Τα τείχη που έπεσαν…

Το 1989 δεν είναι και πολύ μακριά, πέρασαν μόλις 22 χρόνια από την εποχή που η Ευρώπη συγκλονιζόταν από την πτώση του «μεγάλου τείχους του Βερολίνου», το οποίο ξεκινούσε από την Βαλτική θάλασσα και έφτανε μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, διερχόμενο από την οροσειρά της Ροδόπης. Ο λεγόμενος υπαρκτός σοσιαλισμός κατέρρεε…  Ξαφνικά από τη μία στιγμή στην άλλη τα εμπόδια έπεφταν και εκεί που η Ελλάδα ήταν μια απομονωμένη χώρα στο νότιο άκρο της Βαλκανικής χερσονήσου χωρίς γεωγραφική και οικονομική ενδοχώρα έβλεπε τα πράγματα να αλλάζουν.

Θα σας θυμίσουμε πόσα πολλά είχαν ακουστεί τότε για το βαλκανικό άνοιγμα, ορισμένοι πιο χυδαίοι το είπαν και «διείσδυση», όπως και αν το ονομάσουμε αναμφίβολα επρόκειτο για μια ευκαιρία να επιστρέψει η χώρα μας σε αγορές και λαούς απ’  όπου για πολλές δεκαετίες ήταν αποκομμένη. Από την πλημμυρίδα των ΘΑ δεν έμειναν και πολλά πράγματα, γιατί τότε – στα μέσα της δεκαετίας του 1990 – έγινε μια πολιτική επιλογή, να «κλειστούμε» ακόμη περισσότερο εντός των αθηναϊκών τειχών. Ενώ λοιπόν εκείνη τη χρονική στιγμή θα έπρεπε ο κρατικός μηχανισμός και σύσσωμο το έθνος να στηρίξει την ανάπτυξη των μεγάλων πόλεων της βόρειας Ελλάδας και ειδικά αυτών που διέθεταν λιμάνια, - Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη - ώστε να γίνουν κυριολεκτικά οι πύλες της Βαλκανικής προς τη Μεσόγειο, επέλεξε να κάνει Ολυμπιακούς Αγώνες!!! Έτσι ότι πόροι που ήταν διαθέσιμοι – είτε από τα ευρωπαϊκά πακέτα, είτε από τον φθηνό δανεισμό – έγιναν Ολυμπιακά Ακίνητα!!! Η συμπεριφορά αυτή δεν απέχει και πολύ από τις επιλογές ενός νεόπλουτο νεοέλληνα ο οποίος αντί να δημιουργήσει μια παραγωγική επιχείρηση επένδυε τα χρήματά του σε βίλες, αυτοκίνητα και άλλες καταναλωτικού χαρακτήρα δαπάνες. Με τις γνωστές συνέπειες που ζούμε σήμερα.

Πολύ σύντομα το βαλκανικό όνειρο ξεθώριασε και μας έμειναν οι φθηνοί εργάτες και οι αγοραίες γυναίκες. Όταν οι άλλοι έριχναν τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» και ανοίγονταν στην ελεύθερη αγορά, εμείς κλεινόμαστε στα στενά μας όρια και ανοίγαμε καζίνο και νυχτερινά κέντρα.

Σήμερα ζούμε κάτι ανάλογο στην Μέση Ανατολή και τη Βόρειο Αφρική, πέφτουν αυταρχικά καθεστώτα και οι λαοί διεκδικούν την δική τους αλλαγή. Ένας νέος άνεμος πνέει σε όλες τις  νότιες και ανατολικές ακτές της  Μεσόγειου και σαρώνει το παλιό… εμείς φτωχότεροι από ότι ήμασταν το 1989, όχι μόνο δεν μπορούμε να αντιδράσουμε, αλλά παρακολουθούμε παθητικά τις εξελίξεις γιατί δεν τις καταλαβαίνουμε. Παραδιδόμαστε αμαχητί στους πλασιέ του νέο – οθωμανισμού αντί να διεκδικήσουμε τον ρόλο που μας αξίζει, ένεκα των μακροχρόνιων σχέσεων – από την εποχή του Μεγάλη Αλεξάνδρου – με τους λαούς της Μέσης Ανατολής. Κι αντί να είμαστε μαζί με αυτούς που επιχειρούν να ρίξουν τα τείχη στεκόμαστε δίπλα σε αυτούς που επιχειρούν να σηκώσουν νέα τείχη στην περιοχή, αυτά του φανατικού Ισλαμισμού. Το τρίγωνο Τουρκία – Ιράν - Συρία είναι ο μεγάλος μας αντίπαλος αλλά δεν μπορούμε να το καταλάβουμε!!!

Μελέτη για την ανάδειξη του Δρόμου του Νερού

Επίσης ετοιμάζονται παρεμβάσεις για την ανάδειξη της αρχαίας Εγνατίας

Πρωτοβουλία του Δήμου Καβάλας

Ο Δρόμος του Νερού, ένα έργο που χρονολογείται από τον 16^ο αιώνα ήταν ο κύριος φορέας ύδρευσης της Καβάλας μέχρι και πριν από λίγες δεκαετίες. Ένα έργο Οθωμανικό που κατασκευάστηκε επάνω σε παλαιότερο – σίγουρα παλαιολόγιο – βυζαντινό αμυντικό έργο και συγχρόνως έργο ύδρευσης για την βυζαντινή Χριστούπολις.  Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες ο αυτοκράτορας του βυζαντίου Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος το έχτισε το 1306. Όπως σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος Χιόνης στο βιβλίο του Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, σύμφωνα με τον βυζαντινό ιστορικό Νικηφόρο Γρηγορά, «ο Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος στη Χριστούπολη ανοικοδόμησε ένα διατείχισμα (οχυρωματικό έργο 1450 μέτρων και πλάτους 4,10 μέτρων με πύργους που το μήκος τους έδινες επί πλέον 470 μέτρα στο φρουριακό αυτό τείχισμα). Στις φιλολογικές πηγές αναφέρεται και σαν «το παρά την Χριστούπολιν τείχισμα». Το διατείχισμα αυτό ανοικοδομήθηκε από το τείχος της θάλασσας μέχρι την κορυφή του βουνού με σκοπό να εμποδισθεί η καταστροφική πορεία των Καταλάνων προς την Θράκη και τη Βασιλεύουσα… Το τείχος αυτό του Ανδρόνικου Β’ είχε χαρακτήρα οριοθετικής γραμμής μεταξύ Μακεδονίας και Θράκης και από την εποχή εκείνη χαρακτηριζόταν ως «τα στενά της Χριστουπόλεως».

 Επάνω σε αυτό το οχυρωματικό έργο υπήρχε και ένα κανάλι που παρήχε νερό για την ύδρευση της βυζαντινής Χριστούπολις. Ανάλογο έργο σώζεται μέχρι τις ημέρες μας στην Αναστασιούπολη (την πόλη του Περιθωρίου) δίπλα στην γειτονική μας Ξάνθη. Πρόκειται για ένα τείχος δύο όψεων που στο κέντρο του διέρχεται ένα αυλάκι για την μεταφορά του νερού και το οποίο συγχρόνως έφραζε το δρόμο ανάμεσα στην Κομοτηνή και την Ξάνθη, καθώς απλώνεται από το μυχό της Βιστωνίδας λίμνης μέχρι τα πρώτα υψώματα της Ροδόπης.

Στην περίπτωση της Χριστούπολις έχουν σωθεί μόνο μερικά υπολείμματα του οχυρωματικού έργου καθώς το μεγαλύτερο τμήμα του κατεδαφίσθηκε και τα υλικά του πρέπει να χρησιμοποιήθηκαν για να κατασκευαστεί το υδραγωγείο του Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπούς – οι γνωστές μας Καμάρες – και να τροφοδοτήσει με πόσιμο νερό την διάδοχη πόλης της Χριστουπόλεως, την Καβάλα. Πέρα από τις Καμάρες έχει διατηρηθεί ένα πολύ μεγάλο τμήμα του κλειστού αγωγού από την περιοχή του Αγ. Κωνσταντίνου μέχρι την τοποθεσία Τρία Καραγάτσια, όπου μέχρι σήμερα τρέχει νερό η πηγή, η επονομαζόμενη και «Μάνα του νερού», η οποία για αιώνες ξεδιψούσε την πόλη μας. Το τμήμα από τις Καμάρες και μέχρι την εκκλησία του Αγ. Κωνσταντίνου καταστράφηκε από την ανοικοδόμηση.

Στο υπόλοιπο έργο, προς το βουνό, σε πολλά σημεία λόγω αυθαίρετων επεμβάσεων ο αγωγός έχει καταστραφεί ενώ έχουν υποστεί και ζημιές τα πέτρινα γεφύρια που κατασκευάστηκαν για την ομαλή ροή του νερού. Σημαντικές ζημιές υπέστη ο αγωγός από τα έργα της Εγνατίας Οδού και τα μπάζα που έπεσαν. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η κλίση του αγωγού είναι μελετημένη με τρόπο που το νερό να μην αναπτύσσει μεγάλες ταχύτητες και στροβίλους, γιατί αυτό θα είχε επίπτωση στην ποιότητά του. Επίσης μέχρι σήμερα υπάρχουν οι δεξαμενές καθίζησης οι οποίες βοηθούσαν το νερό να απαλλαγεί από τυχόν φερτές ύλες.

Πέρα από τα προβλήματα που υπάρχουν από τις αυθαίρετες επεμβάσεις των ανθρώπων στον αγωγό του νερού, σοβαρά προβλήματα υπάρχουν και από την αυθαίρετη δόμηση και τις καταπατήσεις. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι η «Μάνα του νερού» βρίσκεται μέσα σε καταπατημένη έκταση…

Με πρωτοβουλία του αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών Θόδωρου Μουριάδη έχει ξεκινήσει η εκπόνηση μελέτης για την διάσωση του Δρόμου του Νερού. Σε πρώτη φάση έχει γίνει αποτύπωση της κατάστασης του αγωγού και των προβλημάτων που υπάρχουν ενώ σε δεύτερη φάση θα σχεδιαστούν οι παρεμβάσεις όπως είναι αυτές που θα έχουν σωστικό χαρακτήρα, καθαρισμού και ανάδειξης των πιο χαρακτηριστικών σημείων του μνημείου. Ο κ. Μουριάδης εκτιμώντας το πόσο σημαντικό μνημείο είναι για την Καβάλα η διάσωση του Δρόμου του Νερού πήρε την πρωτοβουλία για την εκπόνηση της μελέτης και στην συνέχεια για την ένταξή του για χρηματοδότηση στο πρόγραμμα Leader. Φιλοδοξία του κ. Μουριάδη είναι επίσης σε συνεργασία με τον καθηγητή του τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Μιχάλη Βαβελίδη να αναδειχθεί έστω και μια στοά από τα αρχαία χρυσορυχεία που υπάρχουν επάνω από το Δρόμο του Νερού και προς την Παλιά Καβάλα, με σκοπό να είναι επισκέψιμη στο κοινό.

Όταν θα ολοκληρωθεί το έργο θα έχει διαμορφωθεί μια ιστορική διαδρομή ιδιαίτερου φυσικού κάλους και ιστορικής σημασίας η οποία θα ξεκινάει με το Δρόμο του Νερού, από την Καβάλα, θα φτάνει στα αρχαία χρυσορυχεία της εποχής του Θουκυδίδη, θα συνεχίζει μέσα από το μονοπάτι της Παλιάς Καβάλας, και με μια στάση στον ανακαινισμένο νερόμυλο και στον καταρράκτη θα καταλήγει στο παλιό λατομείο στην έξοδο της χαράδρας. Το μήκος αυτής της διαδρομής θα ξεπερνάει τα 15 χιλιόμετρα.

Η αρχαία Εγνατία

Επίσης ανάλογη παρέμβαση αλλά μικρότερης κλίμακας ετοιμάζει ο κ. Μουριάδης και για το τμήμα της Αρχαίας Εγνατίας που βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό της Καβάλας, ξεκινώντας από την περιοχή του Βύρωνα και φτάνοντας μέχρι τον Άγ. Σίλα. Θυμίζουμε ότι έργο ανάδειξης της αρχαίας Εγνατίας είχε υλοποιηθεί πριν από δέκα χρόνια από τον τότε δήμαρχο Στάθη Εριφυλλίδη. Ωστόσο στο πέρασμα του χρόνου δεν έγινε καμία ουσιαστική συντήρηση με συνέπεια μέρος των κατασκευών αναψυχής να έχει καταστραφεί καθώς και ο φωτισμός του δρόμου, επίσης σημειώθηκαν και αυθαιρεσίες με κακόγουστες κατασκευές οι οποίες θα απομακρυνθούν, όπως τόνισε μιλώντας στο «Χ» ο κ. Μουριάδης. Κάτι ανάλογο σχεδιάζεται και για τον Δρόμο του Νερού καθώς θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για την διοικητική αποβολή των καταπατητών οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις έχουν καταστρέψει το μνημείο.

