνού της υποψηφίας διδάκτορος του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του ΑΠΘ κυρίας Γεωργίας Μπακάλη για ιδιοτελείς και μόνο λόγους, την προετοιμασία, δηλαδή, της παραπάνω έκδοσης.

                Παράλληλα εκφράζουμε την έκπληξη και τη βαθιά μας απογοήτευση για την ασυλία που επί τόσο καιρό απολαμβάνει από μέρους της προϊσταμένης δημοτικής αρχής ένα άτομο, το οποίο έχει καταστρατηγήσει με απαράδεκτο τρόπο το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα πρόσβασης του κάθε πολίτη στο αρχειακό υλικό ενός δημοσίου φορέα. Επιπρόσθετα, ο κ. Βύζικας αγνόησε επιδεικτικά τις καταδικαστικές εις βάρος του γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και  συμπεριφέρθηκε ως ιδιοκτήτης του Μουσείου, του οποίου προΐσταται.

                Δυστυχώς, η παρατεταμένη σιωπή τόσο του Δημοτικού Συμβουλίου (όσο και του ιδίου του Δημάρχου προσωπικά) στα συνεχή διαβήματά μας για την αποκατάσταση της νομιμότητας σε αυτή την πολύ σοβαρή υπόθεση, ενισχύει την άποψη πως οι επίσημες αρχές της πόλης της Καβάλας ανέχονται ή και ενστερνίζονται τις απόψεις και τις πρακτικές του κ. Βύζικα. Μια δημόσια αιρετή αρχή οφείλει να σέβεται τους νόμους του κράτους, να πρωτοστατεί στην εφαρμογή τους και να μην εθελοτυφλεί.. Οφείλει επίσης να σέβεται την επιστημονική έρευνα και τους εντεταλμένους φορείς της τελευταίας. Δεν δικαιούται, τέλος, να επιδεικνύει ανάλγητη αδιαφορία για την πολύτιμη πολιτισμική κληρονομιά του τόπου της, εγκαταλείποντας -στη συγκεκριμένη περίπτωση- ένα ανεκτίμητο αρχείο της πόλης στην ανεξέλεγκτη διαχείριση ενός ερασιτέχνη ιστορικού.

                Έστω και αυτή την ύστατη ώρα, εκφράζουμε την ελπίδα ότι το Δημοτικό Συμβούλιο θα αντιληφθεί επιτέλους το μέγεθος του προβλήματος και θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.

              Τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Διδακτορικής Διατριβής της

                                             κυρίας Γεωργίας Μπακάλη

Βασίλειος Γούναρης                     Ιωάννης Μουρέλος               Ιάκωβος Μιχαηλίδης

      Καθηγητής                                    Καθηγητής                     Επίκουρος Καθηγητής

                                                   Ο Διευθυντής του Τομέα

                                                        Σπυρίδων Σφέτας

                                                   Αναπληρωτής Καθηγητής

Η ΑΜΕΤΑΝΟΗΣΙΑ ΜΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΟΡΙΑ

Οι δημοσκοπήσεις που διενεργούνται για να αποτυπώσουν την ισχύ των κομμάτων, όσο μπορεί να θεωρούνται αδιάβλητες στις μεθόδους τους, φανερώνουν μεν την δυσαρέσκεια του κόσμου απέναντι στο πολιτικό σύστημα, αλλά συγχρόνως ανατροφοδοτούν τις ελπίδες των προσβλεπόντων στη διατήρηση του τωρινού καθεστώτος, έστω κι αν, εν μέσω της κρίσης, χρειαστεί να «εκκαθαριστεί» το τοπίο από κάποιους παραφθαρμένους τέως υπουργούς, γιατί τώρα πια, ο μέχρι πρότινος ευρισκόμενος σε λήθαργο κόσμος αρχίζει να επαναξιολογεί το μόνιμο ελάττωμα του να ψηφίζει με βάση την ιδιοτέλεια του και πλέον διακυβεύεται το μέλλον της ίδιας της υφής του καθεστώτος πέρα από πρόσωπα που εξάλλου σε τίποτα δεν αμβλύνουν την όψη των κοινωνικών αδικιών και πονηρές αναπαλαιώσεις των διαβεβλημένων πολιτικών.  Βλέποντας λοιπόν ο άνθρωπος που από αδυναμία κυρίως περιφερόταν στα γραφεία των βουλευτών για να υποκλέψει την πολιτική εύνοια και να ικανοποιήσει τα αιτήματα του, πόσο ασύμφορη είναι η προσχώρηση του στο πελατειακό σύστημα, ήδη τείνει να εγκαταλείψει την καλλιέργεια της κολακείας προς τους ισχυρούς της ημέρας. Σκοπίμως χρησιμοποιείτο το ρήμα τείνει αφού ακόμη και στις μέρες μας δε λείπουν οι αμετανόητοι χειροκροτητές των πολιτικών οι έχοντες το φρόνημα του κομματικού «υπερπατριώτη», οι ανήμποροι να κατανοήσουν το μέγεθος της υποτακτικότητας τους έναντι του φιλομνημονιακού μετώπου.

Εδώ, αγγίζουμε ακριβώς τη δεύτερη ένδειξη από τα δημοσκοπικά ευρήματα, δηλαδή την εμμονή του κόσμου σε λογικές νομιμοφροσύνης, ενώ τα πάντα οδεύουν από το κακό στο χειρότερο και οι ιστοί της κοινωνικής συνοχής κινδυνεύουν να σπάσουν ολοσχερώς και να προκαλέσουν το αλληλοφάγωμα των ανθρώπων, συνέπεια του αδιεξόδου στο οποίο δυστυχώς περιέρχεται η λαϊκή δυσφορία. Αυτή η δυσφορία ακλουθώντας την ανόητη παρόρμηση της, αντί να στραφεί εναντίον των κατ΄ εξοχήν δημιουργών της κρίσης είτε αποκτά τα χαρακτηριστικά της εσωστρέφειας, φθείροντας τους αθώους της υπόθεσης είτε  εκδηλώνεται ρίχνοντας τα βέλη των επικρίσεων της στα τυφλά. Το κλίμα της νευρικότητας παρατηρείται στις δημόσιες υπηρεσίες για παράδειγμα όπου οι τσακωμοί των υπαλλήλων με τους συνανθρώπους τους, με τους οποίους βράζουν στο ίδιο καζάνι της ανέχειας, τραυματίζουν το πνεύμα της ειρήνης, της ενότητας μεταξύ των ομοιοπαθών αδερφών.

Για να μην χαϊδεύουμε τα αυτιά μας, επαναπαυόμενοι στην ευθυνοφοβία μας, ορθώς θα ενεργήσουμε στην παρούσα περίοδο να αφήσουμε τις γκρίνιες και να αντικρύσουμε γυμνή από τα στολίδια των δικαιολογιών την κατάπτωση μας, το δίκιο που έχουν όσοι  μας εγκαλούν για την αμετανοησία την οποία δείχνουμε συνεχώς. Ένας Θεός ξέρει πότε επιτέλους θα διορθωθούμε, όταν στη γενική κατρακύλα της παιδείας, της οικονομίας, εμείς παίζουμε ζαριές τις τύχες μας, πιασμένοι στα συννεφάκια της προσμονής για την έλευση από το πουθενά των πολυπόθητων επανορθωτικών δυνάμεων, δίχως να κινηθούμε καθόλου. Έτσι όμως διαιωνίζουμε τον κύκλο της φαυλότητας από τον οποίο ξεφεύγουμε με την αυτενέργεια μας, Θεού θέλοντος πάντοτε, μιας και για τα αμαρτήματα μας χρειαζόμαστε το χρόνο της εξιλέωσης.  Αλλά δεν προκύπτει, πώς να το κάνουμε, το δραστικό τίναγμα μας από τη ραστώνη της κομματικής υποτέλειας μας. Η Ν.Δ έτσι ή αλλιώς φερόμενη κατά του μνημονίου, ευλόγως, θα έχει εκλογικά οφέλη αλλά η διακράτηση τέτοιων ποσοστών από το ΠΑΣΟΚ και η πιθανή άνοδος του ΛΑΟΣ μας απογυμνώνουν από κάθε φύλλο συκής προδιαγράφοντας, εκτός απροόπτου, τη μοίρα του τόπου.

Κάποτε είχαμε και λίγη ντροπή και κοιτούσαμε να μην επαναλάβουμε τα σφάλματα στα οποία υποπέσαμε στην περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας, για παράδειγμα ένιωθες το συγκλονισμό του κόσμου από την ανάγνωση των αθλιοτήτων της δικτατορίας, θαύμαζες τις αναζητήσεις της νεολαίας παρ΄ όλες  τις παρεκτροπές του υπερκομματισμού, διαπίστωνες τη διάθεση να αξιοποιηθούν από τους περισσότερους ανθρώπους τα διδάγματα του παράφρονου καθεστώτος, ασχέτως αν προϊόντος του καιρού τα αποκομισθέντα οφέλη ξοδεύτηκαν αλόγιστα.

Φθάσαμε να ενισχύουμε το στυλοβάτη του συστήματος Καρατζαφέρη επιτρέποντας του να εκστομίζει τις προσβολές του τύπου «όταν  μιλάει ο πρωθυπουργός οι πολίτες πρέπει να το βουλώνουν».

Μ.ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

Αντάμα, περιμένοντας το θαύμα!

Τι περισσότερο είναι ένα θαύμα πέρα από την – προσωρινή – αναστολή των φυσικών νόμων; Σίγουρα είναι και ένα στοιχείο πίστης, αφού αυτή είναι που παρέχει τη δύναμη για την υπέρβαση των ορίων της φύσης. Επιπλέον όμως το θαύμα είναι γεγονός δηλωτικό ότι ο κόσμος που ζούμε είναι ανοιχτός και σε περισσότερες δυνατότητες, πέρα από αυτές που γνωρίζουμε και βιώνουμε. Γι’ αυτό το θαύμα πέρα από οποιαδήποτε λύση που προσφέρει σε ένα σοβαρό πρόβλημα, πάνω και πέρα απ’ όλα προσφέρει εν αφθονία την ελπίδα, από την άλλη όμως και χωρίς ελπίδα δεν μπορεί να υπάρχει πίστη η οποία είναι προϋπόθεση του θαύματος. Βλέπουμε λοιπόν ότι η συνύπαρξη της ελπίδας και της πίστης δημιουργούν ένα αλληλοτροφοδοτούμενο σύστημα που με την επίκληση της βοήθειας του Θείου μπορεί να «σπάσει» τα όρια και να προσφέρει ένα αποτέλεσμα τόσο σε φυσικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο, πέρα από κάθε φυσικό νόμο.

Από την άλλη υπάρχει και η κατάθλιψη, η οποία στην δική μας περίπτωση έχει λάβει εθνικά χαρακτηριστικά. Τι περισσότερο είναι όμως η κατάθλιψη πέρα από την απουσία νοήματος; Αυτή η απουσία δεν είναι που δημιουργεί το αίσθημα της ματαιότητας για κάθε σκέψη και κάθε πράξη απεγκλωβισμού από τον αδιέξοδο κύκλο που μας «κονταίνει» όλο και περισσότερο; Εν’ αντιθέσει βέβαια με την ελπίδα η οποία μας ψηλώνει…

Είναι απόλυτα λογικό, μετά από το πάρτι του καταναλωτισμού που κράτησε σχεδόν τρείς δεκαετίες και της κυριαρχίας του αισθήματος ότι δεν υπάρχουν όρια, τώρα να νοιώθουμε κατάθλιψη. Το ίδιο νοιώθουν και όσοι ξυπνάνε από ένα νυχτερινό γλέντι με άφθονες απολαύσεις ποτού και φαγητού. Για να το πούμε απλά, η κραιπάλη – η χωρίς όρια διασκέδαση - πάντα δημιουργεί την επόμενη μέρα κατάθλιψη.