Συμπέρασμα

Αυτά τα δύο έργα, τα οποία έχουν τεθεί στις προτεραιότητες του κ. Μουριάδη  πέρα από την ομορφιά που θα προσφέρουν στην πόλη, συνιστούν ουσιαστικά δύο πολύ σημαντικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες που αν προβληθούν κατάλληλα ενισχύουν το τουριστικό προφίλ της Καβάλας. Επιπλέον είναι δύο έργα που θα δώσουν την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να γνωρίσουν μνημεία του παρελθόντος της πόλης, γεγονός που πιστεύουμε ότι θα συμβάλει στην συνειδητοποίηση του ιστορικού βάθους που διαθέτει η πόλη που κατοικούμε.

Για μια νέα αρχή

Όσο πυκνώνουν τα μαύρα σύννεφα επάνω από την χώρα και μαζί οι άσχημες ειδήσεις, τόσο θα γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη για λύση. Τα πάθη του ελληνικού λαού δεν έχουν τέλος και η ανάσταση δεν πρόκειται να έρθει αν συνεχίσουμε να κάνουμε σήμερα τα ίδια λάθη που κάναμε και χθες. Μόνο μια μεγάλη αλλαγή στο πως προσεγγίζουμε και διαχειριζόμαστε τα θέματα μπορεί να αποτελέσει την αρχή για μια άλλη πορεία.

Ίσως εκείνο που δεν έχουμε καταλάβει ακόμη είναι ότι το χρέος της Ελλάδας είναι πρωτίστως πολιτικό και κατά δεύτερο οικονομικό. Η απουσία μιας ηγεσίας εθνοκεντρικής χωρίς το κόμπλεξ της υποτέλειας μας οδήγησε εδώ που φτάσαμε. Έτσι μια χώρα σαν την Ελλάδα που θα έπρεπε να δανείζει και όχι να δανείζεται, βρίσκεται ένα βήμα πριν την χρεωκοπία και μάλιστα έχοντας ανοιχτά προβλήματα σχεδόν με το σύνολο των γειτόνων της, στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

Μια χώρα με τον πλούτο που έχει η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι μια υπολογίσιμη δύναμη. Το υποστηρίζουμε αυτό, όχι επικαλούμενοι τα διάφορα στοιχεία που κυκλοφορούν για τον ορυκτό πλούτο και τα όσα προκύπτουν από τον διάλογο που γίνεται. Ένα διάλογο που μόνο εθνικά συμφέροντα δεν θεωρούμε ότι εξυπηρετεί. Το επικαλούμαστε όμως με βάση τις δυνατότητες που έχει η χώρα να παράγει υλικά και άυλα αγαθά.

Πριν από μερικούς μήνες είχε κυκλοφορήσει μια γελοιογραφία όπου εμφανίζονταν η Μέργκελ μπροστά στο χιονισμένο Ράϊχσταγκ κάνοντας έκληση στους γερμανούς που έστεκαν παγωμένοι από τις πολικές συνθήκες: «Κάντε υπομονή λίγους μήνες, θα χρεοκοπήσει η Ελλάδα, θα την αγοράσουμε και θα μεταναστεύσουμε όλοι εκεί»!!!

Αυτή η γελοιογραφία έλεγε περισσότερα απ’ ό,τι φαίνονταν με τη πρώτη ματιά. Με αυτό δεν θέλουμε να υποστηρίξουμε ότι θα πρέπει να απολέσουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα μας και να γίνουμε Γερμανοί. Οφείλουμε όμως απέναντι στον εαυτό μας και τους απογόνους μας, δίπλα στον συναισθηματικό τρόπο λειτουργίας μας που παρασύρει σε λάθος αποφάσεις, να θυμηθούμε και λίγο τον Αριστοτέλη και την λογική του.  Δικός μας είναι και αυτός αλλά τον έχουμε ξεχάσει…

Λόγω των χρόνων της οθωμανικής σκλαβιάς βγήκαμε στο προσκήνιο της Ιστορίας από το δωμάτιο υπηρεσίας που είχαμε βρεθεί σχεδόν για 5 αιώνες. Δεν είναι εύκολο από σκλάβοι και δούλοι, ξαφνικά να γίνουμε κύριοι του εαυτού μας και του τόπου μας. Οφείλουμε όμως να το προσπαθήσουμε. Αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να γίνει με ένα χρεωκοπημένο πολιτικά και ηθικά πολιτικό σύστημα που αναπαράγει την αδικία, το κλέψιμο, την αναξιοκρατία και την δουλικότητα. Η δημοκρατία μας έχει ανάγκη από μια επανεκκίνηση και η θρυαλλίδα για να συμβεί αυτό είναι η οικονομική κρίση. Δεν μπορεί λοιπόν η συζήτηση να εξαντλείται στα νέα μέτρα, τους φόρους και τις περικοπές, αυτά πρέπει να είναι η απαρχή για να φτάσουμε στην καρδιά του προβλήματος. Όσο μιλάμε μόνο γι’ αυτά, το έλλειμμα απλά θ’ αυξάνει…

Ερώτηση Σάββα Εμινίδη: Τι κρύβεται πίσω από το Κέντρο Ερευνών Οθωμανικής Ιστορίας;

Απευθύνεται στα υπουργεία  ΥΠΕΞ, Παιδείας και Πολιτισμού

 Πλείστα τα ερωτήματα που έχουν δημιουργηθεί στην κοινωνία της Καβάλας από την δημιουργία του Κέντρου Οθωμανικών Σπουδών από το Ινστιτούτο Μωχάμεντ Αλί και το τουρκικό πανεπιστήμιο BAHCESEHIR.  Στο οποίο ενεργό ρόλο διαδραματίζει ο καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας  Heath W. Lowry με τις γνωστές φιλοτουρκικές τους θέσεις και την προκλητική του στάση για την άρνησης της γενοκτονίας των Αρμενίων. Να θυμίσουμε επίσης ότι η λειτουργία του εν λόγω κέντρου έγινε με τις ευλογίες του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου ο οποίος για το σκοπό αυτό είχε επισκεφτεί την Καβάλα το περασμένο μήνα.

Στο θέμα αυτό αναφέρεται με την ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής Καβάλας Σάββας Εμινίδης π οποίος απευθυνόμενος προς τους Υπουργούς Εξωτερικών, Παιδείας Δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων καθώς και στον Πολιτισμού και Τουρισμό, θέτει μερικά κρίσιμα ζητήματα τα οποία χρειάζονται διευκρίνιση:

-          Έχει εγκριθεί η λειτουργία του «Κέντρου Ερευνών Οθωμανικής Ιστορίας» κι αν ναι από ποιόν δημόσιο φορέα;

-          Ποιος ελληνικός φορέας ελέγχει και εποπτεύει τη λειτουργία του και την εκπλήρωση των καταστατικών του στόχων;

-          Είναι γνωστές στο Υπουργείο σας οι πηγές της χρηματοδότησης του;

Να σημειώσουμε επιπλέον ότι ο κ. Εμινίδης στο κείμενο της ερώτησης αναφέρεται και στον καθηγητή Οθωμανικής Ιστορίας Ιωάννη Αλεξανδρόπουλο ο οποίος φέρεται να μετέχει στις δράσεις του κέντρου και ο οποίος με επιστολή του στο «Χ» διαψεύδει κάθε ανάμιξη.

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ, τεύχος ΜΑΙΟΥ

Αφιέρωμα:

Νέο- οθωμανισμός 

Έφτασε μέχρι την Καβάλα…

Μια σύνοψη των γεγονότων του τελευταίου εξαμήνου, το τι εξελίξεις δρομολογούν και τι σημαίνουν όλα αυτά για την Καβάλα. Γράφει ο Θεόδωρος Σπανέλης.

Οι εξόριστοι

Συνέχεια στο χθεσινό σημείωμα μιας και εκτιμούμε ότι χρειάζονται περισσότερες διευκρινήσεις γύρω από το θέμα των εξόριστων του εκάστοτε κυρίαρχου πολιτικού ρεύματος. Ο 20^ος  αιώνας για τη χώρα μας ήταν ο αιώνας των εξόριστων, ανθρώπων, εννοιών, ιδεών και λέξεων. Κάθε φορά που υπήρχε ένα κυρίαρχο ρεύμα στην κοινωνία κάθε τι διαφορετικό έπρεπε να εξοριστεί. Κάθε τι που μπορούσε να δηλώνει την διαφορετικότητα έπρεπε να εξαφανιστεί. Έτσι λοιπόν διατρέχουμε τον αιώνα με τους πολίτες διχασμένους, από τη μια οι βενιζελικοί και από την άλλη οι βασιλικοί, από τη μία οι δημοτικιστές και από την άλλη οι καθαρευουσιάνοι, από τη μια οι κομμουνιστές από την άλλη οι εθνικιστές, από τη μία οι προοδευτικοί και από την άλλη οι συντηρητικοί και κάπως έτσι φτάνουμε μέχρι τις ημέρες μας με τα «πράσινα» και τα «γαλάζια» καφενεία.

Έτσι η κάθε κυρίαρχη κατάσταση επέβαλε  τα δικά της σύμβολα, επέβαλε τους δικούς τηςορισμούς και τις δικές της λέξεις. Με τρόπο μαγικό άλλαζε άρδην η σκηνή μετά από κάθε πολιτική αλλαγή. Η λησμονιά κάλυπτε κάθε τι που μπορούσε να θυμίζει τους προηγούμενους. Ακόμη και ολόκληρες περίοδοι της ελληνικής ιστορίας περιέπεσαν σε αφάνεια επειδή δεν ήταν αρεστοί. Ιδιαίτερα μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, που ο μεταπρατισμός ιδεών και αγαθών έγινε το κύριο όχημα και των δυο πολιτικών χώρων εξουσίας, γίναμε μάρτυρες αφανισμού και απαξίωσης αιώνων ελληνικής ιστορίας, για να εξυπηρετηθούν σκοπιμότητες του σήμερα.

Φτάνοντας προς το τέλος της δεκαετίας του ’90 γίνεται όλο και πιο φανερό ότι τόσο η μεταπολίτευση έχει αρχίσει να πνέει να λοίσθια όσο και ότι αυτή η συνεχής και ανελέητη αντιπαράθεση δεν οδηγεί πουθενά. Τότε λοιπόν αρχίζουν να πέφτουν και οι πρώτες «γέφυρες» εκατέρωθεν για συνεννόηση, μόνο που αυτή δεν γίνεται επί τη βάση των αρίστων αλλά των λαμογιών. Ξαφνικά αρχίζουν να ξεφυτρώνουν μέχρι και κοινές γαλαζοπράσινες εταιρίες και συμπράξεις ανάλογου μείγματος σε διάφορους χώρους, όπου πλέον το μέχρι πρότινος το μονοκομματικό φαγοπότι γίνεται διακομματικό. Επιπλέον υπάρχει και μια εξαιρετική συνεργασία σε επίπεδο συγκάλυψης οπότε όποιο σκάνδαλο και  να αποκαλυφθεί κανείς δεν τιμωρείται. Μέσα σε δεκαπέντε χρόνια φαγώθηκαν από τα γαλάζια και τα πράσινα τρωκτικά όσα δεν είχαν φαγωθεί εδώ και ένα αιώνα.

Χωρίς υπερβολή μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η μεταπολίτευση βούλιαξε μέσα σε μια απέραντη ρεμούλα. Οι τίμιοι, οι ικανοί, οι εργατικοί και οι ηθικοί θέλοντας και μη έμειναν στο περιθώριο, ως εφεδρείες της κοινωνίας. Αν δεν έρθουν τώρα στο προσκήνιο σε πρωταγωνιστικό ρόλο, τι άλλο θα μπορούσε να ήταν αυτό που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα πολιτική εποχή; Μια εποχή χρηστής και αποτελεσματικής διοίκησης. Έτσι και αλλιώς σε επίπεδο κοινωνίας πολιτών τα τείχη έχουν πέσει, και η οριζόντια επαφή αξιόλογων και αξιοσημείωτων ανθρώπων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους είναι γεγονός, εκείνο που δεν είναι ακόμη ώριμο είναι η νέα πολιτική πρόταση που θα δώσει την ευκαιρία σε αυτούς να κυβερνήσουν.

Οι εξόριστοι και η νέα μεταπολίτευση

Όπως έχουμε ξαναγράψει σε αυτή τη στήλη, ακόμη και αν δεν υπήρχε το μνημόνιο έπρεπε να το είχαμε συντάξει ως μια λύση εθνικής σωτηρίας, χωρίς όμως τους επαχθείς όρους που περιλαμβάνει αυτό της τρόικας. Κι αυτό γιατί η διαφθορά και η σπατάλη είχε ξεπεράσει κάθε λογική. Ωστόσο ένα τέτοιο σχέδιο ανατροπής κατεστημένων λογικών και πρακτικών δεν προϋποθέτει απλά μια συμφωνία αλλά και μια νέα πρακτική.