Το μεγάλο πρόβλημα που έχει να λύσει ο καθένας είναι αν μπορεί να απεγκλωβιστεί από μια τόσο άγονη και αδιέξοδη κατάσταση. Τι μπορεί να κάνει για να ξεφύγει. Τώρα φαίνεται λοιπόν η πραγματική μας χρεωκοπία… Δηλωτικό αυτής της κατάστασης δεν είναι τα ελλείμματα, τα χρέη, τα spreads και όλα τα υπόλοιπα που συνθέτουν τον οικονομικό ζόφο αλλά η απουσία εκείνων των σταθερών στις οποίες επάνω θα στηριχθούμε για μία έστω απόπειρα ανάταξης….

Καθημερινά όλο και περισσότερο εμπεδώνουμε ότι για να σωθούμε χρειάζεται να γίνει ένα θαύμα. Μόνο που το θαύμα για να συμβεί πρέπει πρώτα και κύρια να το ζητήσουμε. Ε, ούτε αυτό μπορούμε να κάνουμε, στην κατάσταση που βρισκόμαστε και αντί αυτού συνεχίζουμε να κάνουμε τα ίδια λάθη!

Το ταξίδι του Κολόμβου

Μέχρι πριν μερικά χρόνια, πολλοί υποστήριζαν ότι η χώρα ήταν στον αυτόματο πιλότο. Ήταν οι ημέρες του Καραμανλή του νεώτερου όπου κάθε τι φαινόταν ότι λειτουργούσε με τον αυτοματισμό που δημιουργεί η δύναμη της αδράνειας. Όσο και αν φαίνεται τραγικό εκείνες οι ημέρες – που τελείωσαν με την εκλογική συντριβή της τότε κυβέρνησης – φαντάζουν σήμερα ως παραδείσιες. Νοιώθουμε σαν να χάσαμε τον Παράδεισο και να έχουμε κάνει  τα πρώτα βήματα στην Κόλαση. Όσο παράδοξο, εξωφρενικό και ανήκουστο και αν είναι, αυτή η διαπίστωση είναι μια πραγματικότητα. Αυτό που θα ευχόταν ο καθείς σήμερα – αν μπορούσε να το κάνει - δεν είναι το καλύτερο που έχει στο μυαλό του, αλλά το να γυρίσουμε τουλάχιστον σε εκείνες τις ημέρες.

Πως φτάσαμε όμως στο σημείο, η σημερινή κυβέρνηση μέσα σε ενάμιση χρόνο να μας κάνει να νοσταλγούμε το αίσχος των ημερών της κυβέρνησης Καραμανλή; Να είναι το μνημόνιο και η συνοδεύουσα οικονομική κρίση; Να είναι τα πολλά μέτωπα που έχει ανοίξει με σχεδόν όλους τους Έλληνες, με μόνη εξαίρεση του διακινητές του μαύρου χρήματος; Να είναι τα πρόσωπα που την απαρτίζουν και οι επιμέρους διαφωνίες που δυσχεραίνουν το κυβερνητικό έργο;

Είναι όλα αυτά, αλλά όχι μόνο. Το σημαντικότερο δεν είναι οι αλλαγές που γίνονται σε όλους τους τομείς της ζωή μας. Οι περισσότερες απ΄ αυτές ήταν αναγκαίες να γίνουν και μάλιστα άργησαν. Το σημαντικότερο είναι η αίσθηση που υπάρχει ότι δεν ξέρουμε που πηγαίνουμε. Η απουσία της βεβαιότητας ότι τουλάχιστον η κυβέρνηση, τουλάχιστον ο πρωθυπουργός, γνωρίζει προς τα πού ταξιδεύουμε. Φαίνεται σαν όλα να διέπονται από την αρχή της απροσδιοριστίας (προσδιορίζοντας το σημείο χάνουμε την ταχύτητα – κατεύθυνση και αντιστρόφως) ταξιδεύουμε και πολύ απλά δεν ξέρουμε που πηγαίνουμε. Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά τι έχουμε αφήσει αλλά δεν γνωρίζουμε τα θα κερδίσουμε…

Όταν οι καραβέλες του Κολόμβου άνοιξαν τα πανιά τους, το πλήρωμα είχε την εντύπωση ότι ήξερε που πήγαινε. Ταξίδευε δυτικά για να βρει τις δυτικές ακτές των Ινδιών. Δεν ξέρουμε αν και ο Κολόμβος πίστευε το ίδιο ή τους έδωσε ένα προορισμό – σαν προσδοκία – για να αντέξουμε το διάπλου του ωκεανού. Εμείς σήμερα βρισκόμαστε στο μέσο του ωκεανού και ο Κολόμβος της δική μας περίπτωσης δεν δείχνει να γνωρίζει που πηγαίνουμε.

Στο ίδιος μήκος κύματος και το υπόλοιπο του πολιτικού συστήματος το οποίο δείχνει να αντιμετωπίζει με δέος τα τεκταινόμενα και με μόνο κριτήριο δράσης το αίσθημα της αυτοσυντήρησης του, εξ ου και η διακομματική στήριξη κεκτημένων και σταθερών. Απόντες από τη γέφυρα του πλοίου και οι διανοούμενοι οι οποίοι με το λόγο τους θα μπορούσαν να δώσουν νόημα σε αυτό το ταξίδι. Σήμερα περισσότερο από ποτέ μας λείπει ένας Καβάφης.

Η πολιτική και η οικονομία είναι πάνω απ’  όλα ψυχολογία. Εκεί είναι που χάνουμε κάθε μέρα το παιχνίδι και βουλιάζουμε όλο και περισσότερο στην άβυσσο.

Το τρίτομο πόνημα του Γ. Βύζικα: Καβάλα, Η Μέκκα του καπνού

Αλήθειες κρυμμένες στη χρυσοκίτρινη ζελατίνα

Ή αλλιώς, πώς γίνεται μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα…

Κάποιος γνωστός μου, πριν από μερικά χρόνια, μου μιλούσε συχνά για το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που διέθετε, με σπάνιες φωτογραφίες των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Ήταν φανατικός συλλέκτης και για το χόμπυ του αυτό ξόδευε αρκετά από τον μισθό του, ψάχνοντας σε παλαιοπωλεία, σε ιδιώτες, ακόμη και στην γειτονική Βουλγαρία  (απ’ όπου αρκετοί συλλέκτες αλίευσαν έναντι αδρής αμοιβής σπάνιες φωτογραφίες της  ευρύτερης περιοχής μας). Όπως μου έλεγε, καμάρωνε να το επιδεικνύει σε ανθρώπους που είχαν κάποιο ειδικό ερευνητικό  ενδιαφέρον, ποτέ όμως  δεν το έθεσε στη διάθεσή τους. Όπως έλεγε, «Αυτές οι φωτογραφίες είναι μόνο για μένα», προσωπική ιδιοκτησία που την απέκτησε με κόπο και οικονομικές θυσίες.

Η περίπτωση αυτού του συλλέκτη δεν είναι η μοναδική. Σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας μπορεί να βρει κανείς ανάλογους συλλέκτες που  κρατούν ζηλότυπα για τον εαυτό τους το πολύτιμο συλλεκτικό τους υλικό. Το επιδεικνύουν ιδιωτικώς,  ωστόσο πολλοί απ’ αυτούς αρνούνται να το θέσουν στη διάθεση των ενδιαφερομένων (ερευνητών και μη),  που θα μπορούσαν να το αξιοποιήσουν ως ντοκουμέντο για να φωτίσουν πτυχές του παρελθόντος. Πρόκειται για μια άγονη στάση, ανθρώπων που έχουν περιορισμένους ορίζοντες, μειωμένη ευαισθησία για την έρευνα και ενδεχομένως  και κάποιο συμπλεγματικό σύνδρομο για τους επιστήμονες ερευνητές. Η συνηθισμένη δικαιολογία τους; «Δικό μου είναι το υλικό, ό,τι θέλω το κάνω»…

Τι συμβαίνει όμως αν κάποιος διαχειρίζεται με την παραπάνω ιδιοκτησιακή λογική τέτοιο υλικό, που ωστόσο δεν είναι προσωπική περιουσία αλλά δημόσιο αγαθό; Τι συμβαίνει όταν διαχειρίζεται ένα τέτοιο υλικό (που είναι μάλιστα πλουσιότατο,  σπάνιο και πολύτιμο) και το αξιοποιεί για να αυτοεπιβεβαιωθεί όχι μόνο ως δραστήριος συλλέκτης αλλά και ως ερευνητής επιστήμονας; Σ’ αυτήν την περίπτωση, συγγράφει και μάλιστα εκδίδει τρίτομο έργο!!! Πρόκειται για την μοναδική στο πανελλήνιο περίπτωση του Γιάννη Βύζικα, ο οποίος πρόσφατα εξέδωσε το τρίτομο πολυτελέστατο έργο με τον συμβολικό (;) τίτλο: «Καβάλα, η Μέκκα του καπνού».

Ως γνωστό ο κ. Βύζικας είναι ο πρόεδρος του Μουσείου Καπνού Δήμου Καβάλας. Είναι αλήθεια ότι χάρις στις άοκνες προσπάθειές του το Μουσείο Καπνού  ανδρώθηκε, εμπλουτίστηκε με πλούσια εκθέματα και απέκτησε και ένα πλουσιότατο αρχείο και μια επίσης σημαντική θεματική βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία σχετικά με τον καπνό και το καπνεργατικό  κίνημα στην περιοχή, τα οποία  βέβαια προήλθαν από πλήθος δωρεές, ανθρώπων που αγαπούν την Καβάλα. Με όλη αυτή την υποστήριξη δεκάδων δωρητών δικαιολογημένα έγινε στολίδι της πόλης το Μουσείο Καπνού και ο κ. Βύζικας με τη δραστηριότητά του αναβαθμίστηκε με το σπαθί του σε τοπικό παράγοντα με ισχυρότατες διασυνδέσεις και αναμφισβήτητο κύρος. Όσα δεν είχε καταφέρει ως πολιτικό και συνδικαλιστικό στέλεχος το πέτυχε μέσα από την ποικιλότροπη δραστηριότητά του στο Μουσείο Καπνού.

Τότε πού είναι το πρόβλημα; Στην απολύτως αντιδεοντολογική αλλά και παράνομη πρακτική που ακολουθεί εδώ και καιρό ο πρόεδρος του Μουσείου  Καπνού για ιδιοτελείς σκοπούς. Ο κ. Βύζικας συλλέγει από τους Καβαλιώτες εδώ και χρόνια με ακάματη δραστηριότητα αρχειακό υλικό για ό,τι αφορά την καπνοπαραγωγή, καπνεργασία και  το καπνεργατικό κίνημα. Έχει πείσει πάμπολλους καλοπροαίρετους συμπολίτες μας  να προσφέρουν αυτό το υλικό στο Μουσείο Καπνού με την υπόσχεση ότι θα αξιοποιηθεί για να φωτιστεί η σημαντική εκείνη περίοδος που σφράγισε την ιστορία της πόλης. Ο κ. Βύζικας παραλαμβάνει αυτό το πολύτιμο υλικό από ιδιώτες και φορείς, και έκτοτε η τύχη του…  αγνοείται! Ουδείς γνωρίζει αυτήν την στιγμή τι ακριβώς  έχει συλλέξει, τι υπάρχει ακόμη, τι ενδεχομένως  έχει χαθεί  ή καταστραφεί… Η σημαντικότερη πτυχή της ιστορίας της Καβάλας βρίσκεται εγκαταλειμμένη στην απόλυτη διάθεση ενός ανθρώπου, ο οποίος την διαχειρίζεται απολύτως ανεξέλεγκτα! Δεν είναι τυχαίο ότι παραβιάζοντας κάθε δεοντολογία αλλά και το ίδιο το καταστατικό της λειτουργίας του Μουσείο Καπνού κρατά την πλούσια βιβλιοθήκη και το πρωτότυπο αρχειακό υλικό απρόσιτα από τους ερευνητές και όσους ενδιαφέρονται και το αξιοποιεί αποκλειστικά και μόνο… για τον εαυτό του!!!