Σήμερα που έχουν κλείσει οι στρόφιγγες και το χρήμα έχει γίνει σπάνιο, μειώνεται ραγδαία η διαφθορά. Αυτό συμβαίνει όχι γιατί έχει αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας των υποκειμένων αλλά γιατί δεν υπάρχει «πρώτη ύλη». Είναι σαν να έχεις ένα βάλτο και αντί να κυνηγάς τα κουνούπια στεγνώσεις από νερό το έλος οπότε και τα κουνούπια εξαφανίζονται. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποδώσει μακροπρόθεσμα καθώς όταν ένα σύστημα έχει εθιστεί στη διαφθορά, μόλις φανεί εκ νέου χρήμα, θα υποτροπιάσει και πάλι. Ουσιαστικά με την λογική του ρετσινόλαδου δεν έχουμε παίδευση του συστήματος σε μια άλλη λειτουργία αλλά υποχρεωτική τιμωρία. Πως όμως μπορεί να γίνει διαφορετικά όσο το πολιτικό σύστημα παραμένει ως έχει;

Δεν γίναμε μέσα σε μια νύχτα μια διεφθαρμένη χώρα, χρειάστηκαν κόποι και «ανθρωποθυσίες» όσων στέκονταν εμπόδιο στον εκμαυλισμό. Τίμια, ικανά και ηθικά στελέχη του δημόσιου τομέα, με διάφορες προφάσεις παραγκωνίστηκαν, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος. Τα ουσιαστικά προσόντα απαξιώθηκαν και αναδείχθηκαν μόνο τα τυπικά, με αποτέλεσμα να χαθεί η αναγκαία ισορροπία.

Σήμερα λοιπόν δεν μπορεί να αποδώσει η λογική του «κλείνουμε τη μύτη και καταπίνουμε το ρετσινόλαδο»! Μόνο αν υπάρξει μια αποκατάσταση όσων διώχθηκαν, δηλαδή να επιστρέψουν από την εξορία οι διωχθέντες από την φαυλοκρατία μπορεί να αλλάξει ο βηματισμός, γιατί μια νέα λειτουργία έχει ανάγκη και νέα πρότυπα. Που αλλού θα βρεθούν αυτά τα πρότυπα; Ουσιαστικά χρειάζεται να γίνει ένας «επαναπατρισμός» όσων βρέθηκαν στην εξορία λόγω της ακεραιότητας του χαρακτήρας τους. Η απάντηση στα λαμόγια δεν μπορεί να είναι μόνο η παραδειγματική τους τιμωρία αλλά και η αποκατάσταση των εξορισθέντων. Ποιο πολιτικό κόμμα έχει την τόλμη να μιλήσει γι’ αυτά, αφού κινδυνεύει να έρθει σε σύγκρουση με τον κύριο κορμό του στελεχιακού του δυναμικού; Αυτό το γεγονός ωστόσο, δηλαδή η επιστροφή των εξόριστων, είναι εκείνο που θα σηματοδοτήσει και τη νέα μεταπολίτευση.

Κι όπως μας έλεγε ένας φίλος στην Ελλάδα ουσιαστικά υπάρχουν δυο κόμματα, το ένα είναι των τίμιων και νοικοκυραίων και το άλλο των λαμόγιων, ανεξαρτήτως χρώματος.

Το μεγάλο θέμα που πρέπει να επιλύσουμε είναι να αποφασίσουμε σε ποιο από τα δύο κόμματα θα δώσουμε την διαχείριση στην μετά χρεωκοπία εποχή. Αυτό ουσιαστικά θα είναι το κρίσιμο μέγεθος που θα δηλώνει ένα νέο ξεκίνημα.

Ιστορία δύο δικαστικών αποφάσεων

Το ό,τι πρέπει να σεβόμαστε τις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση αλλά και καθήκον των πολιτών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να τις κρίνουμε. Και να τις κρίνουμε καλόπιστα και καλοπροαίρετα. Γιατί και οι κρίνοντες κρίνονται. Οι δικαστές είναι ένα κομμάτι από μας. Ένα κομμάτι της κοινωνίας και συμβάλλουν καθημερινά στις δικαστικές αίθουσες στη βελτίωση του δικαιικού μας πολιτισμού. Εμείς θα σταθούμε σε δύο δικαστικές αποφάσεις και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

            Η πρώτη αφορά τον πρώην υπουργό κ.Τάσο Μαντέλη. Στον πρώην λοιπόν υπουργό του επιβλήθηκε από το Εφετείο Αθηνών ποινή φυλάκισης 3 ετών με αναστολή. Δεν αναγνωρίστηκε κανένα ελαφρυντικό, ενώ το πρόστιμο ανήλθε σε 7.500 ευρώ. Στο δικαστήριο παρέστη ο συνήγορος του τέως υπουργού ο οποίος κατά την αγόρευσή του, υπογράμμισε ότι ο εντολέας του πρώην υπουργός «δεν μπορεί να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών». Εδώ έχουμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις όσο αφορά το κατηγορητήριο. Ο κ. Μαντέλης παραπέμφθηκε, σε βαθμό κακουργήματος, διότι έλαβε χρήματα από τη Ζήμενς. Συγκεκριμένα του τηλεφώνησε…άγνωστος και τον…παρεκάλεσε να καταθέσει σε λογαριασμό, που θα του υποδείκνυε ο πρώην υπουργός, το ποσό των 450.000 μάρκων!! Τα χρήματα αυτά δεν δηλώθηκαν στο «πόθεν έσχες». Τα χρήματα αυτά μπήκαν σε λογαριασμό στην Ελβετία αλλά….δεν μπήκαν στο…»πόθεν έσχες». Αν λοιπόν τα χρήματα αυτά ήταν….νόμιμα κατά μία έννοια 1] γιατί να επιλεγεί ελβετική Τράπεζα για την αντίστοιχη κατάθεση, 2] γιατί να μεσολαβήσει για την κατάθεση ο κουμπάρος του τέως υπουργού 3] γιατί να χρησιμοποιηθεί η διακριτική ονομασία στον υπό εξέταση λογαριασμό A.ROCOS 4] βρέθηκαν …ανακριβείς οι δηλώσεις «πόθεν έσχες» για τα έτη 2006 και 2007. Στα επόμενα ή προηγούμενα  έτη ήταν ακριβείς, αληθείς μέχρι κεραίας οι δηλώσεις της περιουσιακής του τ. υπουργού; Και αν δεν ήταν τι έκανε ο τότε πρόεδρος της Βουλής και οι αρμόδιοι [λέμε τώρα] της επιτροπής ελέγχου «πόθεν έσχες»; 5] Ο συνήγορος υπεράσπισης κατά την αγόρευσή του στάθηκε στο γεγονός ότι ο πελάτης του [ ο κ. Τ.Μαντέλης ] δεν είναι δυνατόν να πληρώσει για τα σκάνδαλα όλων των πολιτικών. Δηλαδή υπάρχουν και άλλα σκάνδαλα κατά τον κ. συνήγορο, που έχουν αποδειχτεί και οι κατηγορούμενοι μένουν στο απυρόβλητο; Αν συνεχίσουμε τον προηγούμενο συλλογισμό μας θα ήταν δυνατόν να «δεχτεί» να …πληρώσει ο κ. Μαντέλης αν δικαζόταν με όλους τους άλλους πολιτικούς που ενέχονται στα σκάνδαλα σε περίπτωση μιας…ομαδικής δίκης των εμπλεκομένων; { !!!!! }. 6} Τα 450.000 ευρώ θα αποδοθούν στο δημόσιο σαν προϊόν δωροδοκίας ή με το πρόστιμο των 7.500 ευρώ και την τριετή [με αναστολή] φυλάκιση θα παραμένουν «κανονικά πλέον» στην κατοχή του;

            Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ο κ. εισαγγελέας της έδρας ζήτησε ποινή φυλάκισης 4 ετών πράγμα που σημαίνει ότι ο κ. Μαντέλης έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή αν γινόταν δεκτή από το δικαστήριο η πρότασή του.

            Από την άλλη μεριά έχουμε έναν 73 χρονο ζητιάνο ο οποίος συνελήφθη στο Χαϊδάρι να επαιτεί. Το δικαστήριο του επέβαλε ποινή φυλάκισης 10 ημερών και καθώς δεν είχε χρήματα ο άνθρωπος να εξαγοράσει την ποινή του έπρεπε να οδηγηθεί στη φυλακή. Ας κάνουμε κι εδώ κάποιες σκέψεις πάνω στη σχετική απόφαση: 1] ο καταδικασθείς ζητιάνος έπασχε από σοβαρή ασθένεια [Αλτσχάιμερ] 2] Θα μπορούσε δηλ. να εκτίσει την ποινή του στην Αθήνα αφού προηγούμενα με εντολή του δικαστηρίου γινόταν παρέμβαση από κάποιο προνοιακό οργανισμό. 3] Επελέγη το σωφρονιστικό κατάστημα…Κομοτηνής, αλλά ώσπου να τον μεταφέρουν οι αστυνομικοί…έληξε η ποινή κράτησής του. Να σημειώσουμε ότι όσοι είναι πάνω από 65 χρονών και καταδικάζονται εκτίουν το μισό της επιβληθείσας σ΄αυτούς ποινής. Επομένως η μεταχείριση του δυστυχισμένου συνανθρώπου έπεφτε στα φιλάνθρωπα αισθήματα  των αστυνομικών που τον συνόδευαν, αλλά και στο διευθυντή φυλακών Κομοτηνής κ. Καμπάνταη, ο οποίος δήλωσε:  «Μπορούσαν να τον στείλουν στον Κορυδαλλό και εκεί η κοινωνική υπηρεσία να φρόντιζε να του πλήρωνε την ποινή. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι υπέβαλαν σε αυτήν την ταλαιπωρία έναν ήδη ταλαιπωρημένο άνθρωπο. Εγώ και όλοι οι εργαζόμενοι τον είδαμε σαν τον πατέρα μας και δεν μπορούσαμε να τον αφήσουμε στην κατάσταση που ήρθε» ΠΗΓΗ: http://prezatv.blogspot.com/2011/02/72.html#more

            Είναι βέβαιο πως ο «Γολγοθάς» του πάμπτωχου ζητιάνου δεν τελείωσε με την επιστροφή του στην Αθήνα. Εκεί όπου κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την τύχη του. Δεν γνωρίζουμε κι αν ακόμη έτυχε κάποιας φροντίδας προκειμένου να επιβιώσει ώστε να μην χρειάζεται να ζητιανεύει ή να ψάχνει τα αποφάγια από τους κάδους σκουπιδιών. Ίσως η λεπτομερής μελέτη των δύο πιο πάνω περιπτώσεων μάς βοηθήσει να εντοπίσουμε σε ποιο άρθρο του Νόμου βρίσκεται η παρανομία των καταδικασθέντων ώστε να υπαγάγουμε τα πραγματικά περιστατικά στο άρθρο αυτό. 

Βασίλης Ανδρονίδης

Η αξία της μνήμης

Μια επίσκεψη σε ένα παλιό ερειπωμένο χωριό ή πόλη, είναι κάτι περισσότερο από μια απλή βόλτα αναψυχής. Είναι ένα καλό μάθημα αυτογνωσίας. Είναι μια πράξη που βοηθάει τον επισκέπτη να συνειδητοποιήσει ορισμένα εξαιρετικής αξίας δεδομένα, όπως είναι για παράδειγμα η μνήμη.

Τι έχει ένα παλιό, έρημο, εγκαταλειμμένο και ολοκληρωτικά γκρεμισμένο χωριό, πέρα από σορούς από πέτρες; Τι περισσότερο μπορεί να είναι, πέρα από αυτό που φαίνεται, σωροί από πέτρες; Είναι σαν μια επίσκεψη σε ένα κοιμητήριο, με σωρούς από ανθρώπινα οστά.

Με τη δύναμη της φθορά του χρόνου τα πέτρινα σπίτια σωριάστηκαν και έγιναν λόφοι από πέτρες, οι άνθρωποι μέσα από την ίδια διαδικασία επέστρεψαν στη γη, το χώμα που δανείστηκαν για να πλαστεί η σάρκα τους και εκείνο που έμεινε από αυτούς είναι σωροί από οστά. Το μόνο που μπορεί να ξεπεράσει την φθοροποιό δύναμη του χρόνου, είναι η μνήμη. Η ανάμνηση των γεγονότων, η μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν. Κάποτε αυτό το χωριό ή η πόλη που βλέπεις μπροστά στα πόδια σου ήταν κάτι παραπάνω από δομημένες πέτρες, ήταν χώρος που έζησαν, πάλεψαν, πόνεσαν, αγάπησαν, προσευχήθηκαν και δημιούργησαν άνθρωποι…  Οι ανθρώπινες αναπνοές και οι φωνές γέμιζαν τον αέρα, πάθη, έχθρες, φιλίες και οικογενειακές σχέσεις έδεναν και χώριζαν τους ανθρώπους, αυτούς, από τους οποίους  δεν απέμεινε τίποτα περισσότερο από σωροί από οστά.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα ματαιότητας έρχεται η μνήμη, να λειτουργήσει σαν υφάδι, να μπλέξει το χθες με το σήμερα, το παλιό με το καινούργιο, το σημαντικό με το ασήμαντο και να «αναστηλώσει» μια ολόκληρη εποχή. Να «αναστηλώσει» γεγονότα περασμένα αλλά όχι ξεχασμένα, που η αξία τους φτάνει μέχρι σήμερα, γεγονότα ηρωικά ή ταπεινά, όλα όμως μετρήσιμη αξία στο σήμερα. Για όσους το κατάλαβαν αυτό, όλη η ζωή τους ήταν ένας αγώνας ενάντια στην λήθη, ήταν ένας αγώνας για την αλήθεια και τη συνέχεια της ιστορίας.

Η απουσία μνήμης δημιουργεί – μεταξύ όλων των άλλων – και ένα τεράστιο έλλειμμα αυτογνωσίας, κάνει την μορφή θολή, συγκεχυμένη, θετική σε πολλαπλές ερμηνείες και παρερμηνείες. Μια θολωμένη μορφή, είναι μια ασαφής, απροσδιόριστη μορφή, είναι σαν ένα δέντρο που δεν μπορείς να ξέρεις τι καρπό θα σου δώσει. Μια αμνήμων πόλη, είναι μια πόλη που δεν μπορεί να καρπίσει, είναι μια πόλη που αναπτύσσει στους κόλπους της μια κοινωνία χωρίς σκοπό υπέρβασης της φθοράς του χρόνου. Είναι μια κοινωνία που δεν μπορεί να βγει στο προσκήνιο της ιστορίας και βαλτώνει σε ένα φαύλο φθοροποιό κύκλο. Έχει ένα όνομα που κανείς δεν ξέρει από πού έρχεται και τι σημαίνει. Είναι ένα όνομα που δεν έχει να πει σε κανέναν τίποτα, πέρα από ένα περιεχόμενο που γεννάει ο βραχύς παρελθόν χρόνος.

Ευχή ή κατάρα

Κάποτε ζούσε ένας ενάρετος άνθρωπος οπότε για να τον ευχαριστήσει ο Θεός έστειλε έναν άγγελο για να τον ξεναγήσει στον άλλον κόσμο. Πήγε και τον βρήκε ο άγγελος και του είπε ότι η ξενάγηση θα ξεκινήσει από την κόλαση. Όταν αντίκρισε την κόλαση δεν πίστευε στα μάτια του! Ήταν μια μεγάλη αίθουσα, λαμπροφωτισμένη και στη μέση ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά, φαγητά, φρούτα, γλυκά, ποτά!!! Καμία σχέση με ότι είχε ακούσει για τις περιγραφές της κόλασης με τα καζάνια και τις λυόμενες πίσσες... Όταν πλησίασε λίγο πιο κοντά είδε ότι γύρω από το τραπέζι ήταν μαζεμένοι πάρα πολλοί άνθρωποι που «δειπνούσαν». Ο καθένας είχε στο χέρι του ένα κουτάλι και το βουτούσε σε όποιο πιάτο ήθελε και το έφερνε στο στόμα του, όμως δεν μπορούσε να φάει γιατί το κουτάλι ήταν τρύπιο και το φαγητό έπεφτε κάτω. Όσο και αν προσπαθούσαν, όσο γρήγορα και αν επιχειρούσαν να κάνουν την κίνηση, αποδεικνυόταν μάταιος κόπος. Τα μάτια τους χόρταιναν από τα φαγητά αλλά δεν μπορούσαν να χορτάσουν το στομάχι τους. Βασανίζοντας αιώνια από την ακόρεστη πείνα από τη μία και την πλούσια εικόνα των φαγητών από την άλλη. Κάποια στιγμή τον τράβηξε τον ξεναγούμενο ο άγγελος και πήγαν στον παράδεισο. Και εκεί το ίδιο, μια αίθουσα φωτισμένη λαμπρά, ένα τραπέζι γεμάτο όλα τα αγαθά και πολλοί άνθρωποι να κάθονται γύρω από τραπέζι. Κι εδώ ο καθένας κρατούσε ένα κουτάλι, μόνο που δεν έτρωγε  αλλά τάιζε τον διπλανό του. Έτσι χόρταιναν όλοι.

Θυμηθήκαμε αυτή την παλιά ιστορία, με αυτά που ακούμε καθημερινά για τραπεζικούς λογαριασμούς με πολλά εκατομμύρια ευρώ. Λογαριασμοί που ανήκουν όχι μόνο σε αυτούς που λέμε κροίσους, αλλά και σε καθημερινούς ανθρώπους, δικηγόρους, γιατρούς, δημόσιους  υπαλλήλους. Κάτοχοι τόσων πολλών  χρημάτων που μια ζωή δεν φτάνει για να καταναλωθούν. Το πώς έγιναν αυτά τα χρήματα όλοι το ξέρουμε, η απορία μας δεν είναι αυτή…  Τώρα που βλέπουν την οικονομία και την κοινωνία να καταρρέει γιατί δεν αρχίζουν να τα ξοδεύουν; Δεν λέμε να τα χαρίσουν, αλλά να καταναλώσουν, να κινηθεί η αγορά να δώσει μεροκάματα. Τι νόημα έχει η κατοχή τόσων χρημάτων όταν δεν ξοδεύονται, όταν δεν υπάρχει δημιουργία και κίνηση που χρηματοδοτείται από αυτά τα κεφάλαια; Πόσο απέχει ένας που έχει δύο εκατομμύρια στην τράπεζα και αρνείται να τα αγγίξει με αυτόν που έχει 50 ευρώ; Δεν υπάρχει καμία διαφορά, και οι δυο ζούμε φτωχά και μίζερα γιατί επί της ουσίας κανείς δεν έχει χρήματα. Τα χρήματα που δεν κινούνται είναι απλά λογιστικά νούμερα και τίποτε περισσότερο. Εμείς σαν πόλη έχουμε παράδοση στο παστάλιασμα και δεν λέμε να την χαλάσουμε.

Οι έχοντες και κατέχοντες ως πράξη αλτρουισμού προς την κοινωνία το λιγότερο που έχουν να κάνουν είναι τα ξοδέψουν για να τα χαρούν αυτά τα χρήματα και μαζί τους να χαρούν και αυτοί που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, βγάζοντας ένα μεροκάματο. Ένα μεροκάματο ίσως να σώσει έναν άνθρωπο, το έχει σκεφτεί κανείς απ’ όλους αυτούς; 

Κέντρο Οθωμανικών Σπουδών από το Ι.Μ.Α.R.Ε.Τ. - Καθηγητής του Α.Π.Θ. αρνείται την συμμετοχή του

Σκοπιμότητα ή προχειρότητα πίσω από την ανακοίνωση του ονόματος του;

Ένας μήνας πέρασε από την επίσκεψη του Αχμέτ Νταβούτογλου στην Καβάλα και την γνωστοποίηση μέσω του τουρκικού Τύπου της δημιουργίας Κέντρου Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών στην πόλη μας με συνεργασία Ινστιτούτο Μωχάμεντ Άλι και πανεπιστημίων της Τουρκίας. Μάλιστα από την έρευνα που κάναμε ανακαλύψαμε ότι στο εν λόγω κέντρο προΐσταται ο γνωστός τουρκολάγνος καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας Heath W. Lowry από το Bahcesehir University και Princeton University, χωρίς να έχει γίνει σαφές από πού προέκυψε σε αυτή τη θέση.

Το κέντρο αυτό που λειτουργεί ήδη κάτω από τον γενικό τίτλο «ΚΟΙΝΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ – ΚΟΙΝΑ ΣΥΝΟΡΑ» φέρεται να έχει την παρακάτω σύνθεση: Επικεφαλής είναι ο Enver Yucel από το πανεπιστήμιο του Bahcesehir και η Άννα Μισσιριάν Τζούμα από το Ινστιτούτο Μωχάμετ Άλι.  Ακαδημαϊκά μέλη είναι ο επίτιμος καθηγητής John Alexander από το ΑΠΘ, o καθηγητής Khaled Fahmy από το American University of Cairo and New York University, ο καθηγητής Feridun Emecen από το Istanbul University, ο καθηγητής Ismail E. Erunsal από το Marmara University, ο καθηγητής Ellias Kolovas από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, ο καθηγητής Heath W. Lowry από το Bahcesehir University και Princeton University και η δρ. Ιστορίας από το Μουσείο Μπενάκη Maria Tsigkakou. Τέλος σε διαφορετική κατηγορία συμμετέχουν και οι Τούρκοι καθηγητές Rukiye Kyneralp, Dr. Muhamment Hanefi Kutluoglu και Dr. Feryal Tansug. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στην υπόθεση φέρονται να συμμετέχουν μόνο δυο έλληνες πανεπιστημιακοί, όμως αυτό δεν είναι αλήθεια!!!

Μεταξύ αυτών που ανακοινώθηκαν ότι συμμετέχουν στο εγχείρημα φέρεται να είναι και ο καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης John Alexander!!! Μόνο που στο ΑΠΘ ο ομότιμος καθηγητής κ. Ιωάννης Χ. Αλεξανδρόπουλος, ο οποίος δραστηριοποιείται στο γνωστικό αντικείμενο της Οθωμανικής Ιστορίας δεν γνωρίζει τίποτα!!! Να είναι ένα ακόμη δείγμα προχειρότητας με την οποία δημιουργήθηκε αυτό το κέντρο, να υπάρχει κάποια σκοπιμότητα που αγνοούμε; Τα συμπεράσματα δικά σας.

Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Ιωάννης Αλεξανδρόπουλος μόλις πληροφορήθηκε από το ρεπορτάζ του «Χ» την συμμετοχή στο εν λόγω κέντρο έσπευσε με επιστολή του να βάλει τα πράγματα στην θέση τους, διευκρινίζοντας ότι πολύ απλά ποτέ δεν του ζητήθηκε να συμμετάσχει!!!

Παραθέτουμε την επιστολή του κ. Αλεξανδρόπουλου:

«Αξιότιμε κύριε Σπανέλη,

Με ενδιαφέρον μόλις πληροφορήθηκα από δημοσίευμά σας για την ύπαρξη του, κατά τα φαινόμενα, άχρι ιδρυθέντος  διεθνούς επιστημονικού ιδρύματος I.M.A.R.E.T. με έδρα την Καβάλα. Μεγάλη όμως έκπληξη μου προκάλεσε η δεδηλωμένη συμμετοχή μου, μαζί με σημαντικούς συναδέλφους,  στον (κατ΄ αλφαφητική σειρά) κατάλογο των academic members.

Οφείλω να σημειώσω ότι μέχρι στιγμής ουδεμία γνώση είχα για την πρόθεση ή τις διεργασίες ίδρυσης της ελληνο-τουρκικής αυτής συνεργασίας και, σπουδαιότερο, ποτέ  δε μου ζητήθηκε εκ των προτέρων ---γραπτά ή προφορικά-- η συμμετοχή μου.

Με τιμή,

Ι.Χ. Αλεξανδρόπουλος

Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ

(John C. Alexander Professor Emeritus Aristotle University of Thessaloniki)»

Ερώτηση στη Βουλή

Στις 15 Μαρτίου, λίγο μετά την γνωστοποίηση της λειτουργίας του Κέντρου Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών στην Καβάλα, κατέθεσαν ερώτηση στη Βουλή, τρείς βουλευτές του ΛΑΟΣ, απευθυνόμενοι στον υπουργό Εξωτερικών κ. Δημήτρη Δρούτσα. Στην ερώτηση που υπογράφουν οι κ.κ. Άδωνης Γεωργιάδης, Θανάσης Πλεύρης και Ιωάννης Κοραντής, αναφέρονται όλα τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά μέσα από το ρεπορτάζ του «Χ» και καταλήγουν οι τρείς βουλευτές σε μερικά ερωτήματα. Όπως, αν αληθεύει ότι έχει δημιουργηθεί το εν λόγω κέντρο στην Καβάλα και κάτω από ποιές συνθήκες λειτουργεί, πότε συμφωνήθηκε και κάτω από ποιους κανονισμούς λειτουργεί - λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Καβάλα δεν υπάρχει κάποια σχετική με το θέμα πανεπιστημιακή έδρα, ρωτάνε επίσης αν υπάρχουν αντίστοιχα κέντρα στην Τουρκία που να λειτουργούν υπό τις ευλογίες της τουρκικής κυβέρνησης και να ασχολούνται με την ελληνική ιστορία και  παράδοση, ρωτάνε  για αν οι υπεύθυνοι του κέντρου θα ορίζονται από τις ελληνικές υπηρεσίες ή από την τουρκική κυβέρνηση και καταλήγουν με το ερώτημα για το αν έχει κάνει κάτι η Τουρκία για την αποκατάσταση των απόγονων των γενοκτονηθέντων και των θύματων του κεμαλικού καθεστώτος;

Ακριβώς ένα μήνα μετά και το ΥΠΕΞ δεν έχει δώσει καμία απάντηση, στα εύστοχα πραγματικά ερωτήματα. Ούτε όμως και από το Κέντρο Οθωμανικών Ιστορικών Σπουδών ή από το Ινστιτούτο Μωχάμεντ Άλι έχουν δοθεί πληροφορίες και διευκρινήσεις για τα ζητήματα που έχουν τεθεί. Τι νόημα έχει αυτή η σιωπή;

Ένα ακόμα δείγμα της νεοθωμανικής επέκτασης - H Ziraat Bank και στη Καβάλα

Αναζητεί ακίνητο στο κέντρο της πόλης

Εξαπλώνεται ακόμη περισσότερο προκαλώντας μεγάλη ανησυχία

Μετά την Αθήνα, την Κομοτηνή, την Ξάνθη, την Κω και τη Ρόδο η τουρκική τράπεζα Ziraat Bank ετοιμάζει να ανοίξει τις δουλειές της και στην Καβάλα. Η επέκταση της εν λόγω τράπεζας είναι συνυφασμένη με περιοχές όπου διαμένει ισχυρό μουσουλμανικό στοιχείο και υποτίθεται ότι μέσω της πολιτικής δανείων που ακολουθεί προσπαθεί να προσεταιριστεί και οικονομικά το μουσουλμανικό στοιχείο. Γι’ αυτό προκαλεί προβληματισμό αν όχι έκπληξη το γεγονός της επέκτασής της και στην Καβάλα, όπου ως γνωστό δεν υπάρχει μουσουλμανική μειονότητα με εξαίρεση μερικές δεκάδες αιγύπτιων αλιεργατών οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με την Τουρκία… Στελέχη της τράπεζας βρέθηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην Καβάλα και είχαν επαφές για ενοικίαση ακινήτου στο κέντρο της πόλης, χωρίς όμως ακόμη να καταλήξουν κάπου.