Η καταγγελία

Είναι γνωστή στην πόλη μας η προ διετίας δημόσια καταγγελία-κόλαφος για τον πρόεδρο του Μουσείου Καπνού και τις παράνομες μεθόδους του, η οποία φέρει την υπογραφή 84 πανεπιστημιακών δασκάλων προερχομένων από δώδεκα ΑΕΙ της Ελλάδας και του εξωτερικού. Σημειωτέον ότι ο κ. Βύζικας  περιφρονεί επιδεικτικά και τις γνωμοδοτήσεις του Συνήγορου του Πολίτη, που τον καλούν να πάψει να συμπεριφέρεται αυθαίρετα, καταλογίζοντας μάλιστα δόλο στις ενέργειές του. Σε όλα αυτά, ο πρόεδρος του Μουσείου Καπνού απαντά με το έωλο και κουτοπόνηρο επιχείρημα ότι αυτό το υλικό δεν μπορεί ακόμη να αξιοποιηθεί γιατί παραμένει (εδώ και χρόνια) αταξινόμητο. Ωστόσο, στον Β’ τόμο (σ. 35) του έργου του,  όπου αναφέρεται στα στοιχεία που διαθέτει για τους καπνεμπόρους, επισημαίνει το εξής: «(…) επιφυλασσόμεθα να εμπλουτίσσουμε τις αναφορές μας άμα τη ολοκληρώσει της ταξινόμησης του συνόλου του αρχειακού υλικού του Μουσείου Καπνού Δήμου Καβάλας». Επομένως, συνάγεται ότι ένα μέρος του αρχείου έχει ήδη ταξινομηθεί!! Αλλά και από το αταξινόμητο αρχείο κανείς άλλος, παρά μόνο ο ίδιος, μπορεί να χρησιμοποιεί  απροσχημάτιστα το υλικό για λογαριασμό του, ως προσωπική ιδιοκτησία και να το αξιοποιεί εκδίδοντας τρίτομο έργο!!!

Ακόμα όμως και όταν δημοσιεύει ένα μέρος από το πλούσιο φωτογραφικό  και αρχειακό υλικό του Μουσείου, καταφέρνει να μην το κάνει προσιτό σε όσους θα ήθελαν να το αξιοποιήσουν: Το πλουσιότατο φωτογραφικό υλικό του τρίτομου έργου του δεν αναπαράγεται!!! Δεν είναι δυνατόν να αναπαραχθεί σε ψηφιακή μορφή, να φωτογραφηθεί ή να φωτοτυπηθεί με στοιχειώδη αξιοπιστία, σαν να επρόκειτο για την πεμπτουσία της επιστημονικής γνώσης που πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού… Ο λόγος; Έχει υποστεί μια ειδική επεξεργασία (μια τεχνική, την οποία μόνο εξαιρετικά εξειδικευμένα τυπογραφεία διαθέτουν), με ειδική επικάλυψη εκθαμβωτικά αστραφτερού χρυσοκίτρινου χρώματος, που δυσχεραίνει μέχρι ακύρωσης οποιαδήποτε προσπάθεια αναπαραγωγής του. Είναι λοιπόν τυχαίο που το τρίτομο αυτό έργο είναι πληθωρικά πλημμυρισμένο στο χρυσό, παρόλο που  αποπνέει  πομπώδη κακογουστιά και παρόλο που αχρηστεύονται από την εκτυφλωτικά εκθαμβωτική γυαλάδα πολλές φωτογραφίες;  Ο κ. Βύζικας επιχείρησε να αξιοποιήσει το υλικό που έχει στα χέρια του για να μιλήσει για την «χρυσή εποχή» του καπνού και το μόνο που κατάφερε είναι να δημιουργήσει ένα επίχρυσο,  εντυπωσιακό… εξάμβλωμα…

Τα έγγραφα και η τύχη τους

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τα αξιοσημείωτα, πρωτότυπα έγγραφα που παραθέτει ο κ. Βύζικας στο έργο του. Η βασική δεοντολογική αρχή λέει ότι ένα έγγραφο παρατίθεται πάντα με αναλυτικά, σαφή και επαρκή στοιχεία, ώστε να έχει τη δυνατότητα να προστρέξει σ’ αυτό ο αναγνώστης ή ο ερευνητής, αν χρειαστούν περισσότερες πληροφορίες ή ενδεχόμενη διασταύρωση, επαλήθευση κτλ.  Όταν συγγράφει κανείς ένα έργο με ιστορικό υπόβαθρο (ανεξάρτητα αν είναι ακαδημαϊκός ερευνητής ή όχι), είναι αυτονόητος κανόνας η αρχή της απόλυτης διαφάνειας: κάθε πληροφορία και κάθε πηγή είναι ελέγξιμη και προσπελάσιμη. Διαφορετικά,  ακυρώνεται η εγκυρότητά της. Στο έργο όμως του κ. Βύζικα σπάνια οι παραπομπές είναι επαρκείς, συνήθως είναι ελλειμματικές και συχνά ανύπαρκτες. Άρα το ιστορικό ντοκουμέντο παραμένει μετέωρο. Θυμίζοντας μας όλο και περισσότερο τους «ιστορικούς μετεωρισμούς» του «φίλου» της Καβάλας Αχμέτ Νταβούτογλου, όταν επιχειρεί να στηρίξει ιστορικά το νέο – οθωμανικό του εγχείρημα. Παίρνουμε λίγο από ιστορία, πασπαλίζουμε με αρκετή ασάφεια και φέρνουμε τα πράγματα εκεί που θέλουμε!!! Ένα ακόμη παράδειγμα βερμπαλισμού που, όπως φαίνεται, βρίσκει μιμητές στην ημεδαπή.

Ας μείνουμε όμως λίγο παραπάνω στη διαχείριση του τυγχάνουν τα έγγραφα στα χέρια του κ. Βύζικα, για να καταλάβετε πού  οδηγεί η επιστημονική του ανεπάρκεια. Πού, για παράδειγμα, θα παραπέμψει ο κ. Βύζικας κάποιον αναγνώστη –ας μην είναι ερευνητής– που παρακινημένος από μια χρυσοκίτρινη φωτογραφημένη πρώτη σελίδα ενός καταστατικού καβαλιώτικου καπνεργατικού σωματείου θέλει να δει ή να μελετήσει όλο το καταστατικό; Τι θα του πει ο κ. Βύζικας; Ότι «υπάρχει  αυτό το καταστατικό αταξινόμητο στο αρχείο σε κάποιον φάκελο, αλλά δεν ξέρω πού ακριβώς είναι»; Ή μήπως θα του πει: «Εγώ είμαι ο κλειδοκράτορας του αρχείου, δεν μπορείς να το δεις εσύ», όπως  αντιδρά μέχρι σήμερα με την ανοχή και συγκάλυψη των προϊσταμένων του;

Στο φανταχτερό λοιπόν έργο του κ. Βύζικα θα δείτε πλούσιο και ενδιαφέρον πληροφοριακό υλικό, που είναι όμως  ανεπεξέργαστο και διεσπαρμένο, χωρίς την απαραίτητη συνοχή. Μ’ αυτό δεν θέλουμε σε καμιά περίπτωση να κατηγορήσουμε τον κ. Βύζικα ότι πλαστογραφεί. Καθώς όμως αποσιωπά, δυσχεραίνει ή αποκλείει τη δυνατότητα προσπέλασης στις ιστορικές του πηγές, καταργεί προκλητικά τον κανόνα της διαφάνειας. Εκτός αν λειτουργεί με τη λογική: «Οτιδήποτε παραθέτω είναι έγκυρο, γιατί εγώ σας το διαβεβαιώνω αυτό κατηγορηματικά», οπότε βρισκόμαστε μπροστά στο εξής πρωτόγνωρο φαινόμενο: ότι ανοίγει έτσι έναν νέο δρόμο στην ιστορική μεθοδολογία!

Να γιατί, ίσως να μην είναι υπερβολική η άποψή μου, ότι ο κ Βύζικας ως συγγραφέας-ιστορικός διεκδικεί πανελλήνια πρωτοτυπία… Το σίγουρο πάντως είναι ότι  ως συλλέκτης και διαχειριστής δημόσιου αρχειακού υλικού ακολουθεί με απαρέγκλιτη προσήλωση τον κανόνα:  «Δικό μου είναι το υλικό, ό,τι θέλω το κάνω»!!!

Τα ερωτήματα

Τα παραπάνω είναι πιστεύουμε μια απόπειρα κριτικής του τρίτομου έργου του κ. Βύζικα έτσι όπως το είδαμε με τις λίγες γνώσεις που έχουμε για το θέμα αλλά  και με τον αναγκαίο ορθολογισμό να βλέπουμε τα αυτονόητα. Ενδεχομένως να κάνουμε λάθος, γι’ αυτό θα ήταν ευχής έργο ο κ. Βύζικας να μην μας απαντήσει με τον γνωστό ανερμάτιστο τρόπο του, αλλά να επιχειρήσει να δώσει μια σοβαρή και τεκμηριωμένη απάντηση , την οποία με πολύ χαρά θα φιλοξενήσουμε. Αν δεν μπορεί να το κάνει επειδή στερείται επιστημονικών γνώσεων, κτηνίατρος έχει σπουδάσει ο άνθρωπος,  ας το αναθέσει σε κάποιον από τους πανεπιστημιακούς που κατά καιρούς διαφημίζει την συνεργασία μαζί τους. Είμαστε σίγουροι ότι κάποιος θα βρεθεί να τον στηρίξει. Εμείς εδώ είμαστε για να συμβάλουμε σε ένα δημόσιο διάλογο και γι’ αυτό θέλουμε και τις δικές του απόψεις.

Ωστόσο το μεγάλο πρόβλημα είναι η τύχη του αρχείου που φυλάσσεται στο Μουσείο Καπνού. Το αρχείο ανήκει στο Μουσείο Καπνού κατ’ επέκταση στο Δήμο Καβάλας, εκτός και αν δεν είναι έτσι και ζούσαμε στην πλάνη τόσο καιρό. Ο κ. Βύζικας σήμερα είναι πρόεδρος, αύριο θα είναι κάποιος άλλος, το μεγάλο πρόβλημα είναι η τύχη του αρχείου. Και η ευθύνη ανήκει στον εκάστοτε δήμαρχο Καβάλας  να το διατηρήσει και να το συντηρήσει. Γι’ αυτό μας κάνει μεγάλη εντύπωση η ψυχραιμία – να μην πούμε αδιαφορία – με την οποία ο δήμαρχος Καβάλας Κωστής Σιμιτσής, που είναι  ο θεσμικός φορέας που έχει υπό την εποπτεία και ευθύνη του το Μουσείο Καπνού,  ανέχεται την συμπεριφορά του κ. Βύζικα, ο οποίος, όπως προαναφέραμε, έχει γραμμένη στα παλιά του τα παπούτσια, όχι μόνο τη νομιμότητα –έτσι όπως διατυπώνεται τόσο στις αποφάσεις του Συνήγορου του Πολίτη – όσο και στις επιστημονικές παρεμβάσεις – , έτσι όπως εκφράστηκαν στην καταγγελία των 84 πανεπιστημιακών –  αλλά και τις ανησυχίες της κοινής γνώμης της Καβάλας για το τι μέλλει γενέσθαι. Απορούμε βέβαια και για τους καλόπιστους δωρητές από την πλευρά, των οποίων – ακόμη τουλάχιστον – δεν είδαμε καμία αντίδραση για τον τρόπο διαχείρισης των δωρεών τους.

Η ασυδοσία έχει τα όρια της, η κατάσταση έχει ξεφύγει και το διακύβευμα στην περίπτωση που περιγράφουμε είναι η ίδια η ιστορική αλήθεια για την ιστορία του καπνού στην Καβάλα.

 Μέχρι πότε, αγαπητέ κ. Σιμιτσή, θα συνεχίζεται αυτή η αδιαφορία; Μέχρι πότε θα ανέχεστε την συμπεριφορά του συνεργάτη σας;

Για το τέλος κρατήσαμε δύο ερωτήματα τα οποία έθεσαν οι 84 πανεπιστημιακοί στην καταγγελία τους και τα οποία δεν έχουν τύχει απάντησης. Τα θυμίζουμε μήπως και ο κ. Σιμιτσής έχει κάτι να πει:

 - Με δεδομένη την άρνηση εξυπηρέτησης των ερευνητών, τι σημαίνει για την τύχη των αρχείων του Μουσείου η πρόσφατη σύσταση του Ινστιτούτου Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού (αστική μη κερδοσκοπική εταιρία) με πρόεδρο τον ίδιο τον πρόεδρο του Μουσείου Καπνού κ. Βύζικα και γραμματέα υπάλληλο του Μουσείου;»

-              «Τι ακριβώς υποδηλώνουν οι προνομιακές σχέσεις που τον τελευταίο καιρό, τόσο το Μουσείο Καπνού, όσο και το Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού καλλιεργούν με τουρκικούς φορείς, γεγονός που προβάλλεται εμφαντικά από τον τοπικό Τύπο, ενώ παράλληλα παρεμποδίζεται το έργο του ΑΠΘ;»

Πρόσθεση, πολλαπλασιασμός, διαίρεση και αφαίρεση

Τελικά απ’ όπου και να προσεγγίσουμε το σημερινό πρόβλημα της Ελλάδας θα φτάσουμε στο σημείο να δικαιώσουμε τον Πυθαγόρα!!!  Όλα, μα όλα, συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα – για να μην μακρηγορούμε - ότι όλο το πρόβλημα είναι μαθηματικό και όχι τίποτε ανώτερα μαθηματικά, απλή αριθμητική και γεωμετρία αρκεί να γνωρίζει κάποιος για να κατανοήσει το τι συμβαίνει.

Πρώτα απ’ όλα οι αριθμητικές πράξεις που κυριαρχούν είναι η διαίρεση και η αφαίρεση, ενώ την ίδια στιγμή απουσιάζουν σχεδόν παντελώς η πρόσθεση και ο πολλαπλασιασμός. Επιπλέον τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα από το 1989 και μετά – χρονιά πτώσης του τείχους – διαμορφώθηκαν κοινωνικά και οικονομικά, ομόκεντροι κύκλοι που λειτουργούν παράλληλα χωρίς να τέμνονται από μια κοινή διάμετρο ή μια τυχαία ευθεία. Αυτό σημαίνει ότι έχουν διαμορφωθεί πολλαπλά παράλληλα σύμπαντα και διαφορετικές πραγματικότητες οι οποίες επειδή δεν έχουν κοινό τόπο, κοινό σημείο συνάντησης οπότε λειτουργούν διαλυτικά για μια συσσώρευση που μόνο κατ’ ευφημισμό μπορεί να χαρακτηριστεί ως κοινωνία. Όπως σημειώναμε και παλαιότερα σε αυτό τον τόπο δεν κοινωνούμε, δεν γινόμαστε αποδέκτες κοινής κληρονομιάς, παράδοσης, αρχών και στόχων αλλά πολύ απλά συγκατοικούμε όπερ σημαίνει ότι ο καθένας έχει το δικό του χαβά!!!

Αυτό εξ αντικειμένου δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα, ένα κενό, καθώς συμβάλει τα μάλα στην διάσπαση, στην διαίρεση, αντί να έχουμε συνθήκες που θα δημιουργούν όρους πολλαπλασιασμού και προόδου.  Έτσι γινόμαστε μάρτυρες γεγονότων αφαίρεσης, ο καθένας διακατεχόμενος από το δόγμα ο σώζων εαυτόν σωθήτω προσπαθεί να αρπάξει ό,τι μπορεί για την ατομική, το πολύ και την οικογενειακή του επιβίωση. Έτσι φτάνουμε να μαστιζόμαστε από την φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή, από την καταπάτηση δημόσιας γης, την υπεξαίρεση χρημάτων από τα κρατικά ταμεία και πολλά άλλα. Το «εμείς» είναι μια άγνωστη λέξη και υπάρχει μόνο το «Εγώ»!

Με όλα αυτά, χωρίς αμφιβολία δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς και σίγουρα επειδή δεν είναι και τίποτα καινοφανείς απόψεις θα σπεύσει να διατυπώσει το καίριο ερώτημα: Τι μέλλει γενέσθαι; Εδώ είναι που εισέρχεται στην ανάλυση η πρόσθεση. Όλοι θα πρέπει να κατανοήσουμε την αναγκαιότητα να κάνουμε πράξη την πρόσθεση, γιατί μόνο αν έχει προηγηθεί η πρόσθεση έχει υπόσταση ο πολλαπλασιασμός, έτσι ώστε να μπορεί να έχει αντικείμενο η διαίρεση και να μην αφήνει ένα ατροφικό κράτος, δηλαδή ένα κενό, η αφαίρεση. Το θέμα είναι με ποια σειρά γίνονται στο κοινωνικό και κρατικό σώμα οι πράξεις!!! Αυτό κάνει την διαφορά!

Εκείνοι που πρέπει πρώτα και κύρια να αρχίσουν να μαθαίνουν την πρόσθεση είναι οι πολιτικοί ταγοί, όπως ήταν πρωτοπόροι στην αφαίρεση, δίνοντας το παράδειγμα και για όλους τους υπόλοιπους, τώρα θα πρέπει να ασκηθούν σε μια πράξη άγνωστη σε αυτούς. Θα πρέπει να μάθουν να προσθέτουν στην πολιτική τους πρόταση, στην πολιτική τους έκφραση και στην υπεραξία της χώρας…

Όταν θα μάθουν αυτό, τότε θα μπορέσει να υπάρξει ελπίδα σε αυτό το τόπο!!!

Πλατεία ΑΡΠΑ ΚΟΛΑ στην Χρυσούπολη

Η πλατεία της φωτογραφίας είναι από την συνοικία Προάστιο της Χρυσούπολης. Ήταν μια ωραία πλατεία που παραμονές των εκλογών ο τότε δήμαρχος Χρυσούπολης και νυν Νέστου Σάββας Μιχαηλίδης θεώρησε σκόπιμο να την ξαναστρώσει με πλακάκια. Πήρε λοιπόν μερικούς εργάτες και πλακάκια και άρχισε να στρώνει, ωστόσο τον πρόλαβαν οι εκλογές και το έργο δεν τελείωσε, ωστόσο όμως κέρδισε τις εντυπώσεις ότι έκανε έργο, ασχέτως αν η μισή πλατεία είναι με τα καινούργια και η άλλη μισή με τα παλιά πλακάκια!!!

Τώρα το έργο παραμένει μισοτελειωμένο και οι παλέτες με τα αχρησιμοποίητα πλακάκια μένουν εκεί ως μνημείο για το πώς λειτουργεί σε ορισμένες περιπτώσεις η Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρόχειρα, ευκαιριακά και απροετοίμαστα. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι για το συγκεκριμένο έργο δεν υπήρχε ούτε καν αναφορά στο περσινό τεχνικό πρόγραμμα αλλά ούτε και μελέτη. Έτσι απλά πήραν πλακάκια και τα έστρωσαν… τα μισά βέβαια!!! Γι’ αυτό και σημειώνουμε το γεγονός και με αφορμή αυτό θα προτείναμε η πλατεία να μετονομαστεί σε πλατεία ΑΡΠΑ ΚΟΛΑ στην διασταύρωση των οδών ΠΡΟΧΕΙΡΟΤΗΤΑΣ και ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ!!! Μετά βάζουν ειδικούς και ψάχνουν το πώς πνίγηκε η Τοπική Αυτοδιοίκηση στα χρέη, σε αυτή την πλατεία βρίσκονται όλες οι απαντήσεις!

Μετά την χρεωκοπία

Ένα από τα πιο «οξύμωρα» γεγονότα των ημερών είναι η πλήρης απαξίωση της συνδικαλιστικής δράσης εν μέσω της σοβαρότερης οικονομικής κρίσης που έχει βιώσει η χώρα, μετά τον πόλεμο. Μόλις πριν μερικές δεκαετίες αποτελούσε κατόρθωμα για κάποιον το να μπορέσει να ξεπεράσει τα εμπόδια και τις δυσκολίες που έθετε το πολιτικό σύστημα και να παραστεί στον εορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς. Το καθήκον  του κάθε εργαζόμενου να τιμήσει όσους έπεσαν για τα εργατικά δικαιώματα ήταν ζητούμενο λόγω του αστυνομικού κράτους που θεωρούσε ως ανατρεπτικές κινήσεις αυτά τα γεγονότα…

Και που φτάσαμε σήμερα; Να έχουμε δύο και τρείς συγκεντρώσεις και να μην πατάει κανείς το πόδι του πέρα από τους δηλωμένους συνδικαλιστές. Κύλησε πολύ νερό στο ποτάμι του χρόνου ανάμεσα στο τότε και το σήμερα. Ο συνδικαλισμός από μοχλός πίεσης και διεκδίκησης έγινε μηχανισμός εξουσίας, οι συνδικαλιστές, ιδιαίτερα του δημόσιου τομέα έγιναν «αφεντικά» με όλο και μεγαλύτερη δύναμη σε μια οικονομία πλήρως κρατικοποιημένη.

Με την κρίση του μοντέλου έμμεσης αντιπροσώπευσης είχαν αρχίσει να πρώτα σημάδια κόπωσης και απαξίωσης, από καιρό. Σήμερα με την κατάρρευση του κρατικού μοντέλου οικονομίας επέρχεται και η πλήρης κατεδάφιση του συνδικαλιστικού μοντέλου συνδιαχείρισης. Τώρα μαζί με την αποκαθήλωση του κράτους – εργοδότη ζούμε και το τέλος του συνδικαλισμού έτσι όπως τον γνωρίσαμε. Ένα από τα τελευταία προπύργια αυτού του συνδικαλισμού που ήταν τα υπηρεσιακά συμβούλια αλλάζουν άρδην μορφή και σύνθεση για μια πιο ουσιαστική λειτουργία τους και δεν ανοίγει μύτη καθώς όλοι γνωρίζουν το τι διαπλοκή είχε αναπτυχθεί που εξασφάλιζε την κατά περίπτωση ατιμωρησία των ενόχων.