Η τράπεζα αυτή ενεργεί μέσα στα γενικότερα πλαίσια εκτουρκισμού της Ελληνικής Θράκης, γεγονός που μάλλον αφήνει αδιάφορους τους καρεκλοκένταυρους των Αθηνών, οι οποίοι δεν νιώθουν καμία απειλή από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του τουρκικού τραπεζικού ομίλου στη Θράκη!!! Ε, τώρα στα σχέδια της εντάσσεται και η Καβάλα, αφού είναι θέμα χρόνου να ανοίξει το επόμενο κατάστημά της.

Αν θεωρείται ότι και αυτή η κίνηση είναι άσχετη με την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου στην Καβάλα, δεν έχετε πέσει έξω. Εμείς το είχαμε γράψει και τότε ότι ο κ. Νταβούτογλου δεν ήρθε στην Καβάλα για τουρισμό αλλά για μεγάλες μπίζνες. Η αργή έγινε με το Κέντρο Ιστορικών Οθωμανικών Σπουδών οπότε μετά την πολιτιστική τώρα αρχίζει και η οικονομική επέλαση.

Επέκταση στο Κίρτζαλι της Βουλγαρίας

Επίσης σύμφωνα με δημοσιεύματα του Βουλγαρικού Τύπου οι δραστηριότητες του τουρκικού οικονομικού τραπεζικού οργανισμού Ziraat Bank επεκτείνονται και στην γειτονική νότια Βουλγαρία κα συγκεκριμένα στην πόλη Κίρτζαλι, όπως γράφτηκε στην "Rodop Ruzgari". Να θυμίσουμε πως στη νότια Βουλγαρία διαμένει μεγάλος μουσουλμανικός πληθυσμός ο οποίος φαίνεται να γίνεται "στόχος" των οικονομικών (και όχι μόνο) επιτελών της Άγκυρας.

Ποια είναι η Ziraat Bank

Η εν λόγω τράπεζα, η οποία διατηρεί και υποκαταστήματα στα κατεχόμενα, ξεκίνησε την επιχειρηματική της δραστηριότητα στην Ελλάδα το 2008. Τότε ίδρυσε υποκαταστημάτων στην Αθήνα, την Κομοτηνή και την Ξάνθη, αποκτώντας ταχέως πελάτες, στους οποίους προσφέρει, καταναλωτικά δάνεια με χαμηλό επιτόκιο, μόλις 3% ετησίως, τη στιγμή που οι ελληνικές τράπεζες απαιτούν επιτόκια 12%-16%!

Πρόσφατα και ο καθηγητής Ιστορίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Φάνης Μαλκίδης αναφέρθηκε στην δράση της μιλώντας σε εκδήλωση για το διωγμό των ελλήνων της Ίμβρου. Συγκεκριμένα σημείωσε ότι «η επιβολή του φόρου περιουσίας (varlik vergisi) το 1942, προετοίμασε το 1955 και το 1964. Μέσα σε δύο μήνες από την επιβολή του νόμου (Δεκέμβριος 1942 - Ιανουάριος 1943), είχαν αλλάξει χέρια χιλιάδες ακίνητα, τα έσοδα μέσα σε δύο μήνες ήταν 221 εκατομμύρια λίρες, όταν από το φόρο για τα αγροτικά προϊόντα την περίοδο 1944-1948 για όλη την τουρκική επικράτεια ήταν 229 εκατομμύρια λίρες. .Όλα τα έσοδα από το φόρο εναντίον των Ελλήνων κατατέθηκαν στην κρατική αγροτική Τράπεζα (Ζιράτ), η οποία λειτουργεί από το Φεβρουάριο του 2009, στη Θράκη».

Όπως καταλαβαίνεται η Ziraat Bank έρχεται να ελέγξει την οικονομική ζωή και της Καβάλας με χρήματα από την εκποίηση της περιουσίας των Ελλήνων της Πόλης, της Τενέδου και της Ίμβρου. Δεν νομίζεται ότι θα πρέπει να την «καλοδεχθούμε» όπως επιβάλουν οι επιταγές των νέο-οθωμανών για να μην κατηγορηθούμε ως ακραίοι και σκοταδιστές;

Το αδιέξοδο

Θα αργήσουμε να βγούμε από την κρίση και ένας λόγος είναι ότι μόλις τώρα κάποιοι αρχίζουν να ψελλίσουν τους λόγους που μας οδήγησαν στην κρίση. Αν εξαιρέσουμε την ελληνική ιδιαιτερότητα και ότι είναι συνάρτηση αυτής, το σύνολο του δυτικού κόσμου διέρχεται μια  δομικού χαρακτήρα κρίση, η οποία παραμένει άγνωστο το πώς θα ξεπεραστεί. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Δύση είναι ότι αναπτύχθηκε με πολύ γρήγορους ρυθμούς η τεχνολογία και η επικοινωνία – τα όσα συνέβησαν τα τελευταία 30 χρόνια μπορούν να συγκριθούν μόνο με τους τελευταίους αιώνες της ανθρώπινης ύπαρξης – γεγονός που ανέτρεψε παραδοσιακές δομές στην κοινωνία και την οικονομία, χωρίς να υπήρχε μια πρόβλεψη του τρόπου διαχείρισης των όσων θα επακολουθούσαν. Τα όσα συνέβησαν οδήγησαν σε μια κρίση τόσο το ίδιο το μοντέλο όσο και τον ίδιο τον άνθρωπο. Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε τίθεται το ζήτημα της ανακατανομής του πλούτου, μιας και η ίδια η τεχνολογία από τη μία τον δημιουργεί με ξέφρενους ρυθμούς και από την άλλη έχει ανάγκη άτομα ικανά – τουλάχιστον οικονομικά – να την καταναλώσουν. Ακόμη και αυτό να γίνει, θα εκτονώσει την κατάσταση προσωρινά πυροδοτώντας ένα νέο κύμα καταναλωτισμού, το οποίο θα μας φέρει πιο κοντά στα αδιέξοδα. Και ποια είναι αυτά; Μα η διαχείριση της ατομικότητας μέσα σε ένα νέο πλαίσιο συλλογικότητας, όπως αυτό καθορίζεται από την τεχνολογία και την επικοινωνία.

Περισσότερο από ποτέ άλλοτε στην εποχή μας, η ανθρώπινη ύπαρξη έχει συναίσθηση της ατομικότητάς της αλλά συγχρόνως, επειδή απουσιάζει ένα σύγχρονο φιλοσοφικό και θεολογικό πλαίσιο, άλλοτε αυτή την αίσθηση την βιώνει ως ελευθερία και άλλοτε ως ανυπόφορο βάρος. Θα επαναλάβουμε αυτό που πολλάκις έχουμε επισημάνει από αυτή την στήλη, η γνώση της ιστορικότητας και οι στέρεες βάσεις της παράδοσης δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις τα όρια της φυλακής μας, αλλά και τα όρια της ελευθερίας μας. Εξαρτάται πως το βλέπει κανείς και η ματιά αυτή καθορίζεται από την ισορροπία ανάμεσα στην αίσθηση της ατομικότητας και της ένταξης σε μια συλλογικότητα η οποία προσφέρει ασφάλεια, ευκαιρίες για βελτίωση και προοπτικές μιας ευζωίας.

Από την στιγμή που δεν υπάρχει αυτό θα ζούμε χιλιάδες αντινομίες. Για παράδειγμα ένα άτομο που από την μια αρνείται να συζητήσει το πρόβλημά του με ένα οικείο πρόσωπο ή με ένα πνευματικό καθοδηγητή, την ίδια ώρα μπορεί να «βγει» στο διαδίκτυο και όχι μόνο να αποκαλύψει όλα τα προσωπικά του δεδομένα αλλά και τα βαθύτερα ζητήματα που ταλαιπωρούν την ύπαρξή του. Ίσως να έχει την αίσθηση ότι μιλάει στο κενό και αυτό προσφέρει την ασφάλεια της ανεμπόδιστης εξομολόγησης, όμως όλοι γνωρίζουμε ότι δεν είναι έτσι.

Δεν εμπιστευόμαστε το γνωστό και οικείο και παραδινόμαστε άνευ όρων και προϋποθέσεων στο άγνωστο. Αν αυτό δεν είναι ένα άλμα στο κενό, χωρίς προστατευτικό δίκτυ από κάτω, τι είναι άραγε;

Αν δεν λυθούν αυτά τα προβλήματα η οικονομική κρίση θα συνεχίσει να είναι μέρος της συμπτωματολογίας ενός καταρρέοντος συστήματος. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να είναι ζήτημα των οικονομολόγων και τον πολιτικών, αλλά ανθρώπων βαθιά πνευματικών τους οποίους όμως ακόμη δεν φτάσαμε στο σημείο να αρχίσουμε να τους αναζητούμε.

Ανομολόγητη χρεωκοπία

Όλο και περισσότερο θυμίζουμε κάτι χρεωκοπημένα βασίλεια του μεσαίωνα όπου ενώ ο βασιλιάς ήταν νεκρός κανείς δεν το ομολογούσε μέχρι να βρεθεί λύση στο πρόβλημα της διαδοχής. Το ίδιο συμβαίνει και με εμάς, μόνο που εδώ δεν είναι  νεκρός ο βασιλιάς, αλλά η οικονομία. Βγήκε τις προάλλες ο υπουργός Υγείας κ. Λοβέρδος και κάλεσε την κυβέρνηση «να πει όλη την αλήθεια στο λαό»!!! Ποια αλήθεια; Μα φυσικά ότι η οικονομία είναι νεκρή. Όλοι το γνωρίζουν αλλά κανείς δεν το ομολογεί ό,τι η οικονομία έχει χρεοκοπήσει και δεν το ομολογούν, όχι γιατί μας λυπούνται και σκέπτονται το σοκ που θα υποστούμε, αλλά πολύ απλά επειδή δεν έχουν εξασφαλίσει τα συμφέροντα των δανειστών μας…

Έτσι διάγουμε βίο υπό καθεστώς ανομολόγητης χρεωκοπίας, έχουμε πάρει αναστολή εκτέλεσης του πλειστηριασμού… για πόσο όμως ακόμη; Όμως όσο το αναβάλουν δεν κερδίζουμε τίποτα, απεναντίας επιτρέπουν να θρέφονται φρούδες ελπίδες με αναμενόμενη συνέχεια μια πιο μεγάλη απογοήτευση, ίσως μεγαλύτερη και από την ίδια τη χρεωκοπία.

Φυσικά δεν χρειάζεται να έχει κανείς πολύ μυαλό για να καταλάβει ότι η χρεωκοπία είναι καθολική και δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομία, είναι χρεωκοπία του πολιτικού συστήματος το οποίο ανδρώθηκε ως διαχειριστής των δανεικών και της ίδιας της κοινωνίας η οποία κυριολεκτικά ευνουχίστηκε σαν συνείδηση και αδυνατεί πλέον να αντιδράσει θετικά στην πρόκληση της κρίσης, γι’ αυτό και επιλέγει .

Ακόμη και αν δεν υπήρχε το μνημόνιο έπρεπε να το είχαμε συντάξει μόνοι μας, για να σταματήσουμε το κατήφορο του δανεισμού. Θα ήταν τότε μέρος ενός γενικότερου σχεδίου ανάταξης της κρατικής οντότητας και επαναπροσδιορισμού της σχέσης μας με αυτήν. Κάτι το οποίο δεν συμβαίνει σήμερα όπου η κυβέρνηση παίζει το ρόλο της κακιάς μητριάς σε βάρος των πολιτών. Πως όμως θα μπορούσαμε να φτάσουμε στο σημείο από μόνοι μας να απαιτήσουμε  και να επιβάλουμε μια διαδικασία ανάταξης;

Γι’ αυτό σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε δεν είναι το οικονομικό, είναι το έλλειμμα που έχουμε ως κοινωνία και ως άτομα για το που θέλουμε να πάμε, τι στόχους έχουμε για το αύριο. Η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να αντιστρέψει το πρόσημο στην πορεία που έχουμε πάρει είναι η πίστη. Μια πίστη, μια πεποίθηση, ότι μπορούμε να σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά. Το θέμα είναι ποιος θα μας την εμπνεύσει;  Μέχρι τότε θα ζούμε υπό την απειλή της χρεωκοπίας και θα εκλιπαρούμε για μια ακόμη μικρή αναβολή. 