Ωστόσο πέρα απ’ όσα μπορούμε να περιγράψουμε ως στοιχεία του φαινομένου, το κύριο ζήτημα είναι για το τι γίνεται από εδώ και πέρα. Νομίζουμε ότι την απάντηση την έχουμε ήδη από συγκεκριμένα περιστατικά που έχουν λάβει χώρα… Η οριζόντια διασύνδεση των ατόμων είναι η μόνη επιλογή που υπάρχει για τους εργαζόμενους  και γενικά για τους πολίτες, έτσι ώστε χωρίς μεσάζοντες και εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους να αναζητήσουν την ικανοποίηση των αιτημάτων τους. Το τι θεσμική μορφή θα πάρει αυτό δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη αλλά σίγουρα σε μεγάλο βαθμό σε αυτό θα συμβάλει η εξέλιξη του οικονομικού μοντέλου στο δυτικό κόσμο. Η οικονομική κρίση που ζει η Δύση είναι δομικού χαρακτήρα και ακόμη δεν την έχουμε δει να ολοκληρώνεται, απλά κάνει κύκλους και ξαναγυρνάει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε, στην αμερικανική ήπειρο.

Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη και μέχρι τότε έχουμε να δούμε και άλλα κάστρα να πέφτουν μετά από αυτό του συνδικαλισμού, μέχρι να δούμε κάτι το νέο να αναδύεται… Το μέλλον πάντως βρίσκεται στην οριζόντια δικτύωση και προς τα εκεί οδεύουν οι εξελίξεις που σύντομα θα φέρουν ανατροπές και πολιτικού χαρακτήρα.

Τα τείχη που έπεσαν…

Το 1989 δεν είναι και πολύ μακριά, πέρασαν μόλις 22 χρόνια από την εποχή που η Ευρώπη συγκλονιζόταν από την πτώση του «μεγάλου τείχους του Βερολίνου», το οποίο ξεκινούσε από την Βαλτική θάλασσα και έφτανε μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, διερχόμενο από την οροσειρά της Ροδόπης. Ο λεγόμενος υπαρκτός σοσιαλισμός κατέρρεε…  Ξαφνικά από τη μία στιγμή στην άλλη τα εμπόδια έπεφταν και εκεί που η Ελλάδα ήταν μια απομονωμένη χώρα στο νότιο άκρο της Βαλκανικής χερσονήσου χωρίς γεωγραφική και οικονομική ενδοχώρα έβλεπε τα πράγματα να αλλάζουν.

Θα σας θυμίσουμε πόσα πολλά είχαν ακουστεί τότε για το βαλκανικό άνοιγμα, ορισμένοι πιο χυδαίοι το είπαν και «διείσδυση», όπως και αν το ονομάσουμε αναμφίβολα επρόκειτο για μια ευκαιρία να επιστρέψει η χώρα μας σε αγορές και λαούς απ’  όπου για πολλές δεκαετίες ήταν αποκομμένη. Από την πλημμυρίδα των ΘΑ δεν έμειναν και πολλά πράγματα, γιατί τότε – στα μέσα της δεκαετίας του 1990 – έγινε μια πολιτική επιλογή, να «κλειστούμε» ακόμη περισσότερο εντός των αθηναϊκών τειχών. Ενώ λοιπόν εκείνη τη χρονική στιγμή θα έπρεπε ο κρατικός μηχανισμός και σύσσωμο το έθνος να στηρίξει την ανάπτυξη των μεγάλων πόλεων της βόρειας Ελλάδας και ειδικά αυτών που διέθεταν λιμάνια, - Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη - ώστε να γίνουν κυριολεκτικά οι πύλες της Βαλκανικής προς τη Μεσόγειο, επέλεξε να κάνει Ολυμπιακούς Αγώνες!!! Έτσι ότι πόροι που ήταν διαθέσιμοι – είτε από τα ευρωπαϊκά πακέτα, είτε από τον φθηνό δανεισμό – έγιναν Ολυμπιακά Ακίνητα!!! Η συμπεριφορά αυτή δεν απέχει και πολύ από τις επιλογές ενός νεόπλουτο νεοέλληνα ο οποίος αντί να δημιουργήσει μια παραγωγική επιχείρηση επένδυε τα χρήματά του σε βίλες, αυτοκίνητα και άλλες καταναλωτικού χαρακτήρα δαπάνες. Με τις γνωστές συνέπειες που ζούμε σήμερα.

Πολύ σύντομα το βαλκανικό όνειρο ξεθώριασε και μας έμειναν οι φθηνοί εργάτες και οι αγοραίες γυναίκες. Όταν οι άλλοι έριχναν τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» και ανοίγονταν στην ελεύθερη αγορά, εμείς κλεινόμαστε στα στενά μας όρια και ανοίγαμε καζίνο και νυχτερινά κέντρα.

Σήμερα ζούμε κάτι ανάλογο στην Μέση Ανατολή και τη Βόρειο Αφρική, πέφτουν αυταρχικά καθεστώτα και οι λαοί διεκδικούν την δική τους αλλαγή. Ένας νέος άνεμος πνέει σε όλες τις  νότιες και ανατολικές ακτές της  Μεσόγειου και σαρώνει το παλιό… εμείς φτωχότεροι από ότι ήμασταν το 1989, όχι μόνο δεν μπορούμε να αντιδράσουμε, αλλά παρακολουθούμε παθητικά τις εξελίξεις γιατί δεν τις καταλαβαίνουμε. Παραδιδόμαστε αμαχητί στους πλασιέ του νέο – οθωμανισμού αντί να διεκδικήσουμε τον ρόλο που μας αξίζει, ένεκα των μακροχρόνιων σχέσεων – από την εποχή του Μεγάλη Αλεξάνδρου – με τους λαούς της Μέσης Ανατολής. Κι αντί να είμαστε μαζί με αυτούς που επιχειρούν να ρίξουν τα τείχη στεκόμαστε δίπλα σε αυτούς που επιχειρούν να σηκώσουν νέα τείχη στην περιοχή, αυτά του φανατικού Ισλαμισμού. Το τρίγωνο Τουρκία – Ιράν - Συρία είναι ο μεγάλος μας αντίπαλος αλλά δεν μπορούμε να το καταλάβουμε!!!

Μελέτη για την ανάδειξη του Δρόμου του Νερού

Επίσης ετοιμάζονται παρεμβάσεις για την ανάδειξη της αρχαίας Εγνατίας

Πρωτοβουλία του Δήμου Καβάλας

Ο Δρόμος του Νερού, ένα έργο που χρονολογείται από τον 16^ο αιώνα ήταν ο κύριος φορέας ύδρευσης της Καβάλας μέχρι και πριν από λίγες δεκαετίες. Ένα έργο Οθωμανικό που κατασκευάστηκε επάνω σε παλαιότερο – σίγουρα παλαιολόγιο – βυζαντινό αμυντικό έργο και συγχρόνως έργο ύδρευσης για την βυζαντινή Χριστούπολις.  Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες ο αυτοκράτορας του βυζαντίου Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το έχτισε το 1306. Όπως σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος Χιόνης στο βιβλίο του Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, σύμφωνα με τον βυζαντινό ιστορικό Νικηφόρο Γρηγορά, «ο Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος στη Χριστούπολη ανοικοδόμησε ένα διατείχισμα (οχυρωματικό έργο 1450 μέτρων και πλάτους 4,10 μέτρων με πύργους που το μήκος τους έδινες επί πλέον 470 μέτρα στο φρουριακό αυτό τείχισμα). Στις φιλολογικές πηγές αναφέρεται και σαν «το παρά την Χριστούπολιν τείχισμα». Το διατείχισμα αυτό ανοικοδομήθηκε από το τείχος της θάλασσας μέχρι την κορυφή του βουνού με σκοπό να εμποδισθεί η καταστροφική πορεία των Καταλάνων προς την Θράκη και τη Βασιλεύουσα… Το τείχος αυτό του Ανδρόνικου Β’ είχε χαρακτήρα οριοθετικής γραμμής μεταξύ Μακεδονίας και Θράκης και από την εποχή εκείνη χαρακτηριζόταν ως «τα στενά της Χριστουπόλεως».

 Επάνω σε αυτό το οχυρωματικό έργο υπήρχε και ένα κανάλι που παρήχε νερό για την ύδρευση της βυζαντινής Χριστούπολις. Ανάλογο έργο σώζεται μέχρι τις ημέρες μας στην Αναστασιούπολη (την πόλη του Περιθωρίου) δίπλα στην γειτονική μας Ξάνθη. Πρόκειται για ένα τείχος δύο όψεων που στο κέντρο του διέρχεται ένα αυλάκι για την μεταφορά του νερού και το οποίο συγχρόνως έφραζε το δρόμο ανάμεσα στην Κομοτηνή και την Ξάνθη, καθώς απλώνεται από το μυχό της Βιστωνίδας λίμνης μέχρι τα πρώτα υψώματα της Ροδόπης.

Στην περίπτωση της Χριστούπολις έχουν σωθεί μόνο μερικά υπολείμματα του οχυρωματικού έργου καθώς το μεγαλύτερο τμήμα του κατεδαφίσθηκε και τα υλικά του πρέπει να χρησιμοποιήθηκαν για να κατασκευαστεί το υδραγωγείο του Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς – οι γνωστές μας Καμάρες – και να τροφοδοτήσει με πόσιμο νερό την διάδοχη πόλης της Χριστουπόλεως, την Καβάλα. Πέρα από τις Καμάρες έχει διατηρηθεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα του κλειστού αγωγού από την περιοχή του Αγ. Κωνσταντίνου μέχρι την τοποθεσία Τρία Καραγάτσια, όπου μέχρι σήμερα τρέχει νερό η πηγή, η επονομαζόμενη και «Μάνα του νερού», η οποία για αιώνες ξεδιψούσε την πόλη μας. Το τμήμα από τις Καμάρες και μέχρι την εκκλησία του Αγ. Κωνσταντίνου καταστράφηκε από την ανοικοδόμηση.

Στο υπόλοιπο έργο, προς το βουνό, σε πολλά σημεία λόγω αυθαίρετων επεμβάσεων ο αγωγός έχει καταστραφεί ενώ έχουν υποστεί και ζημιές τα πέτρινα γεφύρια που κατασκευάστηκαν για την ομαλή ροή του νερού. Σημαντικές ζημιές υπέστη ο αγωγός από τα έργα της Εγνατίας Οδού και τα μπάζα που έπεσαν. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η κλίση του αγωγού είναι μελετημένη με τρόπο που το νερό να μην αναπτύσσει μεγάλες ταχύτητες και στροβίλους, γιατί αυτό θα είχε επίπτωση στην ποιότητά του. Επίσης μέχρι σήμερα υπάρχουν οι δεξαμενές καθίζησης οι οποίες βοηθούσαν το νερό να απαλλαγεί από τυχόν φερτές ύλες.

Πέρα από τα προβλήματα που υπάρχουν από τις αυθαίρετες επεμβάσεις των ανθρώπων στον αγωγό του νερού, σοβαρά προβλήματα υπάρχουν και από την αυθαίρετη δόμηση και τις καταπατήσεις. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι η «Μάνα του νερού» βρίσκεται μέσα σε καταπατημένη έκταση…

Με πρωτοβουλία του αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών Θόδωρου Μουριάδη έχει ξεκινήσει η εκπόνηση μελέτης για την διάσωση του Δρόμου του Νερού. Σε πρώτη φάση έχει γίνει αποτύπωση της κατάστασης του αγωγού και των προβλημάτων που υπάρχουν ενώ σε δεύτερη φάση θα σχεδιαστούν οι παρεμβάσεις όπως είναι αυτές που θα έχουν σωστικό χαρακτήρα, καθαρισμού και ανάδειξης των πιο χαρακτηριστικών σημείων του μνημείου. Ο κ. Μουριάδης εκτιμώντας το πόσο σημαντικό μνημείο είναι για την Καβάλα η διάσωση του Δρόμου του Νερού πήρε την πρωτοβουλία για την εκπόνηση της μελέτης και στην συνέχεια για την ένταξή του για χρηματοδότηση στο πρόγραμμα Leader. Φιλοδοξία του κ. Μουριάδη είναι επίσης σε συνεργασία με τον καθηγητή του τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Μιχάλη Βαβελίδη να αναδειχθεί έστω και μια στοά από τα αρχαία χρυσορυχεία που υπάρχουν επάνω από το Δρόμο του Νερού και προς την Παλιά Καβάλα, με σκοπό να είναι επισκέψιμη στο κοινό.

Όταν θα ολοκληρωθεί το έργο θα έχει διαμορφωθεί μια ιστορική διαδρομή ιδιαίτερου φυσικού κάλους και ιστορικής σημασίας η οποία θα ξεκινάει με το Δρόμο του Νερού, από την Καβάλα, θα φτάνει στα αρχαία χρυσορυχεία της εποχής του Θουκυδίδη, θα συνεχίζει μέσα από το μονοπάτι της Παλιάς Καβάλας, και με μια στάση στον ανακαινισμένο νερόμυλο και στον καταρράκτη θα καταλήγει στο παλιό λατομείο στην έξοδο της χαράδρας. Το μήκος αυτής της διαδρομής θα ξεπερνάει τα 15 χιλιόμετρα.

Η αρχαία Εγνατία

Επίσης ανάλογη παρέμβαση αλλά μικρότερης κλίμακας ετοιμάζει ο κ. Μουριάδης και για το τμήμα της Αρχαίας Εγνατίας που βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό της Καβάλας, ξεκινώντας από την περιοχή του Βύρωνα και φτάνοντας μέχρι τον Άγ. Σίλα. Θυμίζουμε ότι έργο ανάδειξης της αρχαίας Εγνατίας είχε υλοποιηθεί πριν από δέκα χρόνια από τον τότε δήμαρχο Στάθη Εριφυλλίδη. Ωστόσο στο πέρασμα του χρόνου δεν έγινε καμία ουσιαστική συντήρηση με συνέπεια μέρος των κατασκευών αναψυχής να έχει καταστραφεί καθώς και ο φωτισμός του δρόμου, επίσης σημειώθηκαν και αυθαιρεσίες με κακόγουστες κατασκευές οι οποίες θα απομακρυνθούν, όπως τόνισε μιλώντας στο «Χ» ο κ. Μουριάδης. Κάτι ανάλογο σχεδιάζεται και για τον Δρόμο του Νερού καθώς θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για την διοικητική αποβολή των καταπατητών οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις έχουν καταστρέψει το μνημείο.

Συμπέρασμα

Αυτά τα δύο έργα, τα οποία έχουν τεθεί στις προτεραιότητες του κ. Μουριάδη  πέρα από την ομορφιά που θα προσφέρουν στην πόλη, συνιστούν ουσιαστικά δύο πολύ σημαντικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες που αν προβληθούν κατάλληλα ενισχύουν το τουριστικό προφίλ της Καβάλας. Επιπλέον είναι δύο έργα που θα δώσουν την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να γνωρίσουν μνημεία του παρελθόντος της πόλης, γεγονός που πιστεύουμε ότι θα συμβάλει στην συνειδητοποίηση του ιστορικού βάθους που διαθέτει η πόλη που κατοικούμε.

Για μια νέα αρχή

Όσο πυκνώνουν τα μαύρα σύννεφα επάνω από την χώρα και μαζί οι άσχημες ειδήσεις, τόσο θα γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη για λύση. Τα πάθη του ελληνικού λαού δεν έχουν τέλος και η ανάσταση δεν πρόκειται να έρθει αν συνεχίσουμε να κάνουμε σήμερα τα ίδια λάθη που κάναμε και χθες. Μόνο μια μεγάλη αλλαγή στο πως προσεγγίζουμε και διαχειριζόμαστε τα θέματα μπορεί να αποτελέσει την αρχή για μια άλλη πορεία.

Ίσως εκείνο που δεν έχουμε καταλάβει ακόμη είναι ότι το χρέος της Ελλάδας είναι πρωτίστως πολιτικό και κατά δεύτερο οικονομικό. Η απουσία μιας ηγεσίας εθνοκεντρικής χωρίς το κόμπλεξ της υποτέλειας μας οδήγησε εδώ που φτάσαμε. Έτσι μια χώρα σαν την Ελλάδα που θα έπρεπε να δανείζει και όχι να δανείζεται, βρίσκεται ένα βήμα πριν την χρεωκοπία και μάλιστα έχοντας ανοιχτά προβλήματα σχεδόν με το σύνολο των γειτόνων της, στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

Μια χώρα με τον πλούτο που έχει η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι μια υπολογίσιμη δύναμη. Το υποστηρίζουμε αυτό, όχι επικαλούμενοι τα διάφορα στοιχεία που κυκλοφορούν για τον ορυκτό πλούτο και τα όσα προκύπτουν από τον διάλογο που γίνεται. Ένα διάλογο που μόνο εθνικά συμφέροντα δεν θεωρούμε ότι εξυπηρετεί. Το επικαλούμαστε όμως με βάση τις δυνατότητες που έχει η χώρα να παράγει υλικά και άυλα αγαθά.

Πριν από μερικούς μήνες είχε κυκλοφορήσει μια γελοιογραφία όπου εμφανίζονταν η Μέργκελ μπροστά στο χιονισμένο Ράϊχσταγκ κάνοντας έκληση στους γερμανούς που έστεκαν παγωμένοι από τις πολικές συνθήκες: «Κάντε υπομονή λίγους μήνες, θα χρεοκοπήσει η Ελλάδα, θα την αγοράσουμε και θα μεταναστεύσουμε όλοι εκεί»!!!

Αυτή η γελοιογραφία έλεγε περισσότερα απ’ ό,τι φαίνονταν με τη πρώτη ματιά. Με αυτό δεν θέλουμε να υποστηρίξουμε ότι θα πρέπει να απολέσουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα μας και να γίνουμε Γερμανοί. Οφείλουμε όμως απέναντι στον εαυτό μας και τους απογόνους μας, δίπλα στον συναισθηματικό τρόπο λειτουργίας μας που παρασύρει σε λάθος αποφάσεις, να θυμηθούμε και λίγο τον Αριστοτέλη και την λογική του.  Δικός μας είναι και αυτός αλλά τον έχουμε ξεχάσει…

Λόγω των χρόνων της οθωμανικής σκλαβιάς βγήκαμε στο προσκήνιο της Ιστορίας από το δωμάτιο υπηρεσίας που είχαμε βρεθεί σχεδόν για 5 αιώνες. Δεν είναι εύκολο από σκλάβοι και δούλοι, ξαφνικά να γίνουμε κύριοι του εαυτού μας και του τόπου μας. Οφείλουμε όμως να το προσπαθήσουμε. Αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να γίνει με ένα χρεωκοπημένο πολιτικά και ηθικά πολιτικό σύστημα που αναπαράγει την αδικία, το κλέψιμο, την αναξιοκρατία και την δουλικότητα. Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη από μια επανεκκίνηση και η θρυαλλίδα για να συμβεί αυτό είναι η οικονομική κρίση. Δεν μπορεί λοιπόν η συζήτηση να εξαντλείται στα νέα μέτρα, τους φόρους και τις περικοπές, αυτά πρέπει να είναι η απαρχή για να φτάσουμε στην καρδιά του προβλήματος. Όσο μιλάμε μόνο γι’ αυτά, το έλλειμμα απλά θ’ αυξάνει…

Ερώτηση Σάββα Εμινίδη: Τι κρύβεται πίσω από το Κέντρο Ερευνών Οθωμανικής Ιστορίας;

Απευθύνεται στα υπουργεία  ΥΠΕΞ, Παιδείας και Πολιτισμού

 Πλείστα τα ερωτήματα που έχουν δημιουργηθεί στην κοινωνία της Καβάλας από την δημιουργία του Κέντρου Οθωμανικών Σπουδών από το Ινστιτούτο Μωχάμεντ Αλί και το τουρκικό πανεπιστήμιο BAHCESEHIR.  Στο οποίο ενεργό ρόλο διαδραματίζει ο καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας  Heath W. Lowry με τις γνωστές φιλοτουρκικές τους θέσεις και την προκλητική του στάση για την άρνησης της γενοκτονίας των Αρμενίων. Να θυμίσουμε επίσης ότι η λειτουργία του εν λόγω κέντρου έγινε με τις ευλογίες του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου ο οποίος για το σκοπό αυτό είχε επισκεφτεί την Καβάλα το περασμένο μήνα.

Στο θέμα αυτό αναφέρεται με την ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής Καβάλας Σάββας Εμινίδης π οποίος απευθυνόμενος προς τους Υπουργούς Εξωτερικών, Παιδείας Δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων καθώς και στον Πολιτισμού και Τουρισμό, θέτει μερικά κρίσιμα ζητήματα τα οποία χρειάζονται διευκρίνιση:

-          Έχει εγκριθεί η λειτουργία του «Κέντρου Ερευνών Οθωμανικής Ιστορίας» κι αν ναι από ποιόν δημόσιο φορέα;

-          Ποιος ελληνικός φορέας ελέγχει και εποπτεύει τη λειτουργία του και την εκπλήρωση των καταστατικών του στόχων;

-          Είναι γνωστές στο Υπουργείο σας οι πηγές της χρηματοδότησης του;

Να σημειώσουμε επιπλέον ότι ο κ. Εμινίδης στο κείμενο της ερώτησης αναφέρεται και στον καθηγητή Οθωμανικής Ιστορίας Ιωάννη Αλεξανδρόπουλο ο οποίος φέρεται να μετέχει στις δράσεις του κέντρου και ο οποίος με επιστολή του στο «Χ» διαψεύδει κάθε ανάμιξη.

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, τεύχος ΜΑΙΟΥ

Αφιέρωμα:

Νέο- οθωμανισμός 

Έφτασε μέχρι την Καβάλα…

Μια σύνοψη των γεγονότων του τελευταίου εξαμήνου, το τι εξελίξεις δρομολογούν και τι σημαίνουν όλα αυτά για την Καβάλα. Γράφει ο Θεόδωρος Σπανέλης.

Οι εξόριστοι

Συνέχεια στο χθεσινό σημείωμα μιας και εκτιμούμε ότι χρειάζονται περισσότερες διευκρινήσεις γύρω από το θέμα των εξόριστων του εκάστοτε κυρίαρχου πολιτικού ρεύματος. Ο 20^ος  αιώνας για τη χώρα μας ήταν ο αιώνας των εξόριστων, ανθρώπων, εννοιών, ιδεών και λέξεων. Κάθε φορά που υπήρχε ένα κυρίαρχο ρεύμα στην κοινωνία κάθε τι διαφορετικό έπρεπε να εξοριστεί. Κάθε τι που μπορούσε να δηλώνει την διαφορετικότητα έπρεπε να εξαφανιστεί. Έτσι λοιπόν διατρέχουμε τον αιώνα με τους πολίτες διχασμένους, από τη μια οι βενιζελικοί και από την άλλη οι βασιλικοί, από τη μία οι δημοτικιστές και από την άλλη οι καθαρευουσιάνοι, από τη μια οι κομμουνιστές από την άλλη οι εθνικιστές, από τη μία οι προοδευτικοί και από την άλλη οι συντηρητικοί και κάπως έτσι φτάνουμε μέχρι τις ημέρες μας με τα «πράσινα» και τα «γαλάζια» καφενεία.