Μουσείο Καπνού: Αρχεία ερμητικά κλειστά

Αλλιώς, πώς ο Συνήγορος του Πολίτη χάθηκε σε «θολά νερά»

                    

Υπάρχει περίπτωση κάποιος να γράφει μια ολόκληρη πανεπιστημιακή κοινότητα στα παλιά του τα παπούτσια και κανενός το αυτί να μην ιδρώνει; Υπάρχει περίπτωση κάποιος να αγνοεί επιδεικτικά τον Συνήγορο του Πολίτη και καμία εισαγγελική αρχή να μην  νιώθει την ανάγκη να παρέμβει; Μάλλον μπορεί να συμβεί και δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ για να την βρούμε, αφού το παράδειγμα το έχουμε κοντά μας, εδώ στην Καβάλα: είναι το Μουσείο Καπνού. Το Μουσείο Καπνού με δικαιολογία την ανύπαρκτη  ταξινόμηση,  την ανύπαρκτη αρχειοθέτηση, την ανύπαρκτη  συντήρηση και την ανύπαρκτη  ψηφιοποίηση αρνείται πεισματικά να επιτρέψει την πρόσβαση των ερευνητών στο πλούσιο αρχείο του. Τότε τι νόημα έχουν οι πολλές δηλώσεις του κ. Βύζικα για ένα πλούσιο και ανεκτίμητο αρχείο; Και αν δεν μπορεί να τα κάνει όλα αυτά, γιατί αρνείται δύο χρόνια τώρα την επιστημονική συνδρομή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης;

Οφείλουμε, ωστόσο, να αναγνωρίσουμε τις εξαιρετικές ικανότητες του προέδρου του Γιάννη Βύζικα, ο οποίος παρά τις αντίξοες συνθήκες που προαναφέραμε, δείχνοντας ιδιαίτερο ζήλο και αυταπάρνηση κατάφερε να «αλιεύσει» από το αρχείο όλο εκείνο το υλικό που ήταν απαραίτητο για την συγγραφή του τρίτομου έργου του ΚΑΒΑΛΑ Η ΜΕΚΚΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ. Έργο το οποίο πρόκειται να παρουσιαστεί από τους προσκεκλημένους του σήμερα Σάββατο. Προφανώς, οι καλεσμένοι του γνωρίζοντας τα εμπόδια και τις δυσκολίες που χρειάστηκε να υπερπηδήσει ο κ. Βύζικας, δέχθηκαν να παρουσιάσουν το βιβλίο του, για να τιμήσουν την «προσπάθεια» του. Γιατί, απ’ όποια σκοπιά και να το δει κανείς, δεν είναι λίγο από τη μια να περιφρονεί τις παραινέσεις των  ελεγκτικών μηχανισμών της Δικαιοσύνης και από την άλλη, σαν σύγχρονος «τυμβωρύχος», να ερευνά χιλιάδες ιστορικά ντοκουμέντα, για την μελέτη των οποίων έχει κλείσει τις πόρτες στους ερευνητές ιστορικούς!!!

Ίσως στο σημείο αυτό θα πρέπει να δώσουμε ορισμένες διευκρινίσεις για όσους δεν γνωρίζουν την υπόθεση, η οποία δεν είναι καθόλου καινούργια, αλλά μετράει ήδη κάποια χρόνια!!!

Η οδύσσεια της ιστορικής έρευνας

Το 2007 προτάθηκε από τον καθηγητή του ΑΠΘ κ. Γ. Μουρέλο στην κ. Γεωργία Μπακάλη να εκπονήσει την διδακτορική της διατριβή με θέμα «ΤΟ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ», με την σκέψη ότι στο Μουσείο Καπνού υπήρχε αρχειακό υλικό σημαντικό, στο οποίο είχε ξεναγηθεί δυο χρόνια νωρίτερα ο ίδιος από τον κ. Βύζικα, οπότε γνώριζε καλά τι υπάρχει, και περιμένει την ιστορική έρευνα για να αξιοποιηθεί. Μάλλον η κ. Μπακάλη δέχθηκε με ενθουσιασμό την πρόταση, η οποία θα συνέβαλε να αναδειχθεί μια σημαντική πτυχή της πρόσφατης ιστορίας της πόλη μας. Ωστόσο γρήγορα ο ενθουσιασμός της υποχώρησε, με ραγδαία πτωτικούς ρυθμούς, όταν αντελήφθη το τι εμπόδια ορθώνονταν μπροστά της… 

Το πρώτο που έκανε ήταν να επικοινωνήσει με τον κ. Βύζικα για να τον ενημερώσει για τις προθέσεις της και το αντικείμενο της έρευνά της. Ενώ στην αρχή της δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι θα έχει μια αρμονική συνεργασία, η οποία πέρα του ότι θα την βοηθούσε στο διδακτορικό της θα ήταν και μια ευκαιρία να αρχίσει η επιστημονική έρευνα στο Μουσείο Καπνού, πολύ σύντομα βρέθηκε μπροστά σε μια εχθρική συμπεριφορά – όπως καταγγέλλει - από τον κ. Βύζικα, όπου με διάφορα και ποικίλα προσχήματα, από το «Δεν υπάρχουν αρχεία τόσο σημαντικά» και φτάνοντας μέχρι δικαιολογίες του είδους, «Δεν μπορείτε να έχετε πρόσβαση επειδή είναι αταξινόμητο το αρχείο» δεν της επέτρεψε να υλοποιήσει τους στόχους που είχε θέσει με το έργο που ανέλαβε. Όλα αυτά την οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει άρνηση παροχής στοιχείων.

Ευρισκόμενη μπροστά σε απουσία κάθε συνεννόησης και  σε μια διάθεση αρνητική, η κ. Μπακάλη εγκατέλειψε ουσιαστικά για μεγάλο διάστημα την ιστορικής της έρευνας   και άρχισε να αλληλογραφεί με κάθε εμπλεκόμενο φορέα που θα μπορούσε με την παρέμβασή του να επιβάλει την νομιμότητα. Ο σχετικός φάκελος με την αλληλογραφία περιλαμβάνει από αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείο Καπνού, παρεμβάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας, συνολικά πέντε γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη υπέρ του αιτήματος της κ. Μπακάλη και μια επιστολή διαμαρτυρίας πανεπιστημιακών στην οποία μεταξύ όλων των άλλων επισημαίνεται ότι:  «….ο κ. Βύζικας να πάψει να συμπεριφέρεται ως ιδιοκτήτης του Μουσείου Καπνού και να δημοσιοποιήσει αναλυτικά το ευρετήριο των αρχείων που φυλάσσονται σε αυτό». Αυτή δεν είναι η μόνη αιχμή που υπάρχει στην εν λόγω επιστολή των πανεπιστημιακών καθηγητών Ιστορίας, υπάρχουν και άλλες τις οποίες θα παραθέσουμε στη συνέχεια.

Μπορεί ο καθένας να σκεφτεί ότι ο κ. Βύζικας εργάστηκε για να μαζευτεί αυτό το αρχείο, οπότε με ποιο δικαίωμα έρχεται ο κάθε ιστορικός και ζητάει πρόσβαση παραβλέποντας τις δυσκολίες που υπάρχουν στην διαχείριση ενός τόσο  μεγάλου και σημαντικού αρχείου. Και σε αυτό θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε και εμείς, και το πράξαμε κατά το παρελθόν, ωστόσο δεν είναι έτσι απλά τα πράγματα… Όπως φαίνεται για τον κ. Βύζικα υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο αρχείο, ενώ δεν αποκλείεται να ανταλλάσει τα στοιχεία που έχει με φορείς της Τουρκίας, προκειμένου να εμπλουτίσει ο καθένας το αρχείο του.

Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη

Από τις 25 Ιουνίου του 2009 έχει εκδοθεί η πέμπτη γνωμοδότηση του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία είναι πραγματικός κόλαφος για το πρόεδρο και την διοίκηση του Μουσείου Καπνού. Σημειώνεται σχετικά ότι «η άρνηση της χορήγησης των αιτηθέντων στηρίζεται πλέον σε γενικής τάξεως επιχειρήματα, αφού δεν αναφέρονται μόνο στον τρόπο αναπαραγωγής του υλικού, σύμφωνα με το αίτημα της κ. Μπακάλη, αλλά εισάγει μια απόλυτη απαγόρευση εν ονόματι των εγγενών περιορισμών στους οποίους υπόκεινται τα περισσότερα Ιδρύματα στην Ελλάδα»!!! Επίσης διαπιστώνει ότι η νομιμότητας της απόφασης του Δ.Σ. του Μουσείου Καπνού να απαγορεύσει την πρόσβαση έχει αμφισβητηθεί από μέλος της διοίκησης του Μουσείου!!! Το καλύτερο όμως είναι στο τέλος όπου σημειώνεται ότι είναι αντισυνταγματική η απαγόρευση της έρευνας (αρ. 16 1 Σ) καθώς η συνταγματική επιταγή προβλέπει ακώλυτη πρόσβαση στα αρχεία.

Παρά την ύπαρξη αυτής την γνωμοδότησης, μέχρι και σήμερα, κοντά δυο χρόνια μετά, δεν έχει εκδηλωθεί καμία εισαγγελική παρέμβαση για να γίνουν έργο τα αυτονόητα και συνταγματικά δικαιώματα ενός ερευνητή. Ο χρόνος δεν έδωσε τη λύση στο πρόβλημα, απεναντίας αύξησε τα ερωτήματα που υπάρχουν πίσω από την άρνηση για ελεύθερη και σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, πρόσβαση στα αρχεία. Ερωτήματα που πρώτοι είχαν θέσει  στην καταγγελία τους, πριν από δυο επίσης χρόνια οι πανεπιστημιακοί:

-              «Σχετίζονται ή όχι οι παραπάνω αυθαιρεσίες με το γεγονός ότι ο πρόεδρος του Μουσείου Καπνού έχει ήδη εκδώσει ένα βιβλίο για τους αγώνες των καπνεργατών και ετοιμάζει την έκδοση και δευτέρου βιβλίου;»

-              «Με δεδομένη την άρνηση εξυπηρέτησης των ερευνητών, τι σημαίνει για την τύχη των αρχείων του Μουσείου η πρόσφατη σύσταση του Ινστιτούτου Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού (αστική μη κερδοσκοπική εταιρία) με πρόεδρο τον ίδιο τον πρόεδρο του Μουσείου Καπνού κ. Βύζικα και γραμματέα υπάλληλο του Μουσείου;»

-              «Τι ακριβώς υποδηλώνουν οι προνομιακές σχέσεις που τον τελευταίο καιρό, τόσο το Μουσείο Καπνού, όσο και το Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού καλλιεργούν με τουρκικούς φορείς, γεγονός που προβάλλεται εμφαντικά από τον τοπικό Τύπο, ενώ παράλληλα παρεμποδίζεται το έργο του ΑΠΘ;»

Αυτές τις ανησυχίες εξέφραζε μια πλειάδα καθηγητών ιστορίας που υπέγραφαν την καταγγελία, και παρά το χρόνο που κύλησε, πειστικές απαντήσεις δεν δόθηκαν, απεναντίας ανέκυψαν και άλλα ερωτήματα.

Ερωτήματα που ζητάνε απαντήσεις

Για παράδειγμα, ενώ το βιβλίο του κ. Βύζικα εκδόθηκε με την υποστήριξη μιας πλειάδας χορηγών, γιατί ζητάει επιπλέον οικονομική ενίσχυση – σχεδόν 2.500 ευρώ – για να γίνει η εκδήλωση παρουσίασής του; Τι έχει να αποκομίσει ο Δήμος Καβάλας; Αφού είναι ένας φορέας που η δράση του ενισχύεται από το δημοτικό ταμείο, δεν θα πρέπει να μας απαντήσει στο ερώτημα, πόσο κόστισε η εκτύπωση του βιβλίου και τι ποσό χορήγησε ο κάθε φορέας;

Επίσης, ο κ. Βύζικας με διάφορες δηλώσεις του στα τοπικά ΜΜΕ διαφημίζει τις σχέσεις συνεργασίας που αναπτύσσει με μια σειρά φορείς της Τουρκίας, ιδιωτικούς και δημόσιους, οι οποίοι έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη της ιστορικής γνώσης και την αξιοποίηση των εκατέρωθεν αρχείων. Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να προχωράει αυτή η συνεργασία με ένα αρχείο αταξινόμητο, που παραμένει μέσα σε πλαστικές σακούλες; Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει πρωτόκολλο καταγραφής και αρχειοθέτης με  αύξοντα  αριθμό για κάθε αντικείμενο που έχει δωρηθεί στο Μουσείο  Καπνού; Η απουσία αυτού του πρωτοκόλλου δεν παρεμποδίζει  άραγε οποιαδήποτε έρευνα για τι το υπάρχει από τα δωρηθέντα αρχεία και τι τυχόν έχει κάνει «φτερά»; Αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά για να παρέμβει η εισαγγελική αρχή και να επιβάλει την νομιμότητα, τι άλλο πρέπει να γίνει; Να μείνουν άδειοι φάκελοι ή να καταστραφεί μέρος του αρχείου από απουσία συντήρησης; Σε τελική ανάλυση αν το Μουσείο Καπνού δεν μπορεί να το διαχειριστεί , γιατί να μην περιέλθει στα Γενικά Αρχεία του Κράτους που είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας;

Η πανεπιστημιακή κοινότητα έκανε ό,τι μπορούσε καταδικάζοντας αυτή τη συμπεριφορά, σημειώνοντας ότι «Καταδικάζουμε απερίφραστα φαινόμενα σκοταδισμού αυτού του είδους που βάλλουν συνειδητά κατά της προαγωγής της επιστημονικής γνώσης στη χώρα μας». Και αν νομίζετε  ότι όλα αυτά εκπορεύονται από μια δράκα «αρπακτικών» πανεπιστημιακών ερευνητών, στο σημείο αυτό να παραθέσουμε και το παράπονο μιας  Καβαλιώτισσας αρχιτεκτόνισσας, ερευνήτριας της τοπικής αρχιτεκτονικής ιστορίας, της Σαπφώς Αγγελούδη, η οποία στο  τέλος του βιβλίου της Η ΚΑΒΑΛΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, σημειώνει με παράπονο ότι «παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες  όμως, το Μουσείο Καπνού της πόλης, αδικαιολόγητα παρέμεινε απρόσιτο».