Έτσι η κάθε κυρίαρχη κατάσταση επέβαλε  τα δικά της σύμβολα, επέβαλε τους δικούς τηςορισμούς και τις δικές της λέξεις. Με τρόπο μαγικό άλλαζε άρδην η σκηνή μετά από κάθε πολιτική αλλαγή. Η λησμονιά κάλυπτε κάθε τι που μπορούσε να θυμίζει τους προηγούμενους. Ακόμη και ολόκληρες περίοδοι της ελληνικής ιστορίας περιέπεσαν σε αφάνεια επειδή δεν ήταν αρεστοί. Ιδιαίτερα μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, που ο μεταπρατισμός ιδεών και αγαθών έγινε το κύριο όχημα και των δυο πολιτικών χώρων εξουσίας, γίναμε μάρτυρες αφανισμού και απαξίωσης αιώνων ελληνικής ιστορίας, για να εξυπηρετηθούν σκοπιμότητες του σήμερα.

Φτάνοντας προς το τέλος της δεκαετίας του ’90 γίνεται όλο και πιο φανερό ότι τόσο η μεταπολίτευση έχει αρχίσει να πνέει να λοίσθια όσο και ότι αυτή η συνεχής και ανελέητη αντιπαράθεση δεν οδηγεί πουθενά. Τότε λοιπόν αρχίζουν να πέφτουν και οι πρώτες «γέφυρες» εκατέρωθεν για συνεννόηση, μόνο που αυτή δεν γίνεται επί τη βάση των αρίστων αλλά των λαμογιών. Ξαφνικά αρχίζουν να ξεφυτρώνουν μέχρι και κοινές γαλαζοπράσινες εταιρίες και συμπράξεις ανάλογου μείγματος σε διάφορους χώρους, όπου πλέον το μέχρι πρότινος το μονοκομματικό φαγοπότι γίνεται διακομματικό. Επιπλέον υπάρχει και μια εξαιρετική συνεργασία σε επίπεδο συγκάλυψης οπότε όποιο σκάνδαλο και  να αποκαλυφθεί κανείς δεν τιμωρείται. Μέσα σε δεκαπέντε χρόνια φαγώθηκαν από τα γαλάζια και τα πράσινα τρωκτικά όσα δεν είχαν φαγωθεί εδώ και ένα αιώνα.

Χωρίς υπερβολή μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η μεταπολίτευση βούλιαξε μέσα σε μια απέραντη ρεμούλα. Οι τίμιοι, οι ικανοί, οι εργατικοί και οι ηθικοί θέλοντας και μη έμειναν στο περιθώριο, ως εφεδρείες της κοινωνίας. Αν δεν έρθουν τώρα στο προσκήνιο σε πρωταγωνιστικό ρόλο, τι άλλο θα μπορούσε να ήταν αυτό που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα πολιτική εποχή; Μια εποχή χρηστής και αποτελεσματικής διοίκησης. Έτσι και αλλιώς σε επίπεδο κοινωνίας πολιτών τα τείχη έχουν πέσει, και η οριζόντια επαφή αξιόλογων και αξιοσημείωτων ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους είναι γεγονός, εκείνο που δεν είναι ακόμη ώριμο είναι η νέα πολιτική πρόταση που θα δώσει την ευκαιρία σε αυτούς να κυβερνήσουν.

Οι εξόριστοι και η νέα μεταπολίτευση

Όπως έχουμε ξαναγράψει σε αυτή τη στήλη, ακόμη και αν δεν υπήρχε το μνημόνιο έπρεπε να το είχαμε συντάξει ως μια λύση εθνικής σωτηρίας, χωρίς όμως τους επαχθείς όρους που περιλαμβάνει αυτό της τρόικας. Κι αυτό γιατί η διαφθορά και η σπατάλη είχε ξεπεράσει κάθε λογική. Ωστόσο ένα τέτοιο σχέδιο ανατροπής κατεστημένων λογικών και πρακτικών δεν προϋποθέτει απλά μια συμφωνία αλλά και μια νέα πρακτική.

Σήμερα που έχουν κλείσει οι στρόφιγγες και το χρήμα έχει γίνει σπάνιο, μειώνεται ραγδαία η διαφθορά. Αυτό συμβαίνει όχι γιατί έχει αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας των υποκειμένων αλλά γιατί δεν υπάρχει «πρώτη ύλη». Είναι σαν να έχεις ένα βάλτο και αντί να κυνηγάς τα κουνούπια στεγνώσεις από νερό το έλος οπότε και τα κουνούπια εξαφανίζονται. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποδώσει μακροπρόθεσμα καθώς όταν ένα σύστημα έχει εθιστεί στη διαφθορά, μόλις φανεί εκ νέου χρήμα, θα υποτροπιάσει και πάλι. Ουσιαστικά με την λογική του ρετσινόλαδου δεν έχουμε παίδευση του συστήματος σε μια άλλη λειτουργία αλλά υποχρεωτική τιμωρία. Πως όμως μπορεί να γίνει διαφορετικά όσο το πολιτικό σύστημα παραμένει ως έχει;

Δεν γίναμε μέσα σε μια νύχτα μια διεφθαρμένη χώρα, χρειάστηκαν κόποι και «ανθρωποθυσίες» όσων στέκονταν εμπόδιο στον εκμαυλισμό. Τίμια, ικανά και ηθικά στελέχη του δημόσιου τομέα, με διάφορες προφάσεις παραγκωνίστηκαν, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος. Τα ουσιαστικά προσόντα απαξιώθηκαν και αναδείχθηκαν μόνο τα τυπικά, με αποτέλεσμα να χαθεί η αναγκαία ισορροπία.

Σήμερα λοιπόν δεν μπορεί να αποδώσει η λογική του «κλείνουμε τη μύτη και καταπίνουμε το ρετσινόλαδο»! Μόνο αν υπάρξει μια αποκατάσταση όσων διώχθηκαν, δηλαδή να επιστρέψουν από την εξορία οι διωχθέντες από την φαυλοκρατία μπορεί να αλλάξει ο βηματισμός, γιατί μια νέα λειτουργία έχει ανάγκη και νέα πρότυπα. Που αλλού θα βρεθούν αυτά τα πρότυπα; Ουσιαστικά χρειάζεται να γίνει ένας «επαναπατρισμός» όσων βρέθηκαν στην εξορία λόγω της ακεραιότητας του χαρακτήρας τους. Η απάντηση στα λαμόγια δεν μπορεί να είναι μόνο η παραδειγματική τους τιμωρία αλλά και η αποκατάσταση των εξορισθέντων. Ποιο πολιτικό κόμμα έχει την τόλμη να μιλήσει γι’ αυτά, αφού κινδυνεύει να έρθει σε σύγκρουση με τον κύριο κορμό του στελεχιακού του δυναμικού; Αυτό το γεγονός ωστόσο, δηλαδή η επιστροφή των εξόριστων, είναι εκείνο που θα σηματοδοτήσει και τη νέα μεταπολίτευση.

Κι όπως μας έλεγε ένας φίλος στην Ελλάδα ουσιαστικά υπάρχουν δυο κόμματα, το ένα είναι των τίμιων και νοικοκυραίων και το άλλο των λαμόγιων, ανεξαρτήτως χρώματος.

Το μεγάλο θέμα που πρέπει να επιλύσουμε είναι να αποφασίσουμε σε ποιο από τα δύο κόμματα θα δώσουμε την διαχείριση στην μετά χρεωκοπία εποχή. Αυτό ουσιαστικά θα είναι το κρίσιμο μέγεθος που θα δηλώνει ένα νέο ξεκίνημα.

Ιστορία δύο δικαστικών αποφάσεων

Το ό,τι πρέπει να σεβόμαστε τις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση αλλά και καθήκον των πολιτών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να τις κρίνουμε. Και να τις κρίνουμε καλόπιστα και καλοπροαίρετα. Γιατί και οι κρίνοντες κρίνονται. Οι δικαστές είναι ένα κομμάτι από μας. Ένα κομμάτι της κοινωνίας και συμβάλλουν καθημερινά στις δικαστικές αίθουσες στη βελτίωση του δικαιικού μας πολιτισμού. Εμείς θα σταθούμε σε δύο δικαστικές αποφάσεις και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

            Η πρώτη αφορά τον πρώην υπουργό κ.Τάσο Μαντέλη. Στον πρώην λοιπόν υπουργό του επιβλήθηκε από το Εφετείο Αθηνών ποινή φυλάκισης 3 ετών με αναστολή. Δεν αναγνωρίστηκε κανένα ελαφρυντικό, ενώ το πρόστιμο ανήλθε σε 7.500 ευρώ. Στο δικαστήριο παρέστη ο συνήγορος του τέως υπουργού ο οποίος κατά την αγόρευσή του, υπογράμμισε ότι ο εντολέας του πρώην υπουργός «δεν μπορεί να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών». Εδώ έχουμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις όσο αφορά το κατηγορητήριο. Ο κ. Μαντέλης παραπέμφθηκε, σε βαθμό κακουργήματος, διότι έλαβε χρήματα από τη Ζήμενς. Συγκεκριμένα του τηλεφώνησε…άγνωστος και τον…παρεκάλεσε να καταθέσει σε λογαριασμό, που θα του υποδείκνυε ο πρώην υπουργός, το ποσό των 450.000 μάρκων!! Τα χρήματα αυτά δεν δηλώθηκαν στο «πόθεν έσχες». Τα χρήματα αυτά μπήκαν σε λογαριασμό στην Ελβετία αλλά….δεν μπήκαν στο…»πόθεν έσχες». Αν λοιπόν τα χρήματα αυτά ήταν….νόμιμα κατά μία έννοια 1] γιατί να επιλεγεί ελβετική Τράπεζα για την αντίστοιχη κατάθεση, 2] γιατί να μεσολαβήσει για την κατάθεση ο κουμπάρος του τέως υπουργού 3] γιατί να χρησιμοποιηθεί η διακριτική ονομασία στον υπό εξέταση λογαριασμό A.ROCOS 4] βρέθηκαν …ανακριβείς οι δηλώσεις «πόθεν έσχες» για τα έτη 2006 και 2007. Στα επόμενα ή προηγούμενα  έτη ήταν ακριβείς, αληθείς μέχρι κεραίας οι δηλώσεις της περιουσιακής του τ. υπουργού; Και αν δεν ήταν τι έκανε ο τότε πρόεδρος της Βουλής και οι αρμόδιοι [λέμε τώρα] της επιτροπής ελέγχου «πόθεν έσχες»; 5] Ο συνήγορος υπεράσπισης κατά την αγόρευσή του στάθηκε στο γεγονός ότι ο πελάτης του [ ο κ. Τ.Μαντέλης ] δεν είναι δυνατόν να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών. Δηλαδή υπάρχουν και άλλα σκάνδαλα κατά τον κ. συνήγορο, που έχουν αποδειχτεί και οι κατηγορούμενοι μένουν στο απυρόβλητο; Αν συνεχίσουμε τον προηγούμενο συλλογισμό μας θα ήταν δυνατόν να «δεχτεί» να …πληρώσει ο κ. Μαντέλης αν δικαζόταν με όλους τους άλλους πολιτικούς που ενέχονται στα σκάνδαλα σε περίπτωση μιας…ομαδικής δίκης των εμπλεκομένων; { !!!!! }. 6} Τα 450.000 ευρώ θα αποδοθούν στο δημόσιο σαν προϊόν δωροδοκίας ή με το πρόστιμο των 7.500 ευρώ και την τριετή [με αναστολή] φυλάκιση θα παραμένουν «κανονικά πλέον» στην κατοχή του;

            Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ο κ. εισαγγελέας της έδρας ζήτησε ποινή φυλάκισης 4 ετών πράγμα που σημαίνει ότι ο κ. Μαντέλης έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή αν γινόταν δεκτή από το δικαστήριο η πρότασή του.

            Από την άλλη μεριά έχουμε έναν 73 χρονο ζητιάνο ο οποίος συνελήφθη στο Χαϊδάρι να επαιτεί. Το δικαστήριο του επέβαλε ποινή φυλάκισης 10 ημερών και καθώς δεν είχε χρήματα ο άνθρωπος να εξαγοράσει την ποινή του έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή. Ας κάνουμε κι εδώ κάποιες σκέψεις πάνω στη σχετική απόφαση: 1] ο καταδικασθείς ζητιάνος έπασχε από σοβαρή ασθένεια [Αλτσχάιμερ] 2] Θα μπορούσε δηλ. να εκτίσει την ποινή του στην Αθήνα αφού προηγούμενα με εντολή του δικαστηρίου γινόταν παρέμβαση από κάποιο προνοιακό οργανισμό. 3] Επελέγη το σωφρονιστικό κατάστημα…Κομοτηνής, αλλά ώσπου να τον μεταφέρουν οι αστυνομικοί…έληξε η ποινή κράτησής του. Να σημειώσουμε ότι όσοι είναι πάνω από 65 χρονών και καταδικάζονται εκτίουν το μισό της επιβληθείσας σ΄αυτούς ποινής. Επομένως η μεταχείριση του δυστυχισμένου συνανθρώπου έπεφτε στα φιλάνθρωπα αισθήματα  των αστυνομικών που τον συνόδευαν, αλλά και στο διευθυντή φυλακών Κομοτηνής κ. Καμπάνταη, ο οποίος δήλωσε:  «Μπορούσαν να τον στείλουν στον Κορυδαλλό και εκεί η κοινωνική υπηρεσία να φρόντιζε να του πλήρωνε την ποινή. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι υπέβαλαν σε αυτήν την ταλαιπωρία έναν ήδη ταλαιπωρημένο άνθρωπο. Εγώ και όλοι οι εργαζόμενοι τον είδαμε σαν τον πατέρα μας και δεν μπορούσαμε να τον αφήσουμε στην κατάσταση που ήρθε» ΠΗΓΗ: http://prezatv.blogspot.com/2011/02/72.html#more

            Είναι βέβαιο πως ο «Γολγοθάς» του πάμπτωχου ζητιάνου δεν τελείωσε με την επιστροφή του στην Αθήνα. Εκεί όπου κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την τύχη του. Δεν γνωρίζουμε κι αν ακόμη έτυχε κάποιας φροντίδας προκειμένου να επιβιώσει ώστε να μην χρειάζεται να ζητιανεύει ή να ψάχνει τα αποφάγια από τους κάδους σκουπιδιών. Ίσως η λεπτομερής μελέτη των δύο πιο πάνω περιπτώσεων μάς βοηθήσει να εντοπίσουμε σε ποιο άρθρο του Νόμου βρίσκεται η παρανομία των καταδικασθέντων ώστε να υπαγάγουμε τα πραγματικά περιστατικά στο άρθρο αυτό. 

Βασίλης Ανδρονίδης

Η αξία της μνήμης

Μια επίσκεψη σε ένα παλιό ερειπωμένο χωριό ή πόλη, είναι κάτι περισσότερο από μια απλή βόλτα αναψυχής. Είναι ένα καλό μάθημα αυτογνωσίας. Είναι μια πράξη που βοηθάει τον επισκέπτη να συνειδητοποιήσει ορισμένα εξαιρετικής αξίας δεδομένα, όπως είναι για παράδειγμα η μνήμη.

Τι έχει ένα παλιό, έρημο, εγκαταλειμμένο και ολοκληρωτικά γκρεμισμένο χωριό, πέρα από σορούς από πέτρες; Τι περισσότερο μπορεί να είναι, πέρα από αυτό που φαίνεται, σωροί από πέτρες; Είναι σαν μια επίσκεψη σε ένα κοιμητήριο, με σωρούς από ανθρώπινα οστά.

Με τη δύναμη της φθορά του χρόνου τα πέτρινα σπίτια σωριάστηκαν και έγιναν λόφοι από πέτρες, οι άνθρωποι μέσα από την ίδια διαδικασία επέστρεψαν στη γη, το χώμα που δανείστηκαν για να πλαστεί η σάρκα τους και εκείνο που έμεινε από αυτούς είναι σωροί από οστά. Το μόνο που μπορεί να ξεπεράσει την φθοροποιό δύναμη του χρόνου, είναι η μνήμη. Η ανάμνηση των γεγονότων, η μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν. Κάποτε αυτό το χωριό ή η πόλη που βλέπεις μπροστά στα πόδια σου ήταν κάτι παραπάνω από δομημένες πέτρες, ήταν χώρος που έζησαν, πάλεψαν, πόνεσαν, αγάπησαν, προσευχήθηκαν και δημιούργησαν άνθρωποι…  Οι ανθρώπινες αναπνοές και οι φωνές γέμιζαν τον αέρα, πάθη, έχθρες, φιλίες και οικογενειακές σχέσεις έδεναν και χώριζαν τους ανθρώπους, αυτούς, από τους οποίους  δεν απέμεινε τίποτα περισσότερο από σωροί από οστά.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα ματαιότητας έρχεται η μνήμη, να λειτουργήσει σαν υφάδι, να μπλέξει το χθες με το σήμερα, το παλιό με το καινούργιο, το σημαντικό με το ασήμαντο και να «αναστηλώσει» μια ολόκληρη εποχή. Να «αναστηλώσει» γεγονότα περασμένα αλλά όχι ξεχασμένα, που η αξία τους φτάνει μέχρι σήμερα, γεγονότα ηρωικά ή ταπεινά, όλα όμως μετρήσιμη αξία στο σήμερα. Για όσους το κατάλαβαν αυτό, όλη η ζωή τους ήταν ένας αγώνας ενάντια στην λήθη, ήταν ένας αγώνας για την αλήθεια και τη συνέχεια της ιστορίας.

Η απουσία μνήμης δημιουργεί – μεταξύ όλων των άλλων – και ένα τεράστιο έλλειμμα αυτογνωσίας, κάνει την μορφή θολή, συγκεχυμένη, θετική σε πολλαπλές ερμηνείες και παρερμηνείες. Μια θολωμένη μορφή, είναι μια ασαφής, απροσδιόριστη μορφή, είναι σαν ένα δέντρο που δεν μπορείς να ξέρεις τι καρπό θα σου δώσει. Μια αμνήμων πόλη, είναι μια πόλη που δεν μπορεί να καρπίσει, είναι μια πόλη που αναπτύσσει στους κόλπους της μια κοινωνία χωρίς σκοπό υπέρβασης της φθοράς του χρόνου. Είναι μια κοινωνία που δεν μπορεί να βγει στο προσκήνιο της ιστορίας και βαλτώνει σε ένα φαύλο φθοροποιό κύκλο. Έχει ένα όνομα που κανείς δεν ξέρει από πού έρχεται και τι σημαίνει. Είναι ένα όνομα που δεν έχει να πει σε κανέναν τίποτα, πέρα από ένα περιεχόμενο που γεννάει ο βραχύς παρελθόν χρόνος.

Ευχή ή κατάρα

Κάποτε ζούσε ένας ενάρετος άνθρωπος οπότε για να τον ευχαριστήσει ο Θεός έστειλε έναν άγγελο για να τον ξεναγήσει στον άλλον κόσμο. Πήγε και τον βρήκε ο άγγελος και του είπε ότι η ξενάγηση θα ξεκινήσει από την κόλαση. Όταν αντίκρισε την κόλαση δεν πίστευε στα μάτια του! Ήταν μια μεγάλη αίθουσα, λαμπροφωτισμένη και στη μέση ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά, φαγητά, φρούτα, γλυκά, ποτά!!! Καμία σχέση με ότι είχε ακούσει για τις περιγραφές της κόλασης με τα καζάνια και τις λυόμενες πίσσες... Όταν πλησίασε λίγο πιο κοντά είδε ότι γύρω από το τραπέζι ήταν μαζεμένοι πάρα πολλοί άνθρωποι που «δειπνούσαν». Ο καθένας είχε στο χέρι του ένα κουτάλι και το βουτούσε σε όποιο πιάτο ήθελε και το έφερνε στο στόμα του, όμως δεν μπορούσε να φάει γιατί το κουτάλι ήταν τρύπιο και το φαγητό έπεφτε κάτω. Όσο και αν προσπαθούσαν, όσο γρήγορα και αν επιχειρούσαν να κάνουν την κίνηση, αποδεικνυόταν μάταιος κόπος. Τα μάτια τους χόρταιναν από τα φαγητά αλλά δεν μπορούσαν να χορτάσουν το στομάχι τους. Βασανίζοντας αιώνια από την ακόρεστη πείνα από τη μία και την πλούσια εικόνα των φαγητών από την άλλη. Κάποια στιγμή τον τράβηξε τον ξεναγούμενο ο άγγελος και πήγαν στον παράδεισο. Και εκεί το ίδιο, μια αίθουσα φωτισμένη λαμπρά, ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά και πολλοί άνθρωποι να κάθονται γύρω από τραπέζι. Κι εδώ ο καθένας κρατούσε ένα κουτάλι, μόνο που δεν έτρωγε  αλλά τάιζε τον διπλανό του. Έτσι χόρταιναν όλοι.

Θυμηθήκαμε αυτή την παλιά ιστορία, με αυτά που ακούμε καθημερινά για τραπεζικούς λογαριασμούς με πολλά εκατομμύρια ευρώ. Λογαριασμοί που ανήκουν όχι μόνο σε αυτούς που λέμε κροίσους, αλλά και σε καθημερινούς ανθρώπους, δικηγόρους, γιατρούς, δημόσιους  υπαλλήλους. Κάτοχοι τόσων πολλών  χρημάτων που μια ζωή δεν φτάνει για να καταναλωθούν. Το πώς έγιναν αυτά τα χρήματα όλοι το ξέρουμε, η απορία μας δεν είναι αυτή…  Τώρα που βλέπουν την οικονομία και την κοινωνία να καταρρέει γιατί δεν αρχίζουν να τα ξοδεύουν; Δεν λέμε να τα χαρίσουν, αλλά να καταναλώσουν, να κινηθεί η αγορά να δώσει μεροκάματα. Τι νόημα έχει η κατοχή τόσων χρημάτων όταν δεν ξοδεύονται, όταν δεν υπάρχει δημιουργία και κίνηση που χρηματοδοτείται από αυτά τα κεφάλαια; Πόσο απέχει ένας που έχει δύο εκατομμύρια στην τράπεζα και αρνείται να τα αγγίξει με αυτόν που έχει 50 ευρώ; Δεν υπάρχει καμία διαφορά, και οι δυο ζούμε φτωχά και μίζερα γιατί επί της ουσίας κανείς δεν έχει χρήματα. Τα χρήματα που δεν κινούνται είναι απλά λογιστικά νούμερα και τίποτε περισσότερο. Εμείς σαν πόλη έχουμε παράδοση στο παστάλιασμα και δεν λέμε να την χαλάσουμε.

Οι έχοντες και κατέχοντες ως πράξη αλτρουισμού προς την κοινωνία το λιγότερο που έχουν να κάνουν είναι τα ξοδέψουν για να τα χαρούν αυτά τα χρήματα και μαζί τους να χαρούν και αυτοί που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, βγάζοντας ένα μεροκάματο. Ένα μεροκάματο ίσως να σώσει έναν άνθρωπο, το έχει σκεφτεί κανείς απ’ όλους αυτούς;