Από πού προκύπτει ότι ο μόνος που μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτό το αρχείο και να το εκμεταλλεύεται είναι ο κ. Βύζικας, ο οποίος σε τελική ανάλυση δεν διαθέτει ούτε τις ελάχιστες ακαδημαϊκές γνώσεις για την στοιχειώδη διαχείριση του, αφού η πανεπιστημιακές του γνώσεις εξαντλούνται σε ένα πτυχίο κτηνιατρικής!!!  Άραγε με ποια λογική αρνήθηκε και την πρόταση του Α.Π.Θ. σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε να αποσταλεί ομάδα φοιτητών για να ταξινομήσουν και να ψηφιοποιήσουν το αρχείο, οπότε σε διάστημα λίγων μηνών θα είχε ολοκληρωθεί το έργο αυτό; Μήπως τελικά όλα αυτά δηλώνουν μια τάση οικειοποίησης του συνόλου των δωρεών των καβαλιωτών προς το Μουσείο Καπνού, από τον κ. Βύζικα; Τέλος, από πού ο κ. Βύζικας αντλεί εξουσία ώστε να απολαμβάνει ασυλίας, η οποία είναι σε βάρος της επιστημονικής έρευνας και της ανάδειξης του ιστορικού παρελθόντος της πόλης; Υπάρχει μήπως κάτι που θέλει να κρύψει  ώστε να μην επιτρέπει την ενδελεχή και τεκμηριωμένη ιστορική έρευνα από τους ειδικούς;

Οι καλεσμένοι του στην βιβλιοπαρουσίαση του Σαββάτου, καταξιωμένοι και αναγνωρισμένοι πανεπιστημιακοί, με πλούσιο έργο και προσφορά, κατά πόσο εγκρίνουν αυτού τους είδους τις πρακτικές;

Πολλά τα ερωτήματα και νομίζουμε ότι ο κ. Βύζικας πέρα από τις  πανηγυρικού περιεχομένου δηλώσεις, ας δώσει απαντήσεις σε όλα αυτά που του θέσαμε. Ανοίγουμε εκ νέου ένα διάλογο που έγινε και πριν δύο χρόνια, οποίος όμως δεν τελεσφόρησε τότε. Είναι κάτι που το οφείλουμε όλοι απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στην ιστορία της πόλης μας!!!

Υπάρχει ελπίδα;

Ένας οικονομικός αναλυτής παρομοίασε την Ελλάδα ως ένα αεροπλάνο τζάμπο που πετάει μέσα σε μια φοβερή καταιγίδα με σβησμένους κινητήρες λόγω βλάβης… Το προσωπικό εν πτήσει θα πρέπει να διορθώσει τους κινητήρες και για το λόγο αυτό εκείνη τη στιγμή έχει ανοίξει τα τεχνικά εγχειρίδια και μελετάει για το τι πρέπει να κάνει…. Νομίζουμε ότι η παρομοίωση είναι πολύ πετυχημένη και γι’ αυτό την υιοθετούμε και επιπλέον προσθέτουμε ορισμένες ακόμη σκέψεις.

Για παράδειγμα τη στιγμή που συμβαίνουν όλα αυτά, τι περνάει από το μυαλό του κάθε επιβάτη; Εδώ υπάρχουν πολλά και διάφορα ενδεχόμενα:

1)      Ας καταφέρουμε να προσγειωθούμε και δεν πρόκειται να ξαναπετάξω με αυτή την παλιοεταιρία!

2)      Η ζωή μας κρέμεται από τα χέρια «μαθητευομένων μάγων» οπότε το μόνο που μας απομένει είναι να μας λυπηθεί ο Θεός και να βάλει το χέρι του.

3)      Δεν είναι τίποτα μου έχει ξανασυμβεί, τώρα θα πάρουν μπρος ξαφνικά οι κινητήρες και τα πράγματα θα είναι όπως πριν.

4)      Ο πιλότος είναι άσχετος, ας ήμουνα εγώ στην θέση του και θα δείτε πόσο εύκολα θα το είχα προσγειώσει ήδη το αεροπλάνο.

5)      Ας γλυτώσουμε και θα καταθέσω μήνυση και αγωγή για όλη αυτή την ταλαιπωρία. Ο πιλότος είναι πουλημένος, θέλει να μας ρίξει για να εισπράξει η εταιρία την ασφάλεια.

6)      Μα καλά τι αεροπλάνο είναι αυτό; Δεν υπάρχει ούτε ένα αλεξίπτωτο;

7)      Δεν υπάρχει περίπτωση, όλα τα λάθη εδώ πληρώνονται.  Όσο γλεντήσαμε, γλεντήσαμε, τώρα ήρθε η ώρα να πληρώσουμε.

8)      Ποιος γκαντέμης μπήκε μαζί μας στο αεροπλάνο;

9)      Πρέπει να υπάρχει έστω και ένας λόγος για να μας σώσει ο Θεός. Ας κάνω κάτι μπας και σωθούμε.

Νομίζουμε ότι όλοι αυτοί οι διάλογοι, πολύ ή λίγο αποτυπώνουν τις σκέψεις που περνάνε από το μυαλό όλων μας, όλο και πιο συχνά, όσο βλέπουμε το σκάφος να πηγαίνει ακυβέρνητο μέσα στην καταιγίδα. Το ερώτημα που βασανίζει τους περισσότερους είναι: Υπάρχει ελπίδα; Αν κάνουμε θυσίες, θα σωθούμε;

Βασανιστικά ερωτήματα στα οποία κανείς δεν μπορεί να δώσει απάντηση. Ωστόσο εκείνο που απουσιάζει παντελώς και το οποίο δημιουργεί μια τεραστίων διαστάσεων κρίση εμπιστοσύνης είναι η πίστη ότι μπορούμε να γλυτώσουμε. Όχι να γυρίσουμε πίσω, εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε πριν αρχίσει να ξεσπάει η καταιγίδα αλλά να βρεθούμε κάπου που να είναι ασφαλή. Ταξιδεύουμε σαν το Οδυσσέα, μόνο που εμείς δεν γνωρίζουμε ποια είναι η Ιθάκη που ψάχνουμε. Τι μορφή έχει και τι προσδοκούμε από αυτήν. Δεν έχουμε πιστέψει σε αυτή γι’ αυτό και το ταξίδι είμαι μια μεγάλη περιπέτεια και όχι μια μακρά πορεία προς την αυτογνωσία.

Ακόμη και σήμερα αναζητούμε ένα σωτήρα που θα μας πάρει από το χέρι, αντί να πιστέψουμε βαθιά σε αυτό που μπορούμε να γίνουμε και να προχωρήσουμε χωρίς ενδιάμεσους. Τώρα δεν φαίνεται μόνο το μορφωτικό κενό των πολιτικών αλλά και το δικό μας, αφού με την εν λευκώ ψήφο μας κυβερνούσαν τόσα χρόνια. Ας κλείσουμε λοιπόν τα αυτιά στις σειρήνες, ας σκεφτούμε που βρίσκεται η Ιθάκη και ας πιστέψουμε σε αυτή. Ήρθε η ώρα της συλλογικής μας ενηλικίωσης χωρίς προστάτες και άλλοθι, για τα λάθη που κάνουμε. Αν δεν πάρουμε την απόφαση να σωθούμε δεν θα το κάνει κανένας άλλος για εμάς. Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει ο καθένας είναι να σώσει τον εαυτό του και όλοι μαζί την χώρα. Τότε ίσως να μας λυπηθεί και ο Θεός και να εκτιμήσει την προσπάθεια που θα κάνουμε, βάζοντας και εκείνος το χέρι του. Αλλιώς…

Πέρα από τα γνωστά

Ζούμε σε μια εποχή που το μπουρίνι της οικονομικής κρίσης που έχει ξεσπάσει δεν θα αφήσει τίποτα όρθιο στο διάβα του. Βεβαιότητες και σταθερές του παρελθόντος σαρώνονται και πλέον υποχρεωνόμαστε να προσεγγίσουμε την κατάσταση από μια διαφορετική ματιά. Οι συνταγές και οι «μάγοι» του παρελθόντος, κυρίαρχοι για πάρα πολλά χρόνια, είναι πλέον ανίκανοι να αποδείξουν έστω ότι προσπαθούν. Αυτό δημιουργεί επιπλέον ένα τεράστιο κενό που εντείνει το αίσθημα της ανασφάλειας.

Για παράδειγμα μέχρι πρότινος η πολιτική και οι πολιτικοί, με την τρέχουσα και αγοραία έννοια ήταν σε θέση να υποσχεθούν τα πάντα και να γίνουν αποδεκτοί. Σήμερα δεν μπορούν να είναι σίγουροι ούτε και για την ίδια τους την επιβίωση. Η κρίση από μόνη της είναι μια φοβερή δοκιμασία που δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο. Οι πολιτικοί ακόμη δεν μπορούν να καταλάβουν ότι η πολιτική τους είναι ήδη νεκροζώντανη και στέκεται μόνο με μηχανική υποστήριξη.

Βγαίνουν και υπόσχονται στους άνεργους και στους πληγέντες από την κρίση μέτρα «ασπιρίνη», ενώ  ξέρουν πολύ καλά ότι το κρατικοδίαιτο μοντέλο των παροχών έχει τελειώσει, εξακολουθούν την ίδια πολιτική, δηλαδή επιδόματα – ψίχουλα αφού είναι η μόνη πρόταση που έχουν να προσφέρουν. Δεν έχουν κάνει ούτε ένα βήμα εμπρός, για να φύγουν από την πολιτική που συσσώρευσε χρέη και αδιέξοδα στην χώρα. Το μορφωτικό, το πολιτικό και το ιστορικό κενό που χαρακτηρίζει το πέρασμα τους από το προσκήνιο της ιστορίας δεν τους επιτρέπει να δούνε παρά πέρα.

Δεν μπορούν να καταλάβουν ότι μόνο μέσα από την ανάταξη της πρωτογενούς παραγωγής και την αξιοποίηση των ιστορικών και πολιτιστικών κοιτασμάτων που έχει ο τόπος, μπορεί να μπει σε λειτουργία η παραγωγική μηχανή, γι’ αυτό και απουσιάζει παντελώς κάθε είδους αναπτυξιακή πρόταση. Αυτή τη στιγμή όλη η κοινωνία βρίσκεται μετέωρη, αντί λοιπόν να αναζητήσουν πίσω στην ιστορία σταθερό έδαφος, για να πατήσουν επιχειρούν να ισορροπήσουν μετεωριζόμενοι!!! Ακροβατικά για την πολιτική επιβίωση τους χαρακτηρίζονται αυτά και όχι σοβαρή προσέγγιση των προβλημάτων.

Αντί να περιφέρονται οι πολιτικοί μας ως μεσάζοντες ανάμεσα στα άδεια κρατικά ταμεία και τις χιλιάδες και διαρκώς αυξανόμενους απελπισμένους, ας επιλέξουν ή να αλλάξουν ή να αποσυρθούν, διαφυλάσσοντας κάθε ίχνος αξιοπρέπειας που τους έχει απομείνει.

Δεν μας ανησυχεί το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα θα καταρρεύσει σε μια νύχτα, όπως συνέβη με το σοβιετικό μοντέλο, μας ανησυχεί όμως που χιλιάδες αν όχι εκατομμύρια ανθρώπων, θα βρεθούν χωρίς σωσίβιο στη  φουρτούνα που έρχεται.

Γι’ αυτό και υπογραμμίζουμε ότι πολύ καλύτερη είναι μια αξιοπρεπή αποχώρηση έστω και τώρα, παρά η παράταση της ζωής μια νεκροζώντανης πολιτικής. Η εποχή των επιδομάτων πέρασε, τελείωσε μαζί με το ευρωπαϊκό όραμα των «πακέτων στήριξης», τώρα έρχεται η ώρα για σοβαρή και υπεύθυνη δουλειά, η ώρα της μεγάλης επιστροφής σε ότι πετάξαμε στις χωματερές ενός δήθεν εκσυγχρονισμού.

Πέρα από την λογιστική

Η λογιστική γνώση είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για την σωστή διαχείριση των οικονομικών. Δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την πολιτική. Γι’ αυτό και η σημερινή οικονομική πολιτική της κυβέρνησης δεν έχει μέλλον, κι αυτό γιατί αποδέχεται την λογιστική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών που θέλει να επιβάλει η Μέργκελ σε όλη την Ευρώπη, αλλά απουσιάζει παντελώς ο αναπτυξιακός σχεδιασμός που διαθέτει η Γερμανία και της επιτρέπει παρά την οικονομική κρίση να επιδεικνύει θετικούς οικονομικούς δείκτες. Η στεγνή εφαρμογή λογιστικών κανόνων θα μετατρέψει την χώρα σε ένα στρατόπεδο υποχρεωτικής εργασίας, όπου θα υπάρχουν μόνο υποχρεώσεις και ελάχιστες απαιτήσεις, περιορισμένες σε λίγο ψωμί και λίγο νερό.

Και η αρχαία Σπάρτη αυτό είχε εφαρμόσει και κατάφερε να βγει νικητής σε όλους τους πολέμους, ωστόσο η αρχαία Αθήνα ήταν εκείνη που μεγαλούργησε και άφησε λαμπρό ίχνος στο πέρασμά της από την Ιστορία. Μπορεί εμείς να τείνουμε να γίνουμε ένα κακέκτυπο της αρχαίας Σπάρτης, μια καρικατούρα, καθώς η παρουσία της είχε ενσωματώσει εξαιρετικά στοιχεία πειθαρχίας, αντοχής κ.α. τα οποία δεν διαθέτουμε, αυτός ο δρόμος όμως δεν θα οδηγήσει σε λύτρωση. Δεν μπορεί αυτή η επιλογή  να αποτελέσει το μέλλον μιας κοινωνίας, δεν μπορεί να εγείρει τις όποιες δυνάμεις έχουν απομείνει για να συγκροτήσουν ένα παραγωγικό μέτωπο ανάπτυξης, χωρίς να υπάρχει ένα όραμα.

Πως είναι δυνατό να ξαναγυρίσουμε στο ιστορικό παρόν και να ανοιχτούμε σε ένα μέλλον γεμάτο προκλήσεις και τόσο σύνθετο, χωρίς να έχουμε καταφέρει να σκιαγραφήσουμε το τι θέλουμε να πετύχουμε; Πως θα μπορέσουμε να πετύχουμε ένα νέο άνοιγμα προς τα εμπρός, αν δεν υπάρχει μια κατεύθυνση για το που πάμε και το τι ζητάμε; Η οικονομία ως αναπόσπαστο κομμάτι του λειτουργικού συστήματος της κοινωνίας, είναι όπως  η ζωή, αλλά και σαν το ποδήλατο, όσο κινείται και αναπνέει ζει, η παύση ισοδυναμεί με θάνατο. Αυτή τη στιγμή υπάρχει κάτι που της φράζει τις «αναπνευστικές οδούς» και αυτό δεν είναι άλλο από το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα και η δική μας ατολμία το συντηρεί, αντί να το απελευθερώνει.

Το σύνολο του πολιτικού προσωπικού είναι «ιστορικά νεκρό» αδυνατεί το κλείσει το τελειωμένο κεφάλαιο της μεταπολίτευσης και να ανοίξει καινούργιο, γιατί προσπαθεί στην νέα κατάσταση να μεταφέρει τα κεκτημένα του. Μας ενοχλεί αλλά δεν κάνουμε τίποτα για να ωθήσουμε σε μια νέα αλλαγή. Αν δεν γίνει αυτό όμως πως θα απελευθερωθούν οι παραγωγικές δυνάμεις που ήδη προαναφέραμε;

Το πολιτικό σύστημα συντηρείται από την δική μας ατολμία, γιατί δεν έχουμε εμπεδώσει ακόμη ότι ό,τι είχε να δώσει το έδωσε! Η σελίδα θα γυρίσει έτσι κι αλλιώς, το θέμα είναι πότε και με τι κόστος!!!

Ο ανιστόρητος εαυτός μας

Το έχουμε σημειώσει πολλάκις από αυτή τη στήλη και χαιρόμαστε που το ακούμε τελευταία όλο και πιο συχνά, ότι δηλαδή, η ενασχόληση με την Ιστορία δεν εκφράζει απλά μια διάθεση δημιουργικής αξιοποίησης του χρόνου αλλά είναι κάτι πολύ βαθύτερο, είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για να μπορεί κάποιος να αυτοπροσδιορίζεται ως πολίτης. Μια ιδιότητα κορυφαία για κάθε άτομο που θέλει να είναι ενεργό μέλος μια κοινωνίας ανθρώπων. Πως μπορεί όμως κάποιος να έχει την δυνατότητα να αναπροσδιοριστεί ως πολίτης αν δεν έχει περπατήσει εκείνα τα βήματα που θα τον οδηγήσουν στην αυτογνωσία ή τουλάχιστον στην αναζήτησής της;

Η Ιστορία όσο πίσω και αν γυρίσουμε στο χρόνο είναι ένα ανοιχτό βιβλίο, όπου κάθε φορά που την διαβάζουμε καταλαβαίνουμε και κάτι διαφορετικό, γιατί η οπτική γωνία της κάθε εποχής είναι τελείως διαφορετική. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε ένα τεράστιο κενό, το οποίο προσπαθήσαμε – τουλάχιστον – να περιγράψουμε στο χθεσινό μας σημείωμα. Ένα ψυχικό κενό το οποίο πηγάζει από την απουσία ενός κοινού τόπου, σε σχέση με τον οποίο θα μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται κάθε μέλος της κοινωνίας. Αυτός ο προσδιορισμός είναι αναγκαίος για να νοιώσει ένα άτομο δυνατό και ικανό για να βιώνει την πεποίθηση ότι μπορεί να διαχειριστεί το μέλλον του. Η απουσία του δημιουργεί φοβικά σύνδρομα, ρατσιστικές αντιλήψεις και εν γένει μια ανασφάλεια για κάθε αλλαγή στη ζωή του. Κάθε άσχημη είδηση ισοδυναμεί με μια μεγάλη καταστροφή και το αποτέλεσμα είναι να οδηγούμαστε με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες σε αυτιστικές συμπεριφορές και ενίοτε και αυτοκαταστροφικές.

Δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και κατά συνέπεια και που πηγαίνουμε. Αν η μεταπολίτευση που απέρχεται ήδη από την σκηνή της ιστορίας σημαδεμένη από την βαριά ήττα της οικονομικής χρεωκοπίας, αφήνει πίσω της ένα τεράστιο πολιτικό κενό, το αύριο φαντάζει σαν μια μαύρη τρύπα μεγέθους όσο και το έλλειμμα. Επιπλέον η  πτώση συνοδεύεται από μια τεράστια υποθήκη ψεύδους, η οποία κλονίζει περαιτέρω την εμπιστοσύνη μας στο μέλλον που έρχεται. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε την διαχείριση του μέλλοντος, ατομικού και συλλογικού, σε κανένα, ούτε στον ίδιο μας τον εαυτό κι αυτό οδηγεί σε παραίτηση. Έτσι μπορούμε να αγανακτούμε με όσα συμβαίνουν αλλά αυτά δεν είναι ικανά να δημιουργήσουν αυτενέργεια…

Επιστροφή στην ιστορία, νέα ανάγνωση για να ανακαλύψουμε τον ανιστόρητο εαυτό μας και μόνο τότε θα νοιώσουμε ικανοί να διαχειριστούμε το μέλλον μας. Μέχρι τότε θα παραπαίουμε ανάμεσα σε αυτοκτονικές τάσεις ή  μια διάθεση αυτομαστιγώματος. Αν δεν νοιώσουμε το μέγεθος του ιστορικού βάθους που μας ακολουθεί δεν μπορούμε να ανοιχτούμε στο μέλλον. Οπότε όχι μόνο δεν θα  μπορέσουμε να βγούμε στα μαρμαρένια αλώνια για να παλέψουμε με τον κακό μας εαυτό, αλλά ούτε να ξανά βγούμε στις αγορές για δανεικά, θα καταφέρουμε. Αυτή η επιστροφή, αναγκαία για ένα άλμα προς το μέλλον θα σηματοδοτήσει και τη νέα, μετά την μεταπολίτευση, μετά την χρεωκοπία, εποχή της χώρας. Αν δεν συμβεί θα συνεχίσουμε να παλινδρομούμε ανάμεσα σε προστάτες και κηδεμόνες από τη μία και στα ψυχολογικά μας αδιέξοδα από την άλλη.

Μηδενισμός

Ανάμεσα στην μουτζουρωμένη πινακίδα της τροχαίας – συνήθως με κάποιο ποδοσφαιρικό σύνθημα – και τις νεόκοπες αναφορές αποδόμησης της εθνικής επανάστασης του 1821 δεν υπάρχει και πολύ μεγάλη διαφορά. Αποτελούν – τηρουμένων των αναλογιών – δείγματα μιας αυτοκαταστροφικής τάσης που ενδημεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια στην κοινωνία μας. Πιστεύουμε ότι αυτά τα φαινόμενα όπως και δεκάδες άλλα που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης, δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια τάση που μας έχει πιάσει να καταστρέψουμε ό,τι βρίσκεται μπροστά μας. Μια τάση να «τιμωρήσουμε» ένα απρόσωπο κρατικό μηχανισμό ο οποίος υπάρχει αποκλειστικά και μόνο για να μας «καταπιέζει». Ποιά είναι αυτά που μας καταπιέζουν; Πρώτα και κύρια μας καταπιέζουν τα σχολικά και τα δημόσια κτήρια, γι’ αυτό και δεν χάνουμε ευκαιρία να βγάλουμε το άχτι μας, μας καταπιέζουν τα παγκάκια, τα όργανα της παιδικής χαράς, γι’ αυτό τα σπάμε, μας την δίνει στα νεύρα το καθαρό περιβάλλον γι’ αυτό και θεωρούμε ότι είναι μεγάλη «μαγκιά» να πετάμε σκουπίδια και μπάζα όπου μας βολεύει, μας «τσιτώνουν» τα νεύρα τα διόδια, οι δόσεις των δανείων, οι λογαριασμοί τηλεφώνου, ΔΕΗ και νερού γι’ αυτό φροντίζουμε να μην τα πληρώνουμε…. Αυτά και άλλα πολλά είναι εκείνα τα περιστατικά που δηλώνουν ότι αντιδρούμε βίαια και ακραία με οτιδήποτε στέκεται εμπόδιο στην δική μας «ελευθερία».

Όπως φαίνεται στο μυαλό μας έχουμε σχηματοποιήσει την κατάσταση θέτοντας από τη μια ένα εχθρικό κράτος και μια εχθρική κοινωνία τα οποία πρέπει να τα πολεμήσουμε με κάθε μέσο που έχουμε και από την άλλη βέβαια έχουμε την απαίτηση αυτοί οι μηχανισμοί να μας υπηρετούν και να καλύπτουν τις ανάγκες μας… έχουμε την απαίτηση της ύπαρξης  ενός κράτος «πατερούλη»…

Προσπαθήσαμε να περιγράψουμε ξένα μεταξύ τους γεγονότα τα οποία όμως αποτελούν εμφάσεις του ίδιου φαινομένου, το οποίο δεν γνωρίζει φραγμούς, ούτε όσον αναφορά τις κοινωνικές διαστρωματώσεις, αλλά ούτε και τις ηλικίες. Είναι ένα φαινόμενο που δεν εκφράζει μια συστηματική και συγκροτημένη προσπάθεια ανατροπής των δεδομένων με σκοπό την διαμόρφωση μια νέας, δικαιότερης, δημοκρατικότερης και ουσιαστικότερης κρατικής και κοινωνικής οντότητας αλλά τον πλήρη αφανισμό της… Αν το θέμα ήταν αυτό και μόνο, δηλαδή η δημιουργία μιας αναρχικής κοινωνίας, κοινοκτημοσύνης, πλήρους ισότητας κ.λπ. έτσι όπως περιγράφεται από τους θεωρητικούς του χώρου θα υπήρχε ένα ιδεολογικό υπόβαθρο για να γίνει συζήτηση, αλλά ούτε αυτό συμβαίνει. Βιώνουμε μια τάση απόλυτου μηδενισμού, φαινόμενο άκρως πολιτικό το οποίο όμως έχει ως γενεσιουργό αιτία ένα τεράστιο ψυχολογικό κενό.  Ακόμη και αυτό όμως δεν τεκμηριώνεται ως ένα ακόμη φαινόμενο του μηδενισμού το οποίο προσδιοριστεί επακριβώς και υπαγορεύει μια συγκεκριμένη στάση ζωής και εν πάση περιπτώσει προσδιορίζει μια φιλοσοφική προσέγγιση και μια συνειδητοποίηση της ίδιας της ύπαρξης και της αξίας της, αφού και αυτό απουσιάζει από τη δική μας περίπτωση. Μήπως τελικά όλα αυτά, είναι το αποτέλεσμα του βάρους των τριών χιλιάδων χρόνων ιστορίας και εκφράζουν μια βαθιά ανάγκη φυγής από την Ιστορία